Share

اجلاس ورشو لهستان با عنوان «برای ثبات و آزادی در خاورمیانه» در شامگاه چهارشنبه ۱۳ فوریه با یک ضیافت شام آغاز می‌شود. اگرچه وزیران خارجه آمریکا و لهستان به‌عنوان سازمان‌دهندگان نشست در برنامه اعلام‌شده اشاره‌ مستقیمی به مقابله با جمهوری اسلامی نکرده اند،‌ ناظران تحکیم اتحاد کشورهای عربی و اسرائیل در برابر ایران را یکی از اهداف نشست می‌دانند. یاسمین میظر، سردبیر نشریه «کریتیک» و پژوهشگر دانشگاه آکسفورد (بریتانیا) با اشاره به طرح صلح فلسطین و اسرائیل به «زمانه» از یک هدف دیگر آمریکا از این اجلاس می‌گوید: «در کنفرانس لهستان یکی از برنامه‌های پیشنهادی این است که آقای کوشنر، داماد آقای ترامپ طرحی درباره اسرائیل و فلسطین مطرح کند؛ کوششی از سوی دولت ترامپ تا برای نخستین‌بار کشورهای عربی و اسرائیل را در یک‌ مکان گرد هم آورد».

🔘 یاسمین میظر اهداف نشست لهستان را چنین برمی‌شمارد: هدف این اجلاس از قرار معلوم منزوی‌کردن بیشتر ایران در منطقه است اما به خاطر اعتراض وزیران خارجه اروپایی عنوان کنفرانس تغییر کرد. همزمان بنا به ترکیب شکل‌گرفته، ناظران از هدف دیگر دولت ترامپ سخن می‌گویند که جدا کردن اروپا است ــ جداکردن کشورهایی مثل مجارستان و لهستان در اروپای شرقی که روی‌هم‌رفته در بخش راست جدول سیاسی قرار می‌گیرند از کشورهای بزرگ‌تری مثل فرانسه و آلمان که در صف‌بندی سیاسی وسط‌تر قرار می‌گیرند.

موضوعات اجلاس لهستان و حضور کشورها

مایک پومپئو و یاتسِک چاپوتوویچ، وزیران خارجه آمریکا و لهستان چهارشنبه ۱۳ فوریه / ۲۴ بهمن در یادداشتی برای شبکه خبری «سی ان ان» موضوعات نشست ورشو را چنین برشمردند: بی‌ثباتی خشونت‌بار در سوریه و یمن، تلاش‌ها برای صلح بین اسرائیل و فلسطین، تکثیر سلاح‌های موشکی، امنیت انرژی، تهدیدهای سایبری، مقابله با تروریسم و کمک‌های انسان‌دوستانه.

مایک پنس، معاون اول رئیس‌جمهوری آمریکا (جلوی تصویر، سومین نفر از راست) و همسرش در لهستان مورد استقبال رسمی رئیس‌جمهوری لهستان (جلوی تصویر، دومین نفر از راست) قرار گرفتند ــ عکس: AFP

آمریکا پیش از این گفته‌ بود که مقابله با ایران در مرکز رایزنی‌های اجلاس لهستان است. اما تنها اشاره‌ به نام ایران در سرمقاله مهمان سی‌ان‌ان در جملاتی محتاطانه چنین آمده: «ما انتظار داریم هر ملتی عقیده‌اش را بر اساس منافع ملی‌اش ابراز کند … مثلاً در گذشته دو ملت ما [آمریکا و لهستان] بر سر توافق هسته‌ای ایران مواضع متمایزی داشتند.»

الیزابت استیکنی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز اهداف این نشست را یافتن راه‌حل سیاسی و دیپلماتیک برای مشکلات خاورمیانه می‌داند که به گفته او، مشکلات امنیتی، مبارزه با تروریسم، بحران انسانی و تولید موشک است.

با اینکه اشاره دیگری به ایران نشده است، بنا به مواضع پیشین واشنگتن،‌ بحث بر سر سلاح‌های موشکی، نفت، تروریسم، سوریه و یمن پای سیاست‌های جمهوری اسلامی را به میان خواهد کشید.

به گفته سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نمایندگان ۶۰ کشور در اجلاس ورشو حضور دارند. کشورها اما در سطوح متفاوتی در این نشست شرکت کرده‌اند.

اسرائیل و آمریکا خود بلندمرتبه‌ترین هیأت‌ها را به این اجلاس فرستاده‌اند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل چهارشنبه به پایتخت لهستان رفت. به گزارش وب‌سایت خبری تایم اسرائیل، او مقابله با جمهوری اسلامی را یکی از اهداف اصلی اجلاس ورشو خوانده است.

