Share

در درگیری‌های مسلحانه خونباری که صبح دوشنبه ۴ دسامبر در صنعا بین طرفداران علی عبدالله صالح و حوثی‌های یمن اتفاق افتاد، ابتدا خبر رسید که انصارالله خانه رئیس جمهور پیشین یمن را منفجر کرده و سپس وزارت کشور دولت حوثی‌ها در صنعا با انتشار  اطلاعیه‌ای اعلام کرد که علی عبدالله صالح در این درگیری‌ها در حین فرار کشته شده است. تصاویری از جنازه او هم در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده.

علی عبدالله صالح، رئیس جمهور پیشین یمن و رهبر مقتول حزب «کنگره عمومی خلق»

وزارت کشور دولت حوثی‌ها در صنعا، پایتخت یمن با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرده که علی عبدالله صالح، رئیس جمهور پیشین این کشور کشته شده است:

«علی عبدالله صالح و چند تن از همراهانش پس از آن کشته شدند که شبه‌نظامیان خود را به قتل مردم و راهزنی واداشتند و با کشورهای متجاوز همکاری کردند.»

رادیوی حوثی‌ها اعلام کرده که به زودی از طریق شبکه تلویزیونی انصارالله یمن تصاویری از جنازه رئیس جمهور پیشین یمن و رهبر حزب «کنگره عمومی خلق» به نمایش گذاشته می‌شود. شبکه الجزیره گزارش داده که در شبکه‌های اجتماعی فیلمی از جنازه علی عبدالله صالح دست به دست می‌شود. در این فیلم می‌توان دید که گروهی از حوثی‌ها جنازه رئیس جمهور پیشین یمن را در میان پتوی گلداری قرار داده‌اند و «الحمدالله‌گویان» او را مقابل دوربین لرزانی به نمایش عموم درآورده‌اند.

حزب «کنگره عمومی خلق» (حزب صالح) ابتدا خبر کشته شدن علی عبدالله صالح را تکذیب کرده بود اما ساعتی بعد اعلام کرد که انصارالله، رئیس جمهور پیشین یمن در خارج از صنعا به قتل رسانده است.

حزب «کنگره عمومی خلق» اعلام کرده که علی عبدالله صالح همراه با یاسر العوادی، دبیرکل حزب «کنگره عمومی خلق» در جنوب صنعا به قتل رسیده است.

خبرگزاری رویترز گزارش داده که صالح در مشایعت شش خودروی زرهی از صنعا خارج می‌شده و به سوی مأرب حرکت می کرده که انصارالله این خودروها را متوقف می‌کند و دیکتاتور ۷۵ ساله را که در یک نطق تلویزیونی به انصارالله پشت کرده و با ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی هم‌داستان شده بود به قتل رساند.

عبدالملک الحوثی، رهبر انصارالله در سخنانی تلویزیونی اعلام کرد:

«امروز روزی استثنایی و بزرگ است. امروز روز نابودی یک توطئه است و ما این روز را به ملت یمن تبریک می‌گوییم.»

طرفداران علی عبدالله صالح از چند روز پیش تاکنون با شیعیان حوثی طرفدار ایران یا انصارالله درگیر شده‌اند. در این میان این درگیری‌ها به خارج از شهر صنعا نیز گسترش پیدا کرده است.

همزمان با این تحولات جنگنده‌های شکاری ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی از شامگاه گذشته تا صبح دوشنبه اهدافی در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی صنعا و وزارت کشور را بمباران کرده‌اند.

خبرگزاری شینهوا گزارش داده است که سفارت ایران نیز آتش گرفته است. وزارت خارجه ایران اما این خبر را تکذیب کرده است.

علی عبدالله صالح، رئیس جمهور پیشین یمن و رهبر کنونی حزب «کنگره عمومی خلق»  شنبه ۲ دسامبر/ ۱۱ آذر در یک نطق تلویزیونی از ائتلاف عربی به رهبری عربستان سعودی خواسته بود که بمباران یمن را متوقف کند و محاصره این کشور را از میان بردارد که او نیز در مقابل، در یمن «ورق را برگرداند.» ائتلاف رهبری عربستان در بیانیه‌ای از سخنان صالح به خاطر «به‌دست‌گرفتن رهبری» استقبال کرده بود.

به گزارش شبکه الجزیره در این مدت انصارالله موفق شده کنترل بیشترین محلات شهر صنعا را در دست بگیرد.

یکی از اعضای انصارالله به شبکه الجزیره گفته است:

«جز چند محله، باقی محلات را انصارالله در دست گرفته. بخش‌های مهمی از جنوب صنعا، از جمله “محله بسیار استراتژیک” المصباحی که با خانه صالح فقط ۲۰۰ متر فاصله دارد تحت کنترل انصارالله است.»

 صلیب سرخ جهانی اعلام کرده که تلفات درگیری‌های اخیر رو به افزایش است. به گفته سخنگوی صلیب سرخ جهانی در ژنو، بیمارستان‌های صنعا از امکانات کافی برخوردار نیستند. صلیب سرخ جهانی در نظر دارد با ارسال کیسه‌های پلاستیکی برای حمل جنازه‌ها و تأمین سوخت ژنراتورهای برق به بیمارستان‌های صنعا کمک کند.

صلیب سرخ جهانی اعلام کرده که برای این منظور ۱۳ نفر از کارمندانش را از جیبوتی به یمن اعزام کرده است.

