شورای امنیت سازمان ملل به طرح غزه ترامپ رأی مثبت داد

شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه‌ای را تصویب کرد که حاوی ارجاعاتی به یک فلسطین مستقل است. این قطعنامه با ۱۳ رأی موافق و با رأی ممتنع چین و روسیه به تصویب رسید.

شورای امنیت سازمان ملل پیشنهادهای مطرح شده توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا برای صلح پایدار در غزه را تأیید کرد، از جمله استقرار یک نیروی بین‌المللی ثبات‌ساز و مسیر احتمالی به سوی یک دولت مستقل فلسطینی.

مایک والتز، فرستاده ایالات متحده در سازمان ملل، به نشست شورای امنیت گفت این قطعنامه، که با رأی ۱۳-صفر و با رأی ممتنع چین و روسیه به تصویب رسید، «مسیر جدیدی را در خاورمیانه برای اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها و همه مردم منطقه به‌طور یکسان» ترسیم می‌کند.

گنجاندن ارجاعاتی به یک فلسطین مستقل، بهایی بود که ایالات متحده برای کسب حمایت جهان عرب و اسلام پرداخت، که انتظار می‌رود نیروی حافظ صلح برای «نیروی بین‌المللی  ثبات‌بخش» (ISF) فراهم کنند.

با این حال، در آستانه رأی سازمان ملل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، مجدداً مخالفت قاطع دولت خود با تشکیل کشور فلسطین را اعلام کرد و این امر پرسش‌هایی را در مورد این‌که آیا اسرائیل اجازه اجرای پیشنهادهای مورد تأیید سازمان ملل را خواهد داد یا خیر، پیش کشید.

پس از رأی‌گیری، حماس آن‌چه را که «سازوکار قیمومیت بین‌المللی» تحمیلی نامید، رد کرد و اصرار ورزید که خلع سلاح نخواهد شد.

حامیان این قطعنامه گفتند که این تدبیر باید منجر به لغو فوری محدودیت‌های باقی‌مانده بر جریان ارسال کمک‌ها به غزه، ایجاد «نیروی بین‌المللی  ثبات‌بخش» که خلاء ناشی از خروج نظامی اسرائیل را پُر کند، و اقداماتی به سوی بازسازی و «مسیر احتمالی به سوی تعیین سرنوشت و تشکیل دولت فلسطین» شود.

اشاره به تشکیل دولت فلسطین یک افزوده مصالحه‌آمیز به پیش‌نویس اولیه آمریکا بود که در آن نامی از آن برده نشده بود. با این حال، کلمات مبهم و مشروط هستند و فقط وعده می‌دهند که پس از اصلاح تشکیلات خودگردان فلسطین و آغاز بازسازی غزه، «شرایط ممکن است سرانجام برای مسیری معتبر به سوی تعیین سرنوشت و تشکیل دولت فلسطین فراهم شود».

این عبارت بسیار کمتر از تعهد قاطع به ایجاد یک کشور فلسطینی در کنار اسرائیل بود که مورد نظر کشورهای عربی و اسلامی، و همچنین اعضای اروپایی شورا بود، اما نمایندگان این کشورها در سخنرانی‌های خود در نشست شورای امنیت پس از رأی‌گیری گفتند که مایلند این مصالحه را به‌منظور تمدید آتش‌بس کنونی و اقدامات فوری برای تغذیه و محافظت از ۲.۲ میلیون فلسطینی در غزه بپذیرند.

جیمز کاریوکی، کاردار بریتانیا، گفت:

عمار بنجاما، نماینده دائم الجزایردر سازمان ملل، که به نمایندگی از بلوک عربی صحبت می‌کرد، روشن ساخت که این سند را به‌عنوان کاشتن بذر حاکمیت فلسطین می‌بیند. او گفت:

بنجاما توجه را به ضمیمه قطعنامه جلب کرد که به‌گفته او به حقوق فلسطینی‌ها می‌پردازد. او گفت:

اوافزود: «این قطعنامه به‌روشنی تأیید می‌کند که الحاق، اشغال و کوچ اجباری ممنوع است.»

در حالی که گزارش شده است بنیامین نتانیاهو در مذاکرات با واشنگتن با اکراه به متن قطعنامه تن داده، پس از واکنش خشمگین جناح راست افراطی ائتلاف حاکم خود، از موضع خود عقب‌نشینی کرده است. روز یکشنبه، نخست‌وزیر اسرائیل گفت: «مخالفت ما با تشکیل کشور فلسطین در هر سرزمینی تغییر نکرده است.»

پس از دو سال بن‌بست دیپلماتیک که طی آن دست‌کم ۷۱ هزار فلسطینی کشته شدند، و این وضعیت علیه اسرائیل اتهام نسل‌کشی را از سوی کمیسیون تحقیق سازمان ملل و گروه‌های حقوق بشر در پی داشته است؛ قطعنامه شورای امنیت نمونه نادری از اقدام هماهنگ سازمان ملل در مورد غزه بود.

هزینه تصویب قطعنامه‌ای که روسیه و چین به جای استفاده از حق وتو، به آن رأی ممتنع دادند، زبان مبهمی بود که بسیاری از مسائل را نامشخص باقی گذاشت.

این قطعنامه اختیار کلی نظارت را به یک «هیئت صلح» به ریاست ترامپ می‌دهد، اما اعضای آن نامشخص است. این هیئت باید به سازمان ملل گزارش دهد اما ملزم به خواسته‌های سازمان ملل یا تشکیلات خودگردان فلسطین نیست. همچنین خواستار تشکیل یک کمیته تکنوکرات فلسطینی است که قرار است مدیریت روزمره نوار غزه و ارائه خدمات را انجام دهد، اما این‌که چه کسی در آن شرکت خواهد کرد، به هیچ‌وجه مشخص نیست.

مأموریت «نیروی بین‌المللی ثبات‌بخش» (ISF) به آن اختیار خلع سلاح و انحلال گروه‌های مسلح در غزه مانند حماس را می‌دهد، اما این‌که آیا کشورهای کمک‌کننده این نهاد با تلاش برای مقابله با حماس موافقت خواهند کرد، به هیچ‌وجه روشن نیست. تاکنون هیچ کشوری به اعزام نیروی حافظ صلح متعهد نشده است.

پس از رأی‌گیری، حماس مجدداً تأکید کرد که خلع سلاح نخواهد شد و این امر احتمالاً این گروه را در مقابل نیروی بین‌المللی مجاز در قطعنامه قرار خواهد داد.

حماس در بیانیه خود اعلام کرد:

معیارهای اصلاح تشکیلات خودگردان فلسطین، که پیش‌شرط حرکت به سوی یک فلسطین مستقل است، نیز مبهم و نامشخص است.

دیپلمات‌های اروپایی گفتند که توافق بر سر اسامی کمیته تکنوکرات فلسطینی برای ارائه خدمات نیز باید در اسرع وقت انجام شود.

ترامپ این رأی‌گیری را در پستی در رسانه‌های اجتماعی «لحظه‌ای با اهمیت تاریخی واقعی» نامید و افزود که «اعضای هیئت، و بسیاری از اعلامیه‌های هیجان‌انگیز دیگر، در هفته‌های آینده انجام خواهند شد».