تلاش ویژه خامنه‌ای برای به خیابان آوردن طرفداران حکومت در روز ۲۲ بهمن

در پی کشتار بی‌سابقه هزاران نفر از مردم معترض در اعتراضات سراسری دی‌ماه، حکومت می‌کوشد با برجسته‌سازی راهپیمایی ۲۲ بهمن و کشاندن هوادارانش به خیابان‌ها، مشروعیت سیاسی از دست‌رفته خود را بازسازی کند؛ تلاشی که پیام تلویزیونی علی خامنه‌ای در روز دوشنبه ۲۰ بهمن نشانه‌ای از آن است.

رهبر جمهوری اسلامی در این پیام، ۲۲ بهمن را «روز رونمایی از قدرت و عزت ملت ایران» خواند و مدعی شد که این راهپیمایی «در دنیا بی‌نظیر است».

خامنه‌ای بدون اشاره به اعتراضات گسترده اخیر در کشور و کشتار تاریخی، با فراخواندن هواداران حکومت‌اش به «مأیوس کردن دشمن» کوشید اعتراضات داخلی را نه به‌عنوان بحران اجتماعی و سیاسی، بلکه در چارچوب تهدید خارجی بازتعریف کند. او گفت: «ملّت ایران ایستاده. مظهر این ایستادگی روز ۲۲ بهمن است».

او همچنین تأکید کرد که قدرت حکومت‌اش «بیش از آن‌که به موشک و هواپیما ارتباط داشته باشد»، به ایستادگی طرفداران آن مربوط است.

این پیام در شرایطی منتشر شد که جمهوری اسلامی پس از کشتار اخیر در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی با فشارهای فزاینده روبه‌رو است. در حالی که تماس‌های غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان ادامه دارد، علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی و دبیر شورای عالی امنیت ملی، روز سه‌شنبه به مسقط سفر خواهد کرد.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران نیز روز دوشنبه درباره مذاکرات با آمریکا گفت:

گفت‌وگوهای اخیر در شرایطی برگزار شد که آمریکا حضور نظامی دریایی خود را در نزدیکی ایران افزایش داده و تهران هشدار داده در صورت هرگونه حمله، پاسخ سختی خواهد داد.

هم‌زمان با این تحولات، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته به ارمنستان و جمهوری آذربایجان سفر می‌کند؛ سفری که هدف آن پیشبرد توافق صلح میان دو کشور و حمایت از ایجاد کریدور ترانزیتی زنگزور در قفقاز جنوبی اعلام شده است.

این کریدور که با حمایت واشنگتن طراحی شده، جمهوری آذربایجان را از طریق جنوب ارمنستان به نخجوان و سپس ترکیه متصل می‌کند.

کریدور زنگزور از منظر آمریکا و متحدانش اهمیت راهبردی دارد، زیرا مسیرهای انتقال انرژی و تجارت میان آسیا و اروپا را به‌گونه‌ای بازطراحی می‌کند که ایران و روسیه را دور بزند.

واشنگتن صراحتاً به‌دنبال کاهش وابستگی غرب به مسیرهای عبوری از ایران است؛ موضوعی که می‌تواند جایگاه ژئوپلیتیکی و ترانزیتی ایران در منطقه را تضعیف کند.

جمهوری اسلامی تاکنون واکنش رسمی مستقیمی به سفر ونس نشان نداده، اما نادیده گرفتن نقش ایران در معادلات ترانزیتی قفقاز، با منافع راهبردی تهران در تضاد است.

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که مذاکرات ایران و آمریکا به‌دلیل اختلاف بر سر غنی‌سازی اورانیوم و درخواست واشنگتن برای ورود توان موشکی ایران به گفت‌وگوها، متوقف مانده است.

هم‌زمانی تلاش‌های دیپلماتیک در عمان با تحرکات آمریکا در قفقاز جنوبی، نشان می‌دهد فشار بر ایران تنها محدود به پرونده هسته‌ای نیست، بلکه ابعاد ژئوپلیتیکی، اقتصادی و ترانزیتی منطقه‌ای را نیز در بر می‌گیرد.