احضار سفیر ایتالیا در تهران در پی حمایت رم از قرار گرفتن سپاه در فهرست تروریستی

در پی اعلام حمایت ایتالیا از قرار گرفتن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا، وزارت امور خارجه ایران سفیر این کشور در تهران را احضار کرد. این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که فضای روابط ایران و اروپا، همزمان با سرکوب بی‌سابقه اعتراضات سراسری در ایران و افزایش فشارهای سیاسی و حقوق‌بشری بر جمهوری اسلامی، وارد مرحله‌ای پرتنش‌تر شده است.

به گزارش رسانه‌های دولتی، پائولا آمادئی، سفیر ایتالیا در تهران روز سه‌شنبه ۷ بهمن با احضار به وزارت امور خارجه، مراتب اعتراض رسمی جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرد. این جلسه توسط علیرضا یوسفی، دستیار وزیر امور خارجه و مدیرکل غرب اروپای این وزارتخانه برگزار شد.

یوسفی در این دیدار، با اعتراض به آنچه «اظهارات غیرمسئولانه» وزیر امور خارجه ایتالیا خوانده شد، بر جایگاه سپاه پاسداران به‌عنوان بخشی از نیروهای مسلح رسمی جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد و نسبت به «پیامدهای مخرب» هرگونه برچسب‌گذاری علیه این نهاد هشدار داد. او همچنین خواستار اصلاح رویکرد دولت ایتالیا در قبال ایران شد.

این احضار پس از آن انجام شد که آنتونیو تاجانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، اعلام کرد کشورش قصد دارد در نشست پیش‌ روی وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل، پیشنهادی رسمی برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی ارائه کند. تاجانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با اشاره به سرکوب اعتراضات در ایران، خواستار واکنشی «صریح» از سوی اتحادیه اروپا شده و از هماهنگی با سایر کشورهای عضو خبر داده است.

تغییر موضع ایتالیا در این زمینه قابل توجه است؛ چرا که این کشور، در کنار فرانسه و اسپانیا، پیش‌تر از مخالفان اصلی چنین اقدامی محسوب می‌شد. مخالفتی که عمدتاً نه بر مبنای حمایت سیاسی از ایران، بلکه با استناد به نگرانی‌های دیپلماتیک و حقوقی، از جمله مسدود شدن کامل مسیرهای مذاکره و احتمال ابطال چنین تصمیمی در دادگاه‌های اروپایی، مطرح می‌شد.

در همین حال، پارلمان اروپا هفته گذشته، پنج‌شنبه ۲ بهمن / ۲۲ ژانویه بار دیگر با اکثریت قاطع آرا قطعنامه‌ای را تصویب کرد که در آن از شورای اتحادیه اروپا خواسته شد تا سپاه پاسداران، نیروی قدس سپاه و بسیج را بدون تأخیر در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار دهد. در این قطعنامه، سرکوب خشونت‌بار اعتراضات در ایران به‌شدت محکوم شد و نمایندگان پارلمان اروپا اعلام کردند که «قتل هزاران معترض نشان‌دهنده یک تغییر هولناک در شیوه سرکوب مخالفان از بازدارندگی به حذف راهبردی است».

احضار سفیر ایتالیا را می‌توان بخشی از واکنش دیپلماتیک تهران به روندی دانست که در سطح نهادهای اروپایی شتاب گرفته است؛ روندی که در صورت تبدیل شدن به تصمیم اجرایی، می‌تواند پیامدهای سیاسی و حقوقی گسترده‌ای برای روابط ایران و اتحادیه اروپا به‌همراه داشته باشد.