سوزان ابوالهوا: آمدهام به صهیونیستها، اینجا و همهجا، بگویم
سوزان ابوالهوا، نویسنده و کنشگر فلسطینیـآمریکایی، در سخنرانی خود در آکسفورد یونیون، با انتقاد شدید از صهیونیسم و سیاستهای اسرائیل، روایت مسلط از تاریخ فلسطین و جنگ غزه را به چالش میکشد. او با برشمردن رنج غیرنظامیان فلسطینی، از جهان میپرسد اگر همین خشونتها علیه یهودیان رخ داده بود، آیا باز هم درباره ماهیت آنها مناظره میشد؟ ابوالهوا در این سخنرانی، مسئله را فراتر از جنگ و اشغال میبرد و آن را به حق فلسطینیان بر سرزمین، حافظه تاریخی و هویت جمعی خود پیوند میزند. سخنرانیای که انتشار نسخه کامل آن نیز به مناقشهای بر سر آزادی بیان در آکسفورد یونیون تبدیل شد.

یک زن فلسطینی در محله التفاح غزه، یک روز پس از حمله اسرائیل، در میان ویرانههای حیاط یک مدرسه بمبارانشده نشسته است ـ ۴ آوریل ۲۰۲۵ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه

سوزان ابوالهوا، رماننویس، مقالهنویس، دانشمند، مادر و کنشگر فلسطینیآمریکایی است. او فرزند پناهجویان فلسطینی جنگ ششروزه اسرائیل در سال ۱۹۶۷ است؛ زمانی که زمینهای خانواده او مصادره شد و اسرائیل آنچه را از فلسطین باقی مانده بود، به تصرف درآورد. نخستین رمان او، «صبحهای جنین»، به سی زبان ترجمه شده، بیش از یک میلیون نسخه از آن در سراسر جهان به فروش رفته و در ادبیات فلسطین اثری کلاسیک محسوب میشود. از دیگر آثار او میتوان به «آبی میان آسمان و آب» و «علیه دنیای بیعشق» اشاره کرد. آخرین کار ابوالهوا، انتشار مجموعهای از داستانهای کوتاه از نویسندگان ساکن غزه با عنوان «هر لحظه یک زندگی است» است. ابوالهوا بنیانگذار سازمان «زمینهای بازی برای فلسطین» است.
متن پیش رو ترجمه سخنرانی سوزان ابوالهوا در آکسفورد یونیون، در تاریخ ۲۸ نوامبر ۲۰۲۴ میلادی است که ابتدا رونویسی و سپس ترجمه شده است. برای اطلاعات بیشتر درباره آکسفورد یونیون و این سخنرانی، به بخش پایانی این نوشته نگاه کنید.
قبل از شروع، میخواهم عنوان کنم که در طول صحبتم نکات اطلاعاتی را نخواهم پذیرفت؛ پس لطفاً صحبت من را قطع نکنید.
در واکنش به این معضل که با ساکنان این سرزمین [فلسطین] چه باید کرد، در سال ۱۹۲۱ خایم وایزمن، یهودی روس، به کنگره جهانی صهیونیسم چنین گفت: فلسطینیها شبیه «سنگهای سرزمین یهودی» هستند؛ موانعی در یک راه دشوار که باید پاکسازی شوند. دیوید گرون، یهودی لهستانی، که نامش را به دیوید بنگوریون تغییر داد تا مناسبت بیشتری با منطقه داشته باشد، چنین گفت: ما باید عربها را اخراج کنیم و جای آنها را بگیریم. هزاران نمونه از چنین گفتوگوهایی در میان صهیونیستهای اولیهای که استعمار خشونتآمیز سرزمین فلسطین و نابودی مردمان بومی آن را برنامهریزی کرده و به اجرا درآوردند، وجود دارد. اما برنامه آنها تنها تا حدی به اجرا درآمد. کشتن و پاکسازی قومی ۸۰ درصد فلسطینیها به این معنا بود که ۲۰ درصد آنها در سرزمینشان باقی ماندند و به مانعی برای جامه عمل پوشاندن به نقشه خیالی استعماری تبدیل شدند. در دهههای بعد، بهخصوص پس از آنکه در سال ۱۹۶۷ بخشهای باقیمانده از سرزمین فلسطین به اشغال صهیونیستها درآمدند، این باقیماندگان به موضوعی حساسیتبرانگیز تبدیل شدند. صهیونیستها سوگوار حضور و حیات فلسطینیها بودند و در همه محافل عمومیشان درباره ما، حیات ما، رشد جمعیتی ما و کودکان ما، مباحثات گستردهای تحت عنوان «تهدید جمعیتی» میکردند. بنی موریس، که قرار بود اینجا باشد، یک بار در فضای عمومی عنوان کرد که دیوید بنگوریون «کارِ از شر همه ما [فلسطینیها] رها شدن را تمام نکرد»؛ که اگر میکرد، دیگر مسئلهای به اسم مسئله عربها وجود نمیداشت.
