چه مراکز و مناطقی در خاک ایران هدف حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفته‌اند؟   

صبح شنبه ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴)، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل یک عملیات نظامی پیش‌دستانه علیه ایران با نام «خشم حماسی» را آغاز کردند؛ حمله‌ای که دامنه‌ای گسترده داشته و هم‌زمان اهداف نظامی، حاکمیتی و سایبری را در بر گرفته است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در سخنانی ضمن اعلام اینکه «ما عملیات رزمی گسترده‌ای را در ایران آغاز کرده‌ایم» گفته‌ است: «هدف ما دفاع از مردم آمریکا با از بین بردن تهدیدهای قریب‌الوقوع از سوی ایران است.»

روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده است که حملات کنونی آمریکا عمدتاً بر دستگاه نظامی ایران متمرکز است. هم‌زمان، این روزنامه به نقل از مقام‌های اسرائیلی تأکید کرده است که اهداف حملات مشترک شامل «شخصیت‌های برجسته» در ایران نیز می‌شود.

در همین حال، رسانه‌های دولتی ایران از وقوع حملات موشکی در قلب ساختار سیاسی کشور خبر داده‌اند. خبرگزاری دولتی فارس گزارش داد که دست‌کم هفت موشک به محدوده خیابان کشوردوست و خیابان پاستور در تهران اصابت کردهاست؛ منطقه‌ای که بیت رهبری و نهاد ریاست جمهوری در آن واقع شده‌اند. بنا به گزارش‌های مردمی، دود غلیظی از حوالی پاستور به هوا برخاسته است.

محل سکونت محمود احمدی نژاد در منطقه نارمک تهران نیز هدف حمله قرار گرفته است که در نتیجه آن سه محافظ او کشته شده‌اند. رسانه‌های اسرائیلی همچنین از کشته شدن عزیز نصیرزاده وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران و محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران خبر داده‌اند؛ خبری که رسانه‌های مستقل آن را تایید نکرد‌ه‌اند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اما گفته «تقریبا» همه مقام‌های رسمی کشور زنده، سالم و در مکان امن هستند.

سپاه پاسداران در پی بستن تنگه هرمز است. در عصر شنبه نهم اسفند، کشتی‌ها در حال دریافت پیام‌های مکرر با فرکانس بالا از سوی سپاه پاسداران هستند که اعلام می‌کند هیچ کشتی‌ای اجازه عبور از تنگه هرمز را ندارد. تهران تایمز نیز در شبکه ایکس نوشته است: «نیروی دریایی سپاه از طریق رادیو VHF اعلام کرد که هیچ شناوری اجازه عبور ندارد و تنگه هرمز را بست.»

گسترش جغرافیایی حملات: از مراکز حاکمیتی تا نهادهای غیرنظامی

بر اساس گزارش رسانه‌های داخلی و خارجی، این عملیات محدود به پایتخت نبوده و دامنه آن به مناطق متعدد و استراتژیک کشور گسترش یافته است. مناطقی از تهران، قم، تبریز، کرج، اصفهان، کرمانشاه و خرم‌آباد هدف حملات هوایی قرار گرفته‌اند. همچنین صداهای انفجار در شهرهای تبریز، ارومیه، شیراز، دزفول، اندیمشک، جزیره خارگ، نهاوند، چابهار کنگاور (در استان کرمانشاه)، مناطقی در ایلام و کنارک در جنوب شرق ایران گزارش شده است.

در تبریز و دماوند هدف حمله پایگاه‌های نظامی بوده است. سه مرکز نظامی در اصفهان نیز مورد حمله قرار گرفته است.

ویدیوهایی از برخاستن ستون دود در فرودگاه کیش و نیز در محدوده دانشگاه صنعتی سهند در تبریز منتشر شده است. تصاویری از انفجار در سه راه ضرابخانه در حوالی خیابان شریعتی تهران نیز منتشر شده است.

