ایران و آمریکا مذاکرات هسته‌ای را در عمان برگزار می‌کنند

رویترز روز چهارشنبه ۱۵ بهمن / ۴ فوریه گزارش داد که یک دیپلمات منطقه‌ای اعلام کرد مذاکرات هسته‌ای میان ایالات متحده آمریکا و ایران قرار است جمعه ۱۷ بهمن / ۶ ژانویه در عمان برگزار شود. این در حالی است ‌که با افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه به‌دستور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور این کشور، احتمال رویارویی نیز پررنگ‌تر شده است.

ترامپ هشدار داده است که اگر توافقی حاصل نشود، «احتمالاً اتفاقات بدی رخ خواهد داد»؛ هشداری که فشارها بر جمهوری اسلامی را در بن‌بستی افزایش داده که به تهدیدهای متقابل حملات هوایی انجامیده و نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری به یک جنگ گسترده‌تر را تشدید کرده است.

جمهوری اسلامی اعلام کرده که در مورد برنامه قدرتمند موشک‌های بالستیک خود هیچ‌گونه امتیازی نخواهد داد و این موضوع را «خط قرمز» مذاکرات دانسته است.

به‌گفته باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، به نقل از یک منبع عربی، دولت ترامپ با درخواست ایران برای انتقال محل مذاکرات از ترکیه موافقت کرده و همچنان گفت‌وگوها درباره احتمال مشارکت کشورهای عربی و اسلامی منطقه در مذاکرات عمان ادامه دارد.

ایران خواهان مذاکرات دوجانبه است

ارتش آمریکا روز سه‌شنبه اعلام کرد یک پهپاد ایرانی که به‌صورت «تهاجمی» به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب نزدیک شده بود، سرنگون شده است؛ حادثه‌ای که نخستین بار رویترز آن را گزارش کرد.

ترامپ روز سه‌شنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما همین حالا در حال مذاکره با آن‌ها هستیم»، اما جزئیات بیشتری ارائه نداد و از اعلام محل مذاکرات خودداری کرد.

یک منبع آگاه از روند مذاکرات گفت جرد کوشنر، داماد ترامپ، به همراه استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، قرار است در این گفت‌وگوها حضور داشته باشند.

در ابتدا انتظار می‌رفت وزیرانی از چند کشور دیگر منطقه از جمله پاکستان، عربستان سعودی، قطر، مصر و امارات متحده عربی نیز شرکت کنند، اما یک منبع منطقه‌ای به رویترز گفت تهران اکنون خواهان مذاکرات صرفاً دوجانبه با ایالات متحده آمریکاست.

افزایش حضور نیروی دریایی آمریکا پس از سرکوب خشونت‌بار اعتراضات ضدحکومتی در ایران در ماه گذشته صورت گرفته است؛ ناآرامی‌هایی که مرگبارترین اعتراضات داخلی ایران از زمان انقلاب ۱۹۷۹ محسوب می‌شود.

ترامپ که در نهایت از اجرای تهدیدهای خود برای مداخله مستقیم عقب‌نشینی کرد، پس از آن خواستار امتیازهای هسته‌ای از ایران شد و یک ناوگان دریایی به سواحل این کشور اعزام کرد.

یک مقام منطقه‌ای پیش‌تر به رویترز گفته بود اولویت تلاش‌های دیپلماتیک، جلوگیری از درگیری و کاهش تنش‌هاست.

به‌گفته شش مقام فعلی و سابق ایرانی، حمله نظامی آمریکا می‌تواند با بازگرداندن افکار عمومی خشمگین به خیابان‌ها، کنترل حاکمیت بر قدرت را تضعیف کند.

رویارویی‌ها در دریا

در شرایطی که تنش‌ها به اوج رسیده، ارتش آمریکا اعلام کرد یک پهپاد ایرانی از نوع شاهد-۱۳۹ که با «نیت نامشخص» به سوی ناو آبراهام لینکلن پرواز می‌کرد، روز سه‌شنبه توسط یک جنگنده اف-۳۵ آمریکا سرنگون شد.

خبرگزاری تسنیم ایران اعلام کرد ارتباط با یک پهپاد در آب‌های بین‌المللی قطع شده، اما دلیل آن مشخص نیست.

فرماندهی مرکزی آمریکا همچنین از حادثه‌ای دیگر در تنگه هرمز خبر داد که در آن نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یک نفتکش با پرچم آمریکا را مورد آزار و مزاحمت قرار دادند.

به‌گفته کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی، «دو قایق سپاه و یک پهپاد ایرانی با سرعت بالا به نفتکش استنا ایمپریتیو نزدیک شدند و آن را به تصرف تهدید کردند.»

گروه مدیریت ریسک دریایی ونگارد اعلام کرد قایق‌های ایرانی به نفتکش دستور دادند موتور خود را خاموش کرده و برای سوار شدن نیروها آماده شود، اما نفتکش با افزایش سرعت به مسیر خود ادامه داد.

در ماه ژوئن، ایالات متحده با حمله به اهداف هسته‌ای ایران، در پایان جنگ ۱۲روزه اسرائیل و ایران وارد درگیری شد. از آن زمان، تهران اعلام کرده غنی‌سازی اورانیوم – که به‌گفته ایران اهداف صلح‌آمیز دارد و نه نظامی – متوقف شده است.

منابع ایرانی هفته گذشته به رویترز گفتند ترامپ برای ازسرگیری مذاکرات سه شرط مطرح کرده است: غنی‌سازی صفر اورانیوم در ایران، محدودیت بر برنامه موشک‌های بالستیک تهران و پایان حمایت ایران از نیروهای نیابتی در منطقه.

ایران مدت‌هاست اعلام کرده هر سه خواسته نقض غیرقابل قبول حاکمیت ملی این کشور است، اما دو مقام ایرانی به رویترز گفته‌اند رهبران مذهبی ایران برنامه موشک‌های بالستیک را، بیش از موضوع غنی‌سازی اورانیوم، مانع اصلی توافق می‌دانند.