بنیامین نتانیاهو، یهودی لهستانی، که اسم واقعیاش بنیامین میلیلوسکی است، از فرصت ازدسترفته برای اخراج تعداد زیادی از عربها در سال ۱۹۹۹، وقتی اذهان عمومی جهان مشغول خیزش میدان تیانآنمن [در چین] بود، ابراز تأسف کرد. راهحلهای بیانشده برای خلاص شدن از سربارهای فلسطینی شامل سیاست «استخوانهایشان را بشکنید» بود که در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ به دستور ایتزاک رابیتزوف، یهودی اوکراینی که اسمش را به ایتزاک رابین تغییر داده بود، به اجرا درآمد. اما این دستور اجرایی مخوف، که نسل بعد از نسل فلسطینیان معلول بر جای گذاشت، در اجبار ما به ترک سرزمینمان موفق نشد و با گفتمانی جدید از مقاومت فلسطینی عقیم ماند. اما گفتمان صهیونیستی، بهخصوص پس از کشف منابع عظیم گاز طبیعی در سواحل شمالی غزه، با ارزشی معادل تریلیونها دلار، ابعاد جدیدی پیدا کرد. این گفتمان جدید در سخنان سرهنگ افریم ایتان در سال ۲۰۰۴ چنین بازتاب پیدا میکند: باید همهشان را به قتل برسانیم. آرنون سوفر، بهاصطلاح روشنفکر و مشاور اسرائیلی، در سال ۲۰۱۸ اصرار ورزید که: باید بکشیم، بکشیم و بکشیم؛ تمام روز، هر روز.
امسال وقتی در غزه بودم، پسربچهای حدوداً نهساله را دیدم که دستها و قسمتی از صورتش با یک قوطی کنسرو تلهگذاریشده منفجر شده بود؛ قوطیای که سربازان اسرائیلی پس از ترک مکانی برای کودکان فلسطینی به جا گذاشته بودند. بعدها فهمیدم که سربازان غذای آغشته به مواد سمی هم در شجاعیه به جا گذاشته بودند. سربازان اسرائیلی در دهههای ۸۰ و ۹۰ [میلادی]، اسباببازیهای تلهگذاریشده در لبنان بر جای گذاشته بودند که وقتی بچهها با هیجان اسباببازیها را برمیداشتند، منفجر میشدند.
آسیبی که [صهیونیستها] میرسانند شیطانی است، اما از شما انتظار دارند باور کنید آنها قربانیاند. با زنده کردن خاطره هولوکاست اروپایی و فریاد «ضدیهود» سر دادن، از شما انتظار دارند عقل بنیادی انسانیتان را به تعلیق درآورید و باور کنید هدف قرار دادن هرروزه کودکان بهوسیله تکتیراندازها با «تیر مرگبار»، بمباران کامل محلههای مسکونی، زندهزنده زیر آوار بردن خانوادهها و محو کردن تبار ما، دفاع از خود است. میخواهند باور کنید انگیزه مردی که بیش از ۷۲ ساعت چیزی نخورده بود و به جنگیدن با تنها چیزی که برایش باقی مانده بود، فقط یک دست، ادامه داد، فقط میتواند وحشیگری ذاتی یا نفرت از یهودیان و حسادت غیرمنطقی به آنها باشد، نه عطش سیریناپذیر برای آنکه مردمانش را در سرزمین مادریشان آزاد ببیند.
