Share

دهم دسامبر روز جهانی حقوق بشر است. ۶۸ سال از تصویب قطعنامه حقوق بشر در سازمان ملل متحد می‌گذرد، اما مجموعه حوادثی که در گوشه و کنار جهان در حال وقوع است، نشان می‌دهد وضعیت حقوق بشر اگر احتمالاً بدتر نشده باشد، بهتر نشده است.

syria-raqa

زن و کودک از جنگ گریخته سوری

گروه‌های افراطی و جنگ‌طلب، آسایش و امنیت مردم را در اقصا نقاط جهان تهدید می‌کنند و بحران خاورمیانه و جنگ داخلی در سوریه میلیون‌ها آواره بر جای گذاشته است. مردمانی که نه تنها حقوق اولیه بلکه حق حیات و زندگی را از آن‌ها دریغ شده است. جمعیتی چند میلیونی ترک وطن کرده‌اند و سیاستمداران جهان از بحرانی با عنوان بحران پناهندگی سخن می‌گویند.

نقض حقوق بشر بر اساس قانون و به صورتی سیستماتیک همچنان در برخی کشورها از جمله ایران به چشم می‌خورد و فرهنگ و عرف به عنوان ابزار توجیه این امر به کار گرفته می‌شود. مثال روشن این ماجرا حجاب اجباری در جمهوری اسلامی ایران است.

مقام‌های جمهوری اسلامی و به‌طور مشخص علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، به شکل علنی با ترویج حقوق بشر در ایران مخالف‌اند و ابایی هم از ابراز این مخالفت ندارند. آن‌ها این موضوع را چالشی اساسی در رابطه میان ایران و غرب می‌دانند.

خامنه‌ای همواره هشدار داده که غربی‌ها پس از مسأله هسته‌ای خواهان گفت‌و‌گو و مذاکره درباره وضعیت حقوق بشر در ایران خواهند بود و از قضا ایران و اتحادیه اروپا گفت‌و‌گو‌هایی را درباره وضعیت حقوق بشر در ایران آغاز کرده‌اند، اما طرف ایرانی تأکید دارد که این گفت‌و‌گوها در موضعی برابر پیش می‌رود و به طرف غربی اجازه داده نمی‌شود که از موضع بالا درباره وضعیت حقوق بشر در ایران اظهار نظر کند.

از سوی دیگر جمهوری اسلامی در سال‌های اخیر تلاش کرده است تا «حقوق بشر اسلامی» را در مقابل مفهوم رایج حقوق بشر قرار دهد که آن را غربی می‌خواند.

اعدام، بریدن دست و پای مجرمان و شلاق، بخشی از این حقوق بشر اسلامی‌ست.

دوازدهم مرداد‌ ماه در تقویم ایران، «روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی» نامیده شده است و صادق آملی لاریجانی، رییس قوه قضاییه پیشتر گفته است که تلاش غربی‌ها برای تحمیل حقوق بشر مورد قبول خود به جوامع مختلف خلاف حقوق بشر کثرت گراست: «حالا که جوامع نگاه‌های مختلفی به مقوله حقوق بشر دارند طبیعتاً کشورهای غربی حق ندارند نگاه حقوق بشری خود را به جوامع دیگر تحمیل کنند که این تحمیل خلاف عقلانیت و عدالت و حتی خلاف حقوق بشر است.»

در این پرونده مجموعه مطالبی با رویکردهای مختلف در ارتباط با حقوق بشر و حقوق بشر اسلامی جمع‌آوری شده‌ و پیش روی شما قرار گرفته‌ است تا شاید بتوان توجه بیش‌تری به وضعیت حقوق بشر داد و به‌خصوص بی‌حقوقی انسان‌ها در ایران را برجسته کرد.

 حقوق بشر اسلامی و پارادوکس‌های ذاتی‌اش

syrian-2آیا مفهوم «حقوق بشر اسلامی» امری پذیرفتنی‌ست؟ چگونه باید حقوق بشر اسلامی را فهم کرد؟ رادیو زمانه این پرسش‌ها را با چند تن از اندیشه‌ورزان و پژوهشگران دینی (حسن یوسفی اشکوری، محسن کدیور، حسین قیومی، حسن فرشتیان، عبدالحمید معصومی تهرانی و  محمد‌جواد اکبرین) در میان گذاشته و پاسخ آن‌ها را جویا شده است.