استفان دوجاریک، سخنگوی دبیر کل سازمان ملل روز گذشته با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده بود که در اثر تشدید درگیری‌ها بین طرفداران انصارالله و علی عبدالله صالح و بمباران‌های ائتلاف عربی، رفت و آمد مردم در صنعا مختل شده است. علاوه بر این آمبولانس‌ها و تیم‌های امدادگر به مجروحان دسترسی ندارند.

به گزارش خبرگزاری رویترز در درگیری‌های اخیر در صنعا بیش از یکصد نفر کشته شده‌اند.

از ماه مارس ۲۰۱۵ که ائتلاف عربی حملات خود به یمن را آغاز کرد، بیش از ۱۰ هزار نفر در جنگ یمن شده‌اند.

سازمان ملل، یمن را به‌عنوان اصلی‌ترین بحران انسانی در جهان با ۱۷ میلیون نفر نیازمند به غذا رتبه‌بندی کرده است. هفت میلیون نفر از مردم یمن در معرض خطر گرسنگی قرار دارند.

بیش از دو هزار نفر از مردم یمن بر اثر بیماری وبا جان باخته‌اند. نزدیک به یک میلیون نفر در این کشور به این بیماری مبتلا شده‌اند.

سه پرده خونین یمن:

اختلاف انصارالله با علی عبدالله صالح

طرفین از هفته گذشته تاکنون در چند نوبت متقابلاً یکدیگر را به «خیانت» متهم کرده بودند.  علی عبدالله صالح (رئیس‌جمهور یمن از سال ١٩٧٨ تا ۲۷ فوریه ۲۰۱۲ )  شورشیان حوثی را «شبه نظامی» نامید و در مقابل حوثی‌ها این رفتار را به منزله «خنجر زدن از پشت» تعبیر کرده، و اعلام کردند عبدالله صالح «از خط قرمز عبور کرده»، و «تاوان آن را خواهد پرداخت». صالح هم در یک نطق تلویزیونی در صدد اتحاد با اتحاد عربی به رهبری عربستان سعودی برآمد. رئیس جمهور پیشین یمن چند روز قبل از آن از اعلام آمادگی برای گفت‌وگو «شجاعانه» با «برادران خویش در عربستان سعودی» خبر داده بود.

حوثی‌ها کنترل مراکز مهمی مثل وزارت دفاع، وزارت آموزش و پروش و اداره اطلاعات ائتلاف را بر عهده دارند، و این خوشایند طرفداران صالح نیست. آنها همچنین نگران گسترش دایره حضور نظامی حوثی‌ها به بخش جنوبی صنعا بودند. در این محل، نزدیکان عبدالله صالح و نیروهای طرفدار  سکونت دارند. طرفداران صالح می‌گویند حوثی‌ها قصد دارند نیروهای بیشتری را به صنعا منتقل کنند.

حاشیه‌نشین‌ها و شهرنشین‌ها

ریشه تنش و درگیری میان حوثی‌ها و طرفداران صالح  اما به سال‌ها قبل از ائتلاف تاکتیکی‌شان برمی گردد. آنها حتی سابقه برخورد مستقیم نظامی با یکدیگر را  در سال‌های ابتدای دهه ۱۹۹۰ و ابتدای قرن حاضر دارند.

حوثی‌های شیعه زیدی (که اقلیتی به حاشیه رانده در شمال یمن‌اند) و طرفداران پایتخت‌نشین صالح بدواً انگیزه‌های متفاوتی برای جنبش و شورش دارند و اهداف ناهمگونی را دنبال می‌کنند. آرمان‌ها، شعارها، و حتی هم‌پیمانان بالقوه‌شان با هم فرق می‌کنند. از این بابت، بسیاری از تحلیلگران ائتلاف بین شیعیان و ظرفداران صالح را ذاتاً ناممکن، غیرطبیعی یا حتی خلاف طبیعت برشمرده‌اند.

اهداف حوثی‌ها و طرفداران صالح در دو سال گذشته هم تفاوت داشته است: در نظر حوثی‌ها حیاتی‌ترین مسأله دستیابی به «اسلحه» و تجهیزات نظامی است، درحالیکه عبدالله صالح بیشتر در پی بازیابی «مشروعیتی» است که از سال ۲۰۱۱ از کف داده بود.

ایران به عنوان یک فرصت

جنگ یمن، جنگی داخلی با دلالت‌های منطقه‌ای است. مداخله نظامی عربستان باعث تشدید بعد منطقه‌ای جنگ شده و حوثی‌ها را به سمت ایران هل داده است، به ویژه پس از آنکه  آنها در ایجاد ائتلاف‌ها و اتحادهای داخلی ناکام ماندند. ایران برای حوثی‌ها فرصتی برای جبران ضعف در سیاست داخلی است. عرصه داخلی یمن، با این حال مملو از شگفتی‌هاست و جهت وفاداری‌ها و هم‌پیمانی‌ها هر لحظه ممکن است تغییر کند. به ویژه، نظر به این که پیوند میان ایرانی‌ها و حوثی‌ها، به اندازه کافی سخت و استوار نیست، و ایران نیز آگاهی لازم و کافی در مورد امور و مسائل یمن ندارد، و به اندازه عربستان درگیر این کشور نیست. نباید فراموش کرد که پیوندهای تاریخی یمن و عربستان عمیق‌تر از پیوندهای معمول میان دو کشور همسایه است.

 در همین زمینه:

حوثی‌ها و ایران: از اتحاد سیاسی تا تنش فرقه‌ای

ایران در یمن: از حرف تا عمل!

Share