برای من روشن است که ما اینجا نیستیم تا درباره اینکه آیا اسرائیل یک دولت آپارتاید و نسلکش است، مناظره کنیم. این مناظره در نهایت درباره ارزش جان فلسطینیهاست؛ درباره ارزش مدرسههای ما، مراکز تحقیقی ما، کتابهای ما و هنر ما. درباره خانههایی که تمام عمر کار کردهایم تا آنها را بسازیم؛ خانههایی که خاطرات نسلاندرنسل ما را در خود دارند. درباره ارزش بشری و عاملیت ما، بدنها و آرزوهای ما.
چراکه اگر قوانین وارونه میشدند،
اگر فلسطینیها برای هشت دهه، خانههای یهودیان را دزدیده بودند، اخراجشان کرده بودند، به آنها ستم کرده بودند، زندانیشان کرده بودند، مسمومشان کرده بودند، شکنجهشان کرده بودند، آنها را کشته بودند و به آنها تجاوز کرده بودند؛
اگر فلسطینیها در یک سال، حدود سیصد هزار یهودی را کشته بودند، روزنامهنگاران، متفکران، هنرمندان، کارگزاران سلامت و ورزشکاران را هدف قرار داده بودند، تمامی بیمارستانها، دانشگاهها، کتابخانهها، موزهها، مراکز فرهنگی و کنیسهها را بمباران کرده بودند و همزمان پلتفرمی ساخته بودند که شهروندان از آنجا کشتار را، گویی جاذبهای توریستی است، تماشا کنند؛
اگر فلسطینیها صدها هزار یهودی را در محوطهای، در چادرهایی زهواردررفته، محصور کرده بودند، بر سر آنها در مناطق بهاصطلاح امن بمب ریخته بودند، آنها را زنده سوزانده بودند و آب، غذا و داروی آنها را قطع کرده بودند؛
اگر فلسطینیها کودکان یهودی را پابرهنه، با ظرفهای خالی در دست، سرگردان کوچه و خیابان کرده بودند؛ کودکان را مجبور به جمعآوری گوشت و استخوان پدر و مادرانشان در کیسههای پلاستیکی کرده بودند؛ کودکان را مجبور کرده بودند خواهران و برادران، دخترخالهها و پسرعموها و دوستانشان را به خاک بسپارند؛ کودکان را واداشته بودند در تاریکی شب از چادرهایشان بیرون بخزند تا بر گور پدر و مادرشان بخوابند؛ کودکان را مجبور کرده بودند برای مردن خود دعا کنند تا به خانوادههایشان بپیوندند و در این دنیای هولناک تنها نباشند؛ اگر فلسطینیها کودکان یهودی را آنقدر ترسانده بودند که موهایشان بریزد، حافظهشان را از دست بدهند، دیوانه شوند و کودکان چهار، پنجساله سکته قلبی کنند؛
اگر فلسطینیها نوزادان را در دستگاههای نگهداری از نوزادان نارس، تنها رها کرده بودند و محکومشان کرده بودند آنقدر گریه کنند که دیگر توان گریه کردن نداشته باشند، بمیرند و جسدشان همانجا تجزیه شود؛
اگر فلسطینیها از آرد و کامیونهای حامل کمک استفاده کرده بودند تا یهودیان گرسنه را تطمیع کنند و وقتی جمع شدند تا نان روزانهشان را تهیه کنند، به آنها شلیک کنند؛ اگر فلسطینیها پس از مدتها اجازه داده بودند کمک غذایی به پناهگاه یهودیان گرسنه وارد شود و پیش از آنکه کسی بتواند لقمهای غذا بخورد، کل پناهگاه و غذاها را به آتش کشیده بودند؛
اگر یک تکتیرانداز فلسطینی پز داده بود که در یک روز کشکک زانوی ۴۲ یهودی را متلاشی کرده است؛ همان کاری که یک سرباز اسرائیلی در سال ۲۰۱۹ کرد؛
اگر یک فلسطینی در شبکه تلویزیونی سیانان پذیرفته بود که با تانک صدها یهودی را زیر گرفته است، با بدنهایی لهیده در شیار چرخهای تانک؛
اگر فلسطینیها نظاممندانه، با میلههای داغ فلزی، میلههای دندانهدار برقدار و کپسول آتشنشانی به دکترها و بیماران یهودی تجاوز کرده بودند که بعضی وقتها به مرگ آنها منجر شده بود، همانطور که به مرگ دکتر عدنان البرش و دیگران منجر شد؛ اگر زنان یهودی مجبور شده بودند در کثافت بچه بزایند، سزارین شوند و قطع عضو بدون بیهوشی را تجربه کنند؛
اگر ما کودکان یهودی را کشته بودیم و بعد تانکهایمان را با اسباببازیهای همان کودکان تزئین کرده بودیم؛ اگر ما زنان یهودی را تبعید کرده بودیم، کشته بودیم و با لباس زیر همان زنان عکس گرفته بودیم؛
اگر جهان روزانه شاهد پخش زنده نابودی سیستماتیک یهودیان میبود، هیچ مناظرهای درباره اینکه این کار تروریسم یا نسلکشی است، انجام نمیشد.
