نهمین روز خیزش سراسری؛ اعتراضات همچنان ادامه دارد
اعتراضات سراسری ایران برای نهمین روز متوالی با تجمعات خیابانی، خیزش پررنگ دانشجویان و اعتصاب بازارها، ادامه یافت. در این میان دانشگاه بیرجند به یکی از کانونهای اصلی اعتراض و سرکوب بدل شد.
تصویری از اعتراضات در خیابان چراغ برق تهران ـ دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴ ـ عکس از ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی
اعتراضات و اعتصابات سراسری در ایران روز دوشنبه ۱۵ دیماه، برای نهمین روز پیاپی، تهران و دهها شهر دیگر را درنوردید. بازارها، خیابانها و دانشگاهها به صحنههای متصل اعتراضی مداوم بدل شدند؛ اعتراضی که دیگر تنها به مطالبات صنفی محدود نیست و مستقیماً ساختار سیاسی حاکم را نشانه گرفته است.
در تهران، بازار بزرگ همچنان در وضعیت اعتصاب باقی ماند و کسبه در بخشهای مختلف، از جمله راسته چراغ برق در محدوده لالهزار جنوبی، با سر دادن شعارهایی چون «بازاری با غیرت، حمایت، حمایت» دیگران را به پیوستن به اعتصاب فراخواندند. این اعتراضات با واکنش خشن نیروهای یگان ویژه مواجه شد و گزارشهایی از شلیک ساچمهای و سرکوب مسالمتآمیز معترضان منتشر شد. در خیابانهای جمهوری، حافظ، سپهسالار و اطراف پاساژهای علاءالدین و چارسو نیز تجمعات پراکنده شکل گرفت و شعارهایی صریح علیه رهبران جمهوری اسلامی سر داده شد.
همزمان، محلههای مختلف پایتخت از جمله صادقیه، نارمک (هفتحوض)، تهرانسر، مشیریه، شهرک ولیعصر نازیآباد و دردشت شاهد تجمعات محلی بودند. حضور پررنگ زنان در تظاهرات شامگاهی نارمک و هفتحوض، بار دیگر نقش پیشتاز آنها در خیابان را برجسته کرد. در واکنش به تداوم ناآرامیها، مدارس استان تهران سهشنبه و چهارشنبه مجازی شد.
دامنه اعتراضات به دیگر شهرها نیز کشیده شد. در یاسوج، تجمع بزرگی مقابل استانداری کهگیلویه و بویراحمد در اعتراض به بازداشتها برگزار شد و با شلیک گاز اشکآور و تعقیب و گریز معترضان ادامه یافت. در سنقر، شهروندان با شعار «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» به خیابان آمدند و با تیراندازی و فضای امنیتی شدید مواجه شدند. اصفهان، فولادشهر، ملکشاهی، نورآباد ممسنی، جونقان (استان چهارمحال و بختیاری)، اراک، ساری، یزد، لاهیجان، زاهدان، قزوین، خرمآباد، دزفول و بوشهر نیز صحنه اعتراض یا اعتصاب بودند.
در این میان، دانشگاهها بار دیگر به قلب تپنده اعتراضات بدل شدند. در تهران، دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس و خوابگاههای خواجه نصیر تجمع کردند. اما برجستهترین رخداد دانشجویی روز دوشنبه، در شرق کشور رقم خورد؛ دانشگاه بیرجند.
در دانشگاه بیرجند، دانشجویان با برگزاری تجمعی گسترده، شعارهایی تند و صریح علیه کلیت نظام سر دادند؛ از «جمهوری اسلامی، نمیخوایم نمیخوایم» تا «کشته ندادیم که سازش کنیم، رهبر قاتل رو ستایش کنیم». فضای دانشگاه بهسرعت امنیتی شد و گزارشها از ورود نیروهای امنیتی و لباسشخصی به محوطه دانشگاه و سپس به خوابگاهها حکایت داشت. بنا بر گزارشهای موثق، دستکم پنج دانشجو در یورش شبانه به خوابگاه بازداشت شدند. منابع دانشجویی از جمله خبرنامه امیرکبیر وضعیت دانشگاه بیرجند را «وخیم و بحرانی» توصیف کردهاند و از تکرار الگوی سرکوب کوی دانشگاه ابراز نگرانی میکنند.
کشتهشدگان اعتراضات
همزمان با گسترش اعتراضات، گزارشها از افزایش تلفات جانی حکایت دارد. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، دستکم ۲۲ نفر تنها در شهرهای ازنا، لردگان، ملکشاهی و هفشجان در جریان اعتراضات کشته شدهاند. این آمار، در حالی منتشر میشود که نهادهای رسمی همچنان از ارائه آمار شفاف خودداری میکنند و خانوادههای قربانیان تحت فشار امنیتی قرار دارند. کشتهشدگان اعتراضات، به یکی از محورهای اصلی شعارهای خیابانی و دانشجویی بدل شدهاند؛ نشانهای از شکاف عمیقتر میان جامعه معترض و حاکمیت.
بازداشتشدگان؛ از خیابان تا دانشگاه
موج بازداشتها نیز همزمان با اعتراضات شدت گرفته است. گزارشها حاکی از بازداشت بیش از هزار نفر در سراسر کشور است؛ در میان آنها کودکان، نوجوانان، دانشجویان و حتی استادان دانشگاهی دیده میشوند. تنها در یاسوج و دهدشت، دستکم ۱۵ شهروند بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند. در شهرهای مختلف از جمله گچساران، ایلام، همدان، کرمانشاه، مشهد، سبزوار، جوین، بهبهان و تهران نیز دهها مورد بازداشت گزارش شده است.
بازداشت دانشجویان، بخش قابلتوجهی از این موج سرکوب را تشکیل میدهد؛ از جمله بازداشت دانشجویان دانشگاه تهران، علم و صنعت، و دانشگاه بیرجند. در کنار دانشجویان، بازداشت دو استاد دانشگاه در ایلام ــ نبی و علیاکبر امیدی ــ واکنشهای گستردهای را در فضای دانشگاهی برانگیخته است. در نجفآباد اصفهان نیز والدین بازداشتشدگان، با تجمع مقابل دادگستری خواستار آزادی فرزندان زیر ۲۰ سال خود شدند و هشدار دادند در صورت آزاد نکردن بازداشتشدگان ظرف یک روز، والدین نیز به خیابانها خواهند آمد.
روز دوشنبه غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی، با لحنی تهدیدآمیز اعلام کرد که در برخورد با بازداشتشدگان «هیچ ارفاقی» در کار نخواهد بود و حتی حامیان معترضان نیز تحت تعقیب قرار میگیرند. او خواستار رسیدگی سریع و صدور احکام بازدارنده شد؛ موضعی که بیش از پیش بر رویکرد امنیتی حاکمیت در برابر اعتراضات صحه میگذارد. اعتراضاتی که از ۷ دیماه با اعتصاب کسبه تهران آغاز شد، اکنون با پیوند شهروندان، خیابان و دانشگاه، به یکی از گستردهترین خیزشهای سالهای اخیر بدل شده است. در این میان، برجسته شدن اعتراضات در شهرستانهای کوچک نشان میدهد که جغرافیای اعتراض دیگر محدود به مراکز سنتی نیست و شکاف میان مردم، نسل جوان و حاکمیت، هر روز عمیقتر و پرهزینهتر میشود.
نظرها
نظری وجود ندارد.