آخرین آمار هرانا؛ ۷۰۱۵ جان‌باخته، بیش از ۵۳ هزار بازداشت

هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در تازه‌ترین گزارش خود از سرکوب اعتراضات سراسری دی‌ماه اعلام کرد مجموع جان‌باختگان تأییدشده به ۷۰۱۵ نفر رسیده است؛ از این تعداد ۶۵۰۸ نفر از معترضان» و ۲۲۶ نفر از آن‌ها افراد زیر ۱۸ سال هستند. همچنین ۶۷ نفر «غیرنظامی-غیرمعترض» و ۲۱۴ نفر از نیروهای نظامی یا حکومتی در میان کشته‌شدگان گزارش شده‌اند و ۱۱۷۴۴ مورد دیگر همچنان در دست بررسی است.

بنا به این گزارش، در همین بازه زمانی، شمار مصدومان غیرنظامی ۲۵۸۴۵ نفر، مجموع بازداشت‌ها ۵۳۵۵۲ مورد، بازداشت دانشجویان ۱۴۴ نفر، موارد ثبت‌شده از اعترافات اجباری ۳۵۵ مورد و احضارها ۱۱۰۵۳ مورد اعلام شده است.

هرانا تأکید کرده آمارهای تأییدشده حداقل ارقام قابل راستی‌آزمایی است و برآوردهای غیررسمی از اعداد بالاتری حکایت دارد.

تا پایان روز یکشنبه ۲۶ بهمن، پنجاهمین روز پس از آغاز اعتراضات مردمی، تحولات پیرامون چهار محور اصلی دنبال شد؛ اختلاف نظر بر سر دسترسی نهادهای امنیتی به اطلاعات پزشکی مجروحان، طرح صریح مسئله فقر از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی، اظهارات رسمی درباره بازداشت دانش‌آموزان و دانشجویان، و تداوم بازداشت‌ها در شهرهای مختلف.

همایون سامه‌یح نجف‌آبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، اعلام کرد وزارت بهداشت در مکاتبه‌ای محرمانه با درخواست شورای تأمین شهرستان تهران برای ارائه مدارک پزشکی مجروحان اعتراضات مخالفت کرده است. به‌گفته او، این وزارتخانه تأکید کرده هیچ‌کس بدون طی مراحل قانونی حق دسترسی به نام یا پرونده پزشکی بیماران را ندارد و اطلاعات درمانی افراد محرمانه تلقی می‌شود.

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که در هفته‌های گذشته گزارش‌هایی از نگرانی مجروحان نسبت به مراجعه به مراکز درمانی و ادعاهایی درباره فشار برای شناسایی مصدومان منتشر شده بود. با این حال، جزئیاتی درباره شمار پرونده‌های مورد مطالبه یا دامنه این درخواست ارائه نشده است.

در عرصه اقتصادی، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در صحن علنی مجلس اعلام کرد بر اساس داده‌های موجود، ۳۴ درصد جمعیت ایران در فقر یا فقر مطلق به‌سر می‌برند. او با انتقاد از شیوه دهک‌بندی یارانه‌ها، این تقسیم‌بندی را فاقد تناسب با قدرت خرید مردم دانست و خواستار اصلاح آن شد.

طرح این آمار در شرایطی صورت گرفت که اعتراضات در بستری از نارضایتی‌های اقتصادی، تورم و کاهش قدرت خرید شکل گرفت. قالیباف با اشاره به «سامانه رفاه ایرانیان» گفت بیشترین جمعیت در خوشه‌ای قرار دارند که شامل افراد فقیر یا در معرض فقر مطلق است؛ اظهاراتی که بار دیگر نقش متغیرهای اقتصادی را در فضای عمومی برجسته کرده است.

در بخش دیگری از تحولات، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، بازداشت دانش‌آموزان در جریان اعتراضات اخیر را تأیید کرد و گفت دولت بر رعایت حقوق افراد زیر ۱۸ سال طبق قانون تأکید دارد. او از راه‌اندازی خطوط مدیریت بحران و اعزام تیم‌های روان‌شناسی به مدارس خبر داد، اما از ارائه آمار مشخص درباره تعداد دانش‌آموزان بازداشت‌شده، وضعیت نگهداری یا شمار آزادشدگان خودداری کرد.

بر اساس داده‌های هرانا، تا پایان روز یکشنبه ۲۲۶ کودک در میان جان‌باختگان ثبت شده‌اند و گزارش‌ها از افزایش سهم نوجوانان در بازداشت‌ها حکایت دارد.

در عرصه دانشگاه‌ها نیز سعید حبیبا، معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویان، اعلام کرد تعدادی از دانشجویان بازداشت‌شده آزاد شده‌اند، اما شماری دیگر همچنان در بازداشت هستند و پیگیری‌ها ادامه دارد. او گفت امکان اعلام آمار دقیق در حال حاضر وجود ندارد.

همچنین حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم، از بررسی وضعیت دانشجویانی خبر داد که به‌دلیل بازداشت در امتحانات غایب بوده‌اند و اعلام کرد امکان برگزاری آزمون مجدد برای آن‌ها فراهم خواهد شد، مگر آن‌که جرم افراد به‌طور قطعی اثبات شده باشد. طبق آمار هرانا، ۱۴۴ دانشجو تا پایان روز یکشنبه بازداشت شده‌اند.

هم‌زمان گزارش‌ هرانا از تداوم بازداشت‌ها در شهرهای مختلف حکایت دارد؛ بازداشت وکیل دادگستری در شیراز، یک پزشک در ملکشاهی، فعالان صنفی، ورزشکاران و شهروندان در شهرهایی چون سبزوار، گرگان، نیشابور، فریمان، تهران، کامیاران و ماسال از جمله موارد ثبت‌شده است. در برخی موارد از تمدید قرار بازداشت و محدودیت دسترسی به خدمات درمانی برای بازداشت‌شدگان خبر داده شده و در مقابل، آزادی شماری از فعالان با تودیع وثیقه نیز گزارش شده است. همچنین احضار یک دانشجوی پزشکی در تبریز به مرجع قضائی از دیگر رویدادهای پنجاهمین روز پس از آغاز اعتراضات سراسری عنوان شده است. این داده‌ها نشان می‌دهد روند بازداشت‌ها، احضارها و برخوردهای امنیتی در سطحی گسترده ادامه دارد و طیفی از دانش‌آموزان، دانشجویان، وکلا، پزشکان، فعالان صنفی و شهروندان عادی را دربرگرفته است.