ولی دو فلسطینی، من و محمد الکرد، به اینجا آمدیم که همین کار را بکنیم؛ حقارت مناظره با کسانی را تحمل کنیم که فکر میکنند انتخاب ما یا این است که سرزمین مادریمان را ترک کنیم و تسلیم تفوق آنها شویم، یا بمیریم؛ مؤدبانه و در سکوت.
اما اشتباه میکنید اگر فکر کردهاید آمدهام شما را متقاعد کنم. گرچه ما قدردان انگیزه مثبت ترتیب دادن این مناظره هستیم، اما نتیجه مناظره، پیامدی کماثر در میانه هولوکاست زمانه ما دارد.
من با احترام به یاد مالکوم ایکس و جیمز بالدوین آمدهام که همینجا و در کمبریج، در برابر هیولاهایی خوشپوش و خوشصحبت ایستادند؛ هیولاهایی با ایدئولوژیای همانند صهیونیسم برتریجویانه، با ایمان به برخورداری از حق ویژه، از لطف الهی، متبرک و منتخب.
اینجا هستم بهخاطر تاریخ، تا با نسلهای هنوز بهدنیانیامده حرف بزنم؛ برای وقایعنگاری دورانی که در آن بمباران همهجانبه جوامع بومی بیدفاع مشروعیت دارد.
همینطور آمدهام تا مستقیماً با صهیونیستها حرف بزنم؛ اینجا و همهجا.
وقتی کشورهایتان شما را میکشتند و همه دست رد به سینه شما زده بودند، ما به شما اجازه ورود به خانههایمان دادیم، غذا دادیم، لباس دادیم، پناهگاه دادیم و نعمتهای سرزمینمان را با شما تقسیم کردیم.
اما وقتی زمان مناسب فرا رسید، شما ما را با لگد از خانهها و سرزمینمان بیرون کردید، کشتید، دزدیدید، غارت کردید و زندگی ما را سوزاندید، قلب ما را از سینه بیرون کشیدید؛ چراکه روشن است نمیدانید چگونه بدون غلبه بر دیگران در دنیا زندگی کنید. شما از تمامی مرزهای [انسانیت] گذشتهاید و پستترین انگیزهها را پرورش دادهاید.
اما جهان بالاخره دارد پارهای از وحشتی را که ما برای زمانی طولانی به دست شما تجربه کردهایم، میبیند. شما را، واقعیت آنچه هستید و همیشه بودهاید، میبیند. جهان در بهت، دیگرآزاری شما، شادی و سرور شما و لذت شما از جزئیات درهمشکستن روزانه تن ما، روان ما، آینده و گذشته ما را میبیند.
از اینجا به بعد، هر اتفاقی بیفتد، هر قصه پریانی که شما برای خودتان یا دنیا بگویید، شما هرگز واقعاً به این سرزمین تعلق نخواهید داشت.
