دهمین روز اعتراضات؛ گسترش خیزش مردمی در شهرهای ایران، از اعتصاب بازار تهران تا یورش به بیمارستانها
در دهمین روز اعتراضات مردمی، خیابانهای دستکم ۲۵ شهر ایران صحنه تجمع، اعتصاب، درگیری و سرکوب بود؛ از تعطیلی بازارها و شعارهای شبانه تا حمله نیروهای امنیتی به بیمارستانها و واکنش عفو بینالملل.
بخش خبر
تصویری از اعتراضات مردمی در شهر آبدانان استان ایلام ـ سهشنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴ ـ عکس از شبکههای اجتماعی
در دهمین روز اعتراضات سراسری، ایران شاهد گسترش خیزشی بود که با وجود سرکوب خشن و همهجانبه، نهتنها مهار نشد بلکه به دستکم ۲۵ شهر در استانهای مختلف گسترش یافت.
روز سهشنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴، اعتصاب بازارها، تجمعات خیابانی، شعارهای شبانه، درگیری مستقیم با نیروهای امنیتی، افزایش بازداشتها و حتی یورش به بیمارستانها، تصویری روشن از بحران عمیقی را ترسیم کرد که حکومت جمهوری اسلامی در مهار آن ناتوان مانده است.
تهران یکی از کانونهای اصلی این اعتراضات بود. بازار بزرگ تهران در ادامه اعتصاب سراسری تعطیل شد و بازاریان با شعارهایی علیه علی خامنهای و کلیت نظام، به خیابان آمدند. نیروهای امنیتی با صفآرایی در مقابل معترضان و شلیک گسترده گاز اشکآور در خیابان سعدی، کوچه حمامچال و محوطه بازار تلاش کردند اعتراضات را درهم بشکنند. انتشار ویدئوهایی از شلیک گاز اشکآور در داخل ایستگاه متروی ۱۵ خرداد نشان داد که حتی فضاهای عمومی بسته نیز از خشونت نیروهای سرکوب در امان نماندهاند و شهروندان عادی دچار تنگی نفس و سوزش شدید چشم شدند. در محله آذری، کسبه مجتمع تجاری کاترپیلار تجمع کردند و شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند. اعتراضات در نقاط مختلف پایتخت از میدان امام حسین و خیابان مازندران تا نارمک، تهرانسر، میدان فردوسی و میدان ولیعصر ادامه یافت. شامگاه سهشنبه، محلههایی چون چیتگر، اکباتان و شهرک اکباتان شاهد شعارهای شبانه از داخل خانهها بودند و دانشجویان دانشگاه الزهرا نیز تجمع اعتراضی برگزار کردند. حضور سنگین خودروها و موتورسیکلتهای یگان ویژه و نیروهای لباسشخصی در مرکز شهر، بیش از هر چیز نشاندهنده هراس حکومت از تداوم اعتراضات بود.
در همین روز، یکی از تکاندهندهترین جلوههای سرکوب رقم خورد؛ یورش نیروهای امنیتی به بیمارستان سینا در حسنآباد تهران. بنا بر تصاویر منتشرشده، مأموران با پرتاب گاز اشکآور به داخل محوطه و بخشهایی از بیمارستان، درهای آن را بستند و صدای شلیک در فضای درمانی شنیده شد. این اقدام، که جان بیماران و مجروحان را به خطر انداخت، نمونهای آشکار از بیاعتنایی حکومت به اصول اولیه انسانی و حقوق بینالملل است.
اعتراضات همزمان در دیگر شهرها نیز ادامه داشت. در شهرکرد، معترضان به خیابان آمدند و نیروهای یگان ویژه با خودروهای سنگین و ماشینهای آبپاش به مقابله با مردم پرداختند. در سامانِ چهارمحال و بختیاری، تجمع اعتراضی با شعار «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» برگزار شد. در استان البرز، فردیس کرج شاهد حضور معترضان در خیابانها بود. در شهرستان الوند قزوین نیز شمار زیادی از مردم در اعتراضات خیابانی حضور داشتند و شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» سردادند. نیروهای امنیتی با شلیک به معترضان حمله کرد.
خراسان رضوی از کانونهای فعال اعتراضات بود؛ در مشهد جمعیت بزرگی از معترضان در نقاط مختلف از جمله بلوار فلاحی تجمع کردند، نیروهای امنیتی از گاز اشکآور و سلاح پینتبال استفاده کردند و گزارشها حاکی از پیوستن بازاریان به اعتصابات بود. در تربت حیدریه و سبزوار نیز مردم به خیابان آمدند و شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
استان ایلام یکی از ملتهبترین مناطق کشور در این روز بود. در ملکشاهی، مراسم خاکسپاری دو تن از کشتهشدگان اعتراضات، محمدرضا کرمی و محسن آقامحمدی، به تجمع اعتراضی گسترده تبدیل شد و مردم با شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر سپاهی» خشم خود را فریاد زدند. اعتراضات از محل خاکسپاری تا داخل شهر ادامه یافت. در مورموری و شهر ایلام نیز تجمعات اعتراضی شکل گرفت و نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشکآور به استقبال مردم رفتند. در آبدانان، جمعیت معترضان آنچنان گسترده بود که نیروهای انتظامی عقبنشینی کردند و به پشتبام کلانتری پناه بردند؛ معترضان با استقبال از این عقبنشینی، پرچم جمهوری اسلامی را به آتش کشیدند و با شعارهایی تند علیه بسیج و سپاه، نمادهای سرکوب را هدف قرار دادند. در یزدانشهر نجفآباد نیز خانوادههای بازداشتشدگان با فراخوان تجمع، خواستار آزادی فرزندان خود شدند.
