ادامه حملات در دهمین روز جنگ ـ واکنش‌ها به «رهبری» مجتبی خامنه‌ای

هم‌زمان با اعلام رسمی انتخاب مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران، موج تازه‌ای از تحولات نظامی در داخل ایران و سراسر خاورمیانه آغاز شد.

بامداد دوشنبه ۱۸ اسفند گزارش‌های متعددی از وقوع انفجارها، حملات هوایی یا فعالیت سامانه‌های پدافندی در شهرهای مختلف ایران منتشر شد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی و برخی منابع رسانه‌ای، شهرهایی از جمله تهران، کرج، زنجان، شیراز، یزد، اهواز، اصفهان، خرم‌آباد، تبریز و بندرعباس شاهد این رویدادها بوده‌اند.

همچنین گزارش‌هایی از انفجار در شاهین‌شهر، زرین‌شهر، دزفول و بندرلنگه منتشر شده است. در برخی گزارش‌ها ادعا شده که مراکزی مانند صنایع الکترونیک شیراز، کارخانه اپتیک اصفهان، صنایع دفاعی زرین‌شهر و پایگاه هوایی ارتش در