شما هرگز قداست درختهای زیتونی را که دهههاست میبرید و میسوزانید تا قلب ما را کمی بیشتر بشکنید، نخواهید فهمید. هیچ بومی این سرزمین جرئت نمیکند آن کاری را بکند که شما با درختهای زیتون میکنید.
هیچکسی که متعلق به آن سرزمین است، هرگز میراث باستانی بعلبک یا بِت تیر را تخریب و ویران نمیکند؛ گورستانهای باستانی، مانند گورستان انگلیکن در اورشلیم، یا آرامگاه دانشمندان و جنگجویان مسلمان در مأمنالله را، چنانکه شما کردهاید، تخریب نمیکند. کسانی که از آن سرزمین میآیند، به مردگان هتک حرمت نمیکنند. به همین خاطر است که خانواده من برای قرنها مراقبان گورستان یهودیان در کوه زیتون بودهاند؛ بهعنوان کارگزاران مراقبت، چراکه آنچه ما میدانیم بخشی از تبار و داستان ماست.
پیشینیان شما برای همیشه در سرزمینهای مادری واقعی شما، در لهستان، اوکراین و دیگر جاها و در یمن به خاک رفتهاند. اسطورهها و فولکلور این سرزمین همیشه برای شما غریبه خواهند بود.
شما هرگز زبان خوشفرم پوششهای ما را که از سرزمین ما نشئت گرفته و بهوسیله مادران ما، نسل بعد از نسل، در طول قرون منتقل شده، نخواهید فهمید؛ زبانی که هر طرح و مایه و الگویش با رازهای افسانههای سرزمینی، با گیاهان و پرندگان و حیاتوحش در گفتوگوست.
آنچه معاملات ملکیهای شما در فهرستهای گرانقیمتشان از آن زیر عنوان «خانه با جذابیت قدیمی عربی» یاد میکنند، برای همیشه داستانها و خاطرات پیشینیان ما را که با دستان خود آن خانهها را ساختند، در خود خواهد داشت.
نقاشیها و عکسهای قدیمی آن سرزمین هیچگاه شما را به تصویر نخواهند کشید.
شما هیچوقت این احساس را نخواهید فهمید که کسانی شما را دوست داشته باشند و از شما حمایت کنند که از دوست داشتن شما نهتنها بهرهای عایدشان نمیشود، بلکه بهخاطر آن همهچیزشان را از دست میدهند.
شما هیچوقت این احساس را نخواهید فهمید که تودههایی از مردمان در سراسر دنیا، در خیابانها و ورزشگاهها، برای آزادی شما سرود بخوانند و شعار دهند.
و برخلاف آنچه میخواهید باور کنید، این به این خاطر نیست که شما یهودی هستید، بلکه به این خاطر است که شما استعمارگرانی وحشی هستید که فکر میکنید یهودی بودنتان شما را محق میکند مالک خانهای شوید که پدربزرگ من و برادرانش، در زمینی که برای قرنها متعلق به خانواده آنها بود، با دستان خود ساختند. به این خاطر است که صهیونیسم آفت یهودیت است، گسستی از انسانیت است.
میتوانید نامتان را عوض کنید تا مناسبتی با آن سرزمین داشته باشد. میتوانید وانمود کنید فلافل و هوموس و زعتر غذاهای قدیمی شما هستند، اما در شیارهای وجودتان برای همیشه سوزش یک جعل تاریخی را احساس خواهید کرد. به این خاطر است که حتی نقاشیهای کودکان ما بر دیوار ساختمان سازمان ملل یا یک بیمارستان، فروپاشی عصبی شدید در رهبرانتان ایجاد میکند.
شما ما را هرگز محو نخواهید کرد؛ هر تعداد از ما را که بکشید و بکشید و بکشید؛ تمام روز، هر روز.
ما سنگهای سرزمین یهودی که خایم وایزمن فکر کرد میشود پاکسازیشان کرد، نیستیم؛ ما خود خاک آن سرزمین هستیم، رودخانههایش، درختهایش و افسانههایش.