در کرمانشاه، نیروهای امنیتی با صفکشی مانع حرکت معترضان شدند و در قصرشیرین حضور گسترده مردم در خیابانها گزارش شد. در بروجرد، معترضان با وجود حمله نیروهای سرکوب به خیابان آمدند و شعارهایی علیه حکومت سر دادند. همدان شاهد درگیریهای شدید میان مردم و نیروهای امنیتی بود و ساری نیز شامگاه سهشنبه بار دیگر صحنه تجمع گسترده شهروندان شد. در لاهیجان نیز شامگاه سهشنبه مردم به خیابانها آمدند و علیه حکومت شعارهایی سر دادند. در سیستان و بلوچستان، زاهدان عملاً به شهری امنیتی با ایست و بازرسیهای گسترده تبدیل شد و در چابهار تعطیلی شماری از مغازههای مواد غذایی در همبستگی با اعتراضات سراسری، نشانهای از پیوند نارضایتی اقتصادی و اعتراض سیاسی بود.
همزمان با گسترش اعتراضات، موج بازداشتها نیز شدت گرفته است. بر اساس گزارشهای حقوق بشری، هویت دستکم ۱۰۴ شهروند بازداشتشده در شهرهای یاسوج، گچساران، دهدشت و بهمئی احراز شده است. افزون بر این، بازداشت شهروندان و دانشجویان در تهران، همدان، مشهد، سنقر و زنجان گزارش شده و شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان از بازداشت بیش از ۵۰ دانشآموز در استان کهگیلویه و بویراحمد خبر داده است؛ کودکانی که برخی از آنها در کانون اصلاح و تربیت یاسوج نگهداری میشوند. بیخبری خانوادهها از محل نگهداری و اتهامات این بازداشتشدگان، بار دیگر چهره سرکوبگر و غیرپاسخگوی دستگاههای امنیتی و قضائی را نمایان کرده است.
در کنار سرکوب خیابانی و بازداشتها، تعطیلی گسترده مدارس و دانشگاهها نیز به یکی دیگر از پیامدهای دهمین روز اعتراضات بدل شد. مقامهای دولتی با استناد به آلودگی هوا، سرمای هوا و صرفهجویی انرژی، فعالیت آموزشی را در استانهای مختلف متوقف کردند؛ تصمیمی که بیش از آنکه صرفاً آموزشی باشد، از ناتوانی حکومت در مدیریت همزمان بحرانهای اجتماعی و امنیتی حکایت دارد. بر اساس اعلام رسمی، مدارس و دانشگاههای استان قزوین، مدارس استان البرز در تمامی مقاطع تحصیلی، و مدارس شش شهرستان استان چهارمحال و بختیاری شامل شهرکرد، فرخشهر، فارسان، بروجن، بن و کوهرنگ برای روز چهارشنبه ۱۷ دی بهصورت غیرحضوری برگزار میشوند. همچنین در استان آذربایجان شرقی، فعالیت مدارس تبریز، اسکو، عجبشیر، آذرشهر، بناب و بخشهایی از شبستر و صوفیان در مقاطع مختلف تعطیل یا بهصورت غیرحضوری اعلام شد. این تعطیلیها در شرایطی رخ میدهد که همزمان گزارشهایی از بازداشت دانشآموزان معترض منتشر شده و فضای آموزشی کشور عملاً به میدان فشار امنیتی تبدیل شده است.
در واکنش به تشدید سرکوب، سازمان عفو بینالملل با انتشار بیانیهای، یورش نیروهای امنیتی به بیمارستان خمینی ایلام را «نقض آشکار حقوق بینالملل» توصیف کرد و خواستار توقف فوری حمله به مراکز درمانی و بازداشت معترضان مجروح شد. این موضعگیری، در کنار گزارشهای مربوط به حمله به بیمارستان سینا در تهران، بار دیگر نشان داد که جمهوری اسلامی در مواجهه با اعتراضات مردمی، حتی ابتداییترین خطوط قرمز انسانی و حقوقی را نیز کنار گذاشته است.
دهمین روز اعتراضات سراسری نشان داد که با وجود سرکوب، بازداشت، تهدید و تعطیلی اجباری نهادهای آموزشی، نارضایتی عمیق اجتماعی نهتنها خاموش نشده بلکه هر روز گستردهتر و ریشهدارتر میشود؛ واقعیتی که حکومت میکوشد با زور و امنیتیسازی پنهان کند، اما نشانهها از تداوم و تعمیق این خیزش در سراسر کشور حکایت دارد.
نظرها
نظری وجود ندارد.