موضوع صلح اسرائیل و فلسطین یکی دیگر از جنجالی‌ترین موضوعات این نشست است. فلسطینی‌ها اجلاس لهستان را «توطئه‌» توصیف کرده‌اند و آنکارا نیز موضعی مشابه گرفته است.

اروپا و اجلاس ورشو

نحوه شرکت اروپایی‌ها از ابتدا توجه ناظران سیاسی را برانگیخته بود.

بریتانیا، ایتالیا، اتریش، مجارستان از کشورهای اروپایی‌ای هستند که وزیران خارجه‌شان را به این نشست فرستاده‌اند. اما آلمان، فرانسه، لوگزامبورگ و برخی دیگر از کشورها با هیأت‌هایی در سطح پایین در این نشست شرکت می‌کنند و وزیران خارجه‌شان را به آن نخواهند فرستاد. بریتانیا نیز دغدغه‌اش از شرکت در این نشست را رایزنی برای صلح یمن خوانده است.

فدریکا موگرینی، نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی هم در این نشست شرکت نخواهد کرد و گفته است که باید به اولویت‌های دیگری بپردازد.

کشورهای اروپایی فاصله‌گیرنده در ائتلافی غیرمنتظره و غیرعمدی با روسیه و ترکیه قرار گرفته‌اند که با برگزاری این نشست مخالفت کرده‌اند و می‌گویند هیچ کس را به این نشست نخواهند فرستاد.

یاسمین میظر در این زمینه معتقد است:

«کوشش بر آن بود که برخی از وزیران خارجه اتحادیه اروپا در آن شرکت کنند، اما به نظر می‌رسد دستور جلسه به گونه‌ای است که وزیران فرانسه  وبریتانیا و خانم موگرینی حضور در آن را نپذیرفته اند و وزیر خارجه بریتانیا نیز تأکید دارد که تنها در یک جلسه درباره صلح یمن در این نشست شرکت خواهد کرد.»

“اپوزیسیون” ایران و اجلاس لهستان

برخی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی در محل نشست ورشو حضور یافته‌اند. هواداران سازمان مجاهدین خلق که مشاوران دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا پیش از این در رویدادهای سالانه این گروه سخنرانی کرده‌اند، در برابر محل اجلاس دست به تجمع زده‌اند.

سلطنت‌طلب‌ها و مجاهدین خلق در برابر اجلاس لهستان جضور دارند ــ عکس: AFP

رودی جولیانی، وکیل شخصی ترامپ امروز نیز در برابر اعضای این سازمان آمد و مدعی شد که «ما معتقدیم آلترناتیو رژیم مریم رجوی است». او اما به جز وکالت ترامپ مسئولیت رسمی در دولت آمریکا ندارد و مشخص نیست اشاره او به «ما»‌ به چه نهادی در واشنگتن بازمی‌گردد.

گروه‌های حامی سلطنت نیز در میان ایرانی‌های حاضر در برابر این نشست حضور دارند.

اما بسیاری از دیگر گروه‌های اپوزیسیون یا مخالف برگزاری چنین نشستی هستند یا در قبال آن سکوت کرده‌اند. یاسمین میظر درباره رویکرد گروه‌های “اپوزیسیون” نسبت به اجلاس لهستان می‌گوید:

«برخی نیروهای اپوزیسیون به درستی اشاره می‌کنند که اتحاد عربستان سعودی و اسرائیل و آمریکا برای تغییر رژیم از بالا نتیجه عکس دارد و رژیم جمهوری اسلامی را تقویت می‌کند.»

به باور میظر، نه تنها اسرائیل و عربستان و دولت کنونی آمریکا آبروی سیاسی چندانی ندارند، بلکه رویکرد آنها برای تغییر رژیم باعث تضعیف جنبش‌های اجتماعی در داخل ایران نیز خواهد شد.

به گفته سردبیر نشریه کریتیک، گروه‌هایی از “اپوزیسیون” که حامی این نشست هستند، چشم امید به کمک‌های مالی یا مانورهای نزدیکان ترامپ دوخته‌اند.


در همین زمینه:

رودی جولیانی: ما معتقدیم آلترناتیو رژیم مریم رجوی است

اجلاس لهستان، “اپوزیسیون” ایران و همبستگی بین‌المللی ــ گفت‌و‌گو با پیمان جعفری

Share