اعدام یک متهم به عضویت در جیش‌العدل؛ تشدید فضای امنیتی در سیستان و بلوچستان

قوه قضاییه جمهوری اسلامی از اعدام محمدعارف شه‌بخش، یک زندانی بلوچ متهم به ارتباط با جیش‌العدل و مشارکت در حمله مسلحانه به یک پاسگاه انتظامی در سیستان و بلوچستان، خبر داد؛ اعدامی که در میانه افزایش درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای حکومتی و گروه‌های بلوچ در جنوب‌شرق ایران انجام شده است.

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، اعلام کرد حکم اعدام شه‌بخش بامداد شنبه ۱۶ آبان اجرا شد. او به اتهام‌های «بغی» و «محاربه» از طریق حمله به پاسگاه قلعه‌بید شهرستان خاش به اعدام محکوم شده بود.

قوه قضاییه مدعی است در حمله به پاسگاه قلعه‌بید شماری از مأموران انتظامی کشته و زخمی شدند و شه‌بخش یکی از «متهمان اصلی» این پرونده بود. با این حال، در گزارش رسمی تاریخ این حمله، شمار دقیق قربانیان و جزئیات مستندات دادگاه اعلام نشده است.

اعدام شه‌بخش تازه‌ترین مورد از برخورد قضایی و امنیتی با افرادی است که جمهوری اسلامی آنان را به همکاری با جیش‌العدل متهم می‌کند. در مهرماه، عمر درستاران، زندانی بلوچ دیگری، به اتهام «بغی» و عضویت در جیش‌العدل اعدام شد. سازمان حقوق بشر ایران به نقل از منابع خود نوشت درستاران در بازداشت تحت شکنجه قرار گرفته و اعترافات او هم از رسانه‌های حکومتی پخش شده بود. عامر رامش هم ششم اردیبهشت امسال با اتهام عضویت در جیش‌العدل و مشارکت در بمب‌گذاری و کمین علیه نیروهای نظامی اعدام شده بود.

تشدید حملات و عملیات امنیتی

هم‌زمان، شمار حملات مسلحانه در سیستان و بلوچستان طی ماه‌های اخیر افزایش یافته است. پروژه داده‌های درگیری‌های مسلحانه ACLED تا اوایل اکتبر حدود ۷۰ رویارویی مسلحانه میان گروه‌ها و نیروهای حکومتی را در سال ۲۰۲۶ ثبت کرده بود؛ بالاترین میزان سالانه در دست‌کم یک دهه.

در نیمه نخست مهر، حملاتی به مقر پلیس در جالق، گشت انتظامی در نصرت‌آباد و خودروی حامل کارکنان ارتش در نیکشهر گزارش شد. «جبهه مبارزین مردمی»، ائتلافی از چند گروه مسلح بلوچ که جیش‌العدل نیز در آن حضور دارد، مسئولیت شماری از این حملات را پذیرفت. این ائتلاف همچنین مسئولیت انفجار و تیراندازی به خودروی نصرت افتخاری، معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس سیستان و بلوچستان، را برعهده گرفت؛ حمله‌ای که به کشته‌شدن او انجامید.

در مقابل، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی هم عملیات خود را افزایش داده‌اند. مقام‌های امنیتی سیستان و بلوچستان، پنجم آبان از بازداشت چند فرد منتسب به جیش‌العدل در حوالی بمپور خبر دادند. ۱۱ آبان نیز خودروی کارکنان یک شرکت پیمانکاری در منطقه مرزی سراوان هدف حمله قرار گرفت؛ رسانه‌های حکومتی جیش‌العدل را مظنون دانستند، اما مسئولیت این حمله به‌طور مستقل تایید نشده است.

جیش‌العدل، یک گروه مسلح سنی بلوچ است که از سال ۲۰۱۲ در مناطق مرزی ایران و پاکستان فعالیت دارد و طی سال‌های گذشته مسئولیت چندین حمله مرگبار به سپاه پاسداران و نیروهای انتظامی را پذیرفته است.