جمهوری اسلامی دو زندانی کرد را اعدام کرد

بامداد شنبه ۴ بهمن ۱۴۰۴، حکم اعدام آمانج (آمانچ) کاروانچی و ارسلان شیخی، معروف به «عبدالرحمن»، دو زندانی سیاسی–امنیتی کرد، پس از تأیید در دیوان عالی کشور به اجرا درآمد. 

بر اساس گزارش خبرگزاری میزان، رسانه قوه قضائیه، این دو زندانی پیش‌تر از بابت اتهام «باغی به دلیل عضویت در گروه داعش» به اعدام محکوم شده بودند. به گفته این رسانه، رسیدگی به پرونده پس از حادثه «انفجار و آتش‌سوزی اتوبوس زائران اربعین» در محور همدان آغاز شد؛ حادثه‌ای که بنا بر روایت رسمی، در اثر بمب‌گذاری عوامل داعش رخ داد و به جان‌باختن یک کودک خردسال و مجروح شدن تعدادی از مسافران انجامید. بر اساس حکم صادره، این دو زندانی علاوه بر اعدام، به پرداخت دیه بابت مجروح شدن مسافران اتوبوس نیز محکوم شده بودند.

خبرگزاری قوه قضائیه مدعی است که در جریان تحقیقات، آمانج کاروانچی و ارسلان شیخی به‌عنوان متهمان اصلی شناسایی و بازداشت شده‌اند و در هنگام دستگیری، اقلام انفجاری و تسلیحاتی از آنان کشف شده است. در این روایت همچنین به وقوع درگیری مسلحانه و «اعترافات متهمان» درباره نحوه ارتباط، ساخت بمب و انتخاب اهداف اشاره شده و ادعا می‌شود که آن‌ها در حال برنامه‌ریزی برای عملیات‌های بعدی نیز بوده‌اند. در همین پرونده، میزان به نقش نسیمه اسلام‌زهی، همسر ارسلان شیخی، نیز اشاره کرده و مدعی شده است که او در فرایند آماده‌سازی تجهیزات مرتبط با عملیات، از جمله دوخت جلیقه، نقش داشته است.

در مقابل، منابع مستقل و نهادهای حقوق بشری روایت متفاوتی ارائه داده‌اند. به گزارش حال‌وش، آمانج کاروانچی و ارسلان شیخی زندانیان عقیدتی کرد بوده‌اند و بدون برخورداری از حق آخرین ملاقات با خانواده اعدام شده‌اند. این دو زندانی شامگاه پنجشنبه ۲ بهمن‌ماه برای اجرای حکم به سلول انفرادی منتقل شده بودند.

بر پایه اطلاعات موجود، ارسلان شیخی، همسرش نسیمه اسلام‌زهی ــ شهروند بلوچ ــ و زندانی دیگری به نام حسن، در یک پرونده مشترک توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی، از بابت اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده بودند. پیش‌تر، در مهرماه سال گذشته، رسانه‌های رسمی از صدور حکم اعدام برای «دو مرد و یک زن» در این پرونده خبر داده بودند و هرانا هویت دو نفر از آن‌ها، یعنی نسیمه اسلام‌زهی و ارسلان شیخی، را احراز کرده بود.

نسیمه اسلام‌زهی حدود ۴۱ ساله و مادر دو فرزند، از جمله یک دختر خردسال دوساله است. او همچنین در اوایل اردیبهشت ۱۴۰۳ در زندان اوین دختر دیگری را به دنیا آورد و بنا بر گزارش‌ها، خود و نوزادش حدود ۴۰ روز در سلول انفرادی نگهداری شده و سپس به بند قرنطینه منتقل شده‌اند.

در مورد آمانج کاروانچی نیز گزارش شده است که او پیش‌تر سابقه بازداشت و محکومیت داشته است. با این حال، نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به روند رسیدگی به این پرونده، نبود محاکمه عادلانه، استفاده گسترده از اعترافات اجباری و فقدان دسترسی مؤثر به وکیل مستقل ابراز نگرانی کرده‌اند.

اجرای این احکام در شرایطی صورت گرفته که، به گفته هرانا، هم‌زمان با اعتراضات سراسری و در دوره‌هایی از قطع گسترده اینترنت در ایران، اجرای احکام اعدام به‌طور نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، تنها در بازه ۱۵ تا ۲۴ دی‌ماه، دست‌کم ۵۲ زندانی در ۴۲ زندان مختلف کشور اعدام شده‌اند.