در استان‌های لرستان و خوزستان نیز گزارش شده که چند نقطه هدف قرار گرفته است. در خوزستان، دست‌کم جزیره خارگ، به عنوان مهم‌ترین پایانه صادرات نفت ایران، و کنارک، به دلیل اهمیت نظامی و دریایی، از جمله اهداف کلیدی این حملات بوده‌اند. هدف قرار گرفتن این نقاط می‌تواند نشان‌دهنده تمرکز عملیات بر زیرساخت‌های لجستیکی، انرژی و نظامی ایران باشد.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده‌اند که یک دبستان دخترانه در میناب هدف حمله قرار گرفته و در نتیجه آن، ۶۳ دانش‌آموز کشته شده‌اند. ۹۲ دانش‌آموز نیز مجروح شده‌اند. گفته می‌شود دو نفر از دانش آموزان مدرسه هدایت در میدان ۷۲ نارمک نیز کشته شده‌اند.

بر اساس گزارش رسانه‌های دولتی ایران، نخستین موج حمله به تهران با استفاده از موشک‌های کروز تاماهاک از کشتی‌های جنگی آمریکایی مستقر در دریای عمان انجام شده است. پدافند هوایی در تهران فعال شده است.

شورای عالی امنیت ملی ایران در بیانه‌ای از مردم خواسته که با حفظ آرامش، در صورت امکان به مناطق امن‌تر بروند.
دولت تأکید کرده که تأمین مایحتاج عمومی برقرار است و ازدحام در مراکز خرید پرهیز شود. همچنین مدارس و دانشگاه‌ها تا اطلاع ثانوی تعطیل هستند، بانک‌ها به ارائه خدمات ادامه می‌دهند و ادارات دولتی با ۵۰ درصد ظرفیت فعالیت خواهند کرد.

در اطلاعیه‌ای جداگانه نیز شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرده است که تأمین و توزیع سوخت در تمامی جایگاه‌ها کشور به‌صورت پایدار و بی‌وقفه در حال انجام است.

همچین بنا به گزارش‌های رسمی، «گشت‌های محلات بسیج» در تمامی مناطق ۲۲‌گانه تهران فعال شده‌اند.

در کنار حملات فیزیکی، گزارش‌ها از وقوع حملات سایبری سنگین علیه زیرساخت‌های ایران خبر می‌دهند. این حملات سایبری احتمالاً با هدف مختل کردن سامانه‌های فرماندهی، ارتباطات، پدافند هوایی و زیرساخت‌های حیاتی کشور انجام شده‌اند. هم‌زمانی حملات سایبری با عملیات نظامی، نشان‌دهنده اجرای یک جنگ ترکیبی با هدف کاهش توان پاسخ‌گویی و ایجاد اختلال در ظرفیت دفاعی ایران است.

بر اساس مجموعه گزارش‌های منتشرشده و تحلیل‌های اولیه، به نظر می‌رسد عملیات آمریکایی–اسرائیلی چند هدف استراتژیک را در بر بگیرد:

نخست، تضعیف یا نابودی ظرفیت نظامی ایران، به‌ویژه زیرساخت‌های فرماندهی، پدافند، پایگاه‌های موشکی و مراکز لجستیکی.
دوم، هدف قرار دادن مراکز حاکمیتی و احتمالاً شخصیت‌های برجسته، با هدف ایجاد اختلال در ساختار تصمیم‌گیری سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی.
سوم، مختل کردن زیرساخت‌های حیاتی از طریق ترکیب حملات فیزیکی و سایبری، با هدف کاهش توان پاسخ‌گویی و ایجاد برتری عملیاتی.
چهارم، اعمال فشار راهبردی برای وادار کردن جمهوری اسلامی به عقب‌نشینی یا حتی تسلیم در یک چارچوب سیاسی یا نظامی گسترده‌تر.

برخی ناظران این عملیات را نه یک حمله محدود، بلکه آغاز یک جنگ بالقوه طولانی‌تر از جنگ موسوم به «جنگ دوازده‌روزه» میان ایران و اسرائیل در سال ۲۰۲۵ ارزیابی کرده‌اند.

با وجود ابعاد گسترده حملات، هنوز میزان خسارات و تلفات به‌طور کامل مشخص نشده است. با این حال، هدف قرار گرفتن مراکز حساس در تهران، مناطق نظامی و زیرساخت‌های حیاتی، نشان‌دهنده آغاز مرحله‌ای جدید و پرمخاطره در تقابل نظامی میان ایران و ائتلاف آمریکا–اسرائیل است؛ مرحله‌ای که می‌تواند پیامدهای ژئوپولیتیکی گسترده‌ای در سطح منطقه‌ای و جهانی به همراه داشته باشد.