 آیا هنرمندان ایرانی دغدغه حقوق بشر دارند؟

human-rughtsبه بهانه دهم دسامبر، روز جهانی حقوق بشر، رادیو زمانه با تعدادی از هنرمندان ایرانی گفت‌و‌گو کرده و از آن‌ها پرسیده است که با توجه به شرایط و دغدغه‌های حقوق بشری جامعه مدنی ایران، آیا هنرمندان هم دغدغه حقوق بشر دارند و آیا این دغدغه‌ها در آثارشان انعکاس پیدا کرده است یا نه؟

 نابابی فهم حقوق بشر در جامعه‌ ایرانی

تماشای صحنه اعدامجامعه ایرانی با نادیده‌انگاری و پس‌رانیِ توان‌های بالقوه و بالفعل خویشْ خود را از توان‌های نهفته و عملی فرهنگی‌‌اش برای نزدیکی به مبانی و اهداف حقوق بشر محروم می‌سازد و از شناخت معابر و پل‌هایی طفره می‌رود که می‌توانند نظام اجتماعی و سیاسی ایرانی را به جهان  پیوند زنند.

 جایگاه فرودست حقوق بشر در روابط بین‌الملل

عدالت‌خواهیبا وجود فراگیر شدن روزافزون گفتمان حقوق بشر در چند دهه اخیر اما، نگاهی گذرا به وضعیت کنونی جنگ‌های داخلی و تنازعات بین‌المللی در جهان، تصویر روشن و امیدبخشی از جایگاه واقعی و تاثیر عملی حقوق بشر در عرصه روابط بین‌الملل به دست نمی‌دهد.

 حقوق بشر، اعلامیه جهانی، اعلامیه اسلامی

euاگر هر دو اعلامیه حقوق بشر جهانی و حقوق بشر اسلامی را به‌مثابه ریسمان در نظر بگیریم، ریسمان حقوق بشر جهانی احتمالاً می‌تواند ما را از ته چاه بیرون بیاورد و ریسمان حقوق بشر اسلامی، شاید همچون طنابی باشد که چوبه دار، تبعیض و قصاص به آن متصل شده‌اند.

 حقوق بشر مقدم‌ است یا مبارزه با تروریسم؟

مردم کنار بنای یادبود موقت در مقابل رستوران "لو کاریون" برای کشته‌شدگان حملات تروریستی ۱۳ نوامبر ۲۰۱۵ پاریس، گل گذاشته و جمع شده‌اند. در ۱۳ نوامبر یک رشته از حملات هماهنگ‌شده‌ی تروریستی متشکل از تیرباران‌های دسته‌جمعی و بمب‌گذاری‌های انتحاری در منطقه‌های یک، ۱۰ و ۱۱ شهر پاریس منجر به کشته شدن ۱۳۰ نفر و مجروح شدن ۳۶۸ نفر شد. عکس: AFP / ALAIN JOCARD.

تصور کنید بنا بر مسئولیتی که به عهده شما قرار داده شده است، در شرایطی قرار گرفته‌اید که ناگزیر هستید بین رعایت و حفظ حقوق بشر و مبارزه با تروریسم و تأمین امنیت یکی را انتخاب کنید. در آن صورت کدام یک مهم‌تر است؟ حقوق بشر یا مبارزه با تروریسم؟

 درباره حق حماقت بشر

حقوق بشر هرگز حقوقی از پیش داده و طبیعی نیست. این مساله را نمی‌توان نادیده گرفت و اگر غیر از این در این‌باره سخن گفته شود، بی‌تردید از سر گونه‌ای نگرش رمانتیک به طبیعت و در حقیقت به زندگی خواهد بود

 آیا اتحادیه اروپا حقوق بشر اسلامی را از ایران می‌پذیرد؟

gasht-ershadگسترش عوام‌گرایى در سیاست کشورهای عضو اتحادیه اروپا این امکان را فراهم مى‌سازد تا کشورهایى مانند ایران و عربستان سعودى با تکیه بر حقوق بشر اسلامى به سرکوب و نقض بیش‌تر حقوق شهروندان خود بپردازند.


حقوق بشر در ایران


 از حقوق بشر به عنوان اولویت مذاکره تا محکومیت حکم نرگس محمدی

qa-euییته گوته لند، سیاستمدار زن سوئدی از حزب سوسیال دموکرات است. او از سال ۲۰۱۴ عضو پارلمان اروپاست و همچنین عضو میز ایران در پارلمان اروپا و رییس هیات مدیره کمیته سوئد-‌ایران. او در گفت‌و‌گویی با رادیو زمانه از لزوم و ضرورت حفظ مسأله حقوق بشر به عنوان اولویت در مذاکرات اتحادیه اروپا با جمهوری اسلامی ایران گفته است.

پرونده پیشین رادیو زمانه به مناسبت روز جهانی حقوق بشر:

جهان، ۶۷ سال پس از تصویب قطعنامه حقوق بشر


در همین زمینه:

کودکی‌های از دست رفته

 

Share