بهخاطر تمامی آنچه از تن و زندگی ما در آن تکه از خاک، بین اردن و آبهای مدیترانه، مستمراً و بدون وقفه در طول هزارهها تغذیه شد: از ما کنعانیان، عبریان، فلسطینیان و فنیقیان، تا همه فاتحان و زائرانی که آمدند و رفتند، ازدواج یا تجاوز کردند، عشق ورزیدند، به بردگی گرفتند یا مستقر شدند، از این دین به آن دین گرویدند و تکههایی از خود را در تن ما و میراث ما به جا گذاشتند.
افسانههای پرآشوب آن خاک در دیانای ماست. نمیتوانید بکشید یا با پروپاگاندا بپوشانیدش؛ از هر نوع صنعت مرگ و کشتار، یا هالیوود، یا زرادخانه رسانهای که استفاده کنید. روزی تکبر و معافیت شما از مجازات به پایان خواهد رسید. فلسطین آزاد خواهد بود و شکوه تکثرگرایانه، چندقومی و چندمذهبی آن باز خواهد گشت. ما قطارهای ارتباطی قاهره، غزه، اورشلیم، حیفا، تریپولی، بیروت، دمشق، عمان، کویت و صنعا را بازسازی خواهیم کرد و گسترش خواهیم داد. به ماشین جنگی صهیونیستیآمریکایی سلطه و توسعهطلبی و استخراج و آلودگی و غارت پایان خواهیم بخشید.
و شما یا آن سرزمین را ترک خواهید کرد یا یاد خواهید گرفت با دیگران بهمانند کسانی برابر با خود زندگی کنید.
دربارهی انجمن آکسفورد یونیون
انجمن آکسفورد یونیون (که معمولاً با نام «آکسفورد یونیون» شناخته میشود)، معتبرترین انجمن دانشجویی جهان در زمینه مناظره و آزادی بیان است که در سال ۱۸۲۳ در دانشگاه آکسفورد تأسیس شد.
درباره سخنرانی سوزان ابوالهوا در آکسفورد یونیون
در ۲۸ نوامبر سال ۲۰۲۴ سوزان ابوالهوا در آکسفورد یونیون در حمایت از این گزاره سخنرانی کرد: «این مجلس معتقد است که اسرائیل یک رژیم آپارتاید است که مرتکب نسلکشی میشود.» این گزاره با ۲۸۷ رأی موافق در برابر ۵۹ رأی مخالف به تصویب رسید. شرط سوزان ابوالهوا برای شرکت در سخنرانی این بود که سخنانش بدون هیچگونه ویرایشی منتشر شود.
آکسفورد یونیون در ۵ دسامبر ۲۰۲۴ نسخه کامل ویدیو را منتشر کرد که بیش از ۲۵۰ هزار بار دیده شد. در ۱۲ و ۱۳ دسامبر، این نهاد ویدیو را حذف و نسخهای ویرایششده را جایگزین آن کرد. آکسفورد یونیون مدعی شد بخشهای حذفشده ممکن است موجب تحریک نفرت نژادی شوند یا حاوی ادعاهای اثباتنشده باشند. کمیته دائمی (متشکل از دانشجویان) رأی به انتشار مجدد نسخه کامل سخنرانی داد که منجر به تقابل با هیئت امنای آکسفورد یونیون شد. هیئت امنا تهدید به تعطیلی مجموعه کرده و به خطرات حقوقی استناد نمود.
در اواخر سال ۲۰۲۵ سوزان ابوالهوا با وکالت «مرکز حمایت حقوقی اروپا» و موسسه حقوقی «بایندمنز» شکایتی علیه آکسفورد یونیون تنظیم کرد و این نهاد را به تبعیض، نقض قرارداد، نقض کپیرایت و نقض آزادی بیان متهم نمود. با پیروزی حقوقی سوزان ابوالهوا در ۵ اکتبر ۲۰۲۶ آکسفورد یونیون نسخه ویرایششده را حذف و نسخه اصلی و بدون ویرایش ویدیو را — بدون پذیرش مسئولیت حقوقی — به کانالهای رسمی خود باز گرداند.
یادداشت مترجم: نوشتههای درون [ ] بهوسیلهی مترجم اضافه شده اند.




نظرها
نظری وجود ندارد.