تحریم صرافی‌های مرتبط با ایران در کانادا؛ فشار بر جمهوری اسلامی، دردسر جدید برای مهاجران ایرانی
شار آمریکا بر صرافی‌ها در کانادا در عین حال بر جامعه بزرگی از مهاجران ایرانی اثر می‌گذارد که در فقدان روابط بانکی عادی، برای ارتباط مالی با ایران به خدمات انتقال پول صرافی‌ها نیاز دارند.
بخش خبر
یک صرافی در استانبول ترکیه ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
وزارت خزانه‌داری آمریکا هشت شرکت خدمات مالی و صرافی مستقر در کانادا را به اتهام تسهیل انتقال پول برای ایران، نهادهای تحریم‌شده و سپاه پاسداران تحریم کرد. واشنگتن می‌گوید این شرکت‌ها با تبدیل ریال به ارزهای دیجیتال و انتقال دارایی‌ها به خارج از ایران، بخشی از شبکه دور زدن تحریم‌های جمهوری اسلامی را تشکیل داده‌اند.
دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا، اوفک، روز جمعه ۱۵ آبان اعلام کرد این اقدام در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی» انجام شده و با مرکز تحلیل تراکنش‌ها و گزارش‌های مالی کانادا، FINTRAC، هماهنگ بوده است. دولت کانادا هم همکاری با مقام‌های آمریکایی در این پرونده را تایید کرده است.
هشت شرکتی که به فهرست تحریم‌های آمریکا اضافه شده‌اند عبارت‌اند از دایورس ترید (Diverse Trade) که با نام میلیون اکسچنج (Million Exchange) فعالیت می‌کند؛ شرکت‌های بریتیش کلمبیا لیمیتد (1380079 BC Limited) و تاپ پی‌سی تکنیشن (Top PC Technician) که با نام امین اکسچنج (Amin Exchange) فعالیت دارند؛ نیا نیشنز کارنسی (NIA Nations Currency)؛ شرکت انتاریو لیمیتد (2397639 Ontario Limited) که با نام فرح اکسچنج (Farah Exchange) شناخته می‌شود؛ سی‌سی‌سی (CCC)؛ بی گلکسی (B Galaxy) که با نام کریپتویال (Cryptoyal) فعالیت می‌کند؛ و درویش اکسچنج (Darvish Exchange). این شرکت‌ها در استان‌های انتاریو و بریتیش کلمبیا ثبت شده‌اند.
براساس اعلام وزارت خزانه‌داری آمریکا، شماری از این شرکت‌ها با صرافی‌های ارز دیجیتال ایرانی که پیش‌تر تحریم شده‌اند، از جمله نوبیتکس، والکس، رمزینکس، بیت‌پین، آبان تتر و شلبیت، تراکنش داشته‌اند. مقام‌های آمریکایی همچنین می‌گویند برخی کیف‌پول‌های دیجیتال مرتبط با این شرکت‌های کانادایی با آدرس‌هایی که واشنگتن آن‌ها را مرتبط با سپاه پاسداران یا تامین مالی فعالیت‌های تروریستی می‌داند، مبادله داشته‌اند.
برای نمونه، خزانه‌داری آمریکا می‌گوید آدرس‌های مرتبط با صرافی میلیون صدها هزار دلار دارایی دیجیتال به آدرس‌های مرتبط با سپاه یا نهادهای تحریم‌شده منتقل کرده‌اند. صرافی نیا نیشن هم بنا بر همین گزارش با آدرس‌های مرتبط با سپاه و چند صرافی تحریم‌شده ایرانی تراکنش داشته است. صرافی فرح هم متهم است صدها هزار دلار با شلبیت و والکس و مقادیری با آدرس‌های مرتبط با «فعالیت‌های تروریستی» مبادله کرده باشد. این ادعاها از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا مطرح شده و تاکنون شرکت‌های تحریم‌شده بیانیه‌ای در این زمینه منتشر نکرده‌اند.
تحریم‌های تازه هرگونه دارایی این شرکت‌ها را که در آمریکا یا در اختیار اشخاص آمریکایی باشد مسدود می‌کند و اشخاص و شرکت‌های آمریکایی را، جز در موارد مجاز، از معامله با آن‌ها منع می‌کند. در عمل، این محدودیت‌ها دسترسی شرکت‌ها به بخش عمده‌ای از نظام مالی مبتنی بر دلار را نیز دشوار می‌کند.
صرافی‌های ایرانی در کانادا زیر ذره‌بین
فعالیت صرافی‌ها و شرکت‌های انتقال پول مرتبط با ایران در کانادا مسئله تازه‌ای نیست. به دلیل محدودیت روابط بانکی مستقیم میان ایران و کانادا، صرافی‌ها و شرکت‌های خدمات پولی سال‌ها است بخشی از انتقال‌های مالی میان دو کشور را انجام می‌دهند. مقام‌های کانادایی در عین حال بارها درباره استفاده از همین شبکه برای پنهان کردن مبدا پول، پولشویی و دور زدن تحریم‌ها هشدار داده‌اند.
کانادا از ژوییه ۲۰۲۰ یک دستورالعمل ویژه برای تراکنش‌های مالی مرتبط با جمهوری اسلامی اجرا می‌کند. براساس این مقررات که بعدا در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ سختگیرانه‌تر شد، تمام تراکنش‌هایی که منشا یا مقصد آن‌ها ایران است، بدون توجه به مبلغ، باید «پرریسک» تلقی شوند. موسسات مالی و شرکت‌های خدمات پولی موظف‌اند هویت مشتری، منبع پول یا ارز دیجیتال، هدف تراکنش و در موارد لازم مالک واقعی شرکت یا حساب را بررسی کنند.
نگرانی درباره ورود پول از ایران به کانادا حتی پیش از گسترش استفاده از ارزهای دیجیتال نیز وجود داشت. گلوبال نیوز در سال ۲۰۲۰ به سندی محرمانه از سازمان اطلاعات و امنیت کانادا، CSIS، استناد کرد که در آن ادعا شده بود یک شرکت تبدیل ارز در تورنتو به انتقال مخفیانه میلیون‌ها دلار از ایران به کانادا کمک کرده است. براساس آن ارزیابی اطلاعاتی، بخشی از پول‌ها برای دور زدن تحریم‌ها از مسیر دبی منتقل شده بودند.
گزارش ارزیابی ریسک پولشویی دولت کانادا در سال ۲۰۲۵ البته نشان می‌دهد ارتباط مالی مستقیم ایران با کانادا از نظر حجم رسمی چندان بزرگ نیست و ایران کمتر از یک درصد ارزش انتقال‌های الکترونیکی بین‌المللی را تشکیل می‌دهد. مشکل اصلی به گفته مقام‌های کانادایی، استفاده از کشورهای واسطه برای مخفی کردن مبدا و مقصد پول است؛ امارات متحده عربی از جمله مسیرهایی است که در پرونده‌های مرتبط با جریان‌های مالی ایران شناسایی شده است.
جامعه بزرگ ایرانیان و دشواری انتقال پول
فشار آمریکا بر صرافی‌ها در کانادا در عین حال بر جامعه بزرگی از مهاجران ایرانی اثر می‌گذارد که در فقدان روابط بانکی عادی، برای ارتباط مالی با ایران به خدمات انتقال پول صرافی‌ها نیاز دارند. براساس سرشماری ۲۰۲۱ کانادا، حدود ۲۰۰ هزار و ۴۶۵ نفر در این کشور تبار یا پیشینه ایرانی گزارش کرده‌اند و ایران همچنین یکی از مبادی مهم مهاجرت به کانادا بوده است. تنها در فاصله سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱ بیش از ۲۵ هزار و ۶۰۰ مهاجر تازه از ایران اقامت دائم کانادا را دریافت کردند. دانشجویان هم بخش قابل توجهی از این جامعه را تشکیل می‌دهند. داده‌های اداره مهاجرت کانادا نشان می‌دهد از ابتدای ۲۰۲۲ تا پایان ژانویه ۲۰۲۴، نزدیک به ۱۷ هزار و ۷۰۰ اقامت تحصیلی برای متقاضیان مقیم ایران صادر شده بود.
اهمیت این صرافی‌ها برای بسیاری از ایرانیان مهاجر در کانادا، نه در جابه‌جایی سرمایه‌های بزرگ، بلکه در انجام امور روزمره‌ای مانند دریافت کمک مالی از خانواده، پرداخت شهریه و هزینه‌های زندگی دانشجویان، انتقال پس‌انداز یا دریافت پول حاصل از فروش دارایی در ایران است. نبود مسیر بانکی مستقیم میان ایران و کانادا و افزایش محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، از این پس می‌تواند انجام همین امور عادی را برای جامعه بزرگ ایرانیان ساکن کانادا دشوارتر و پیچیده‌تر کند.
نظرها
نظری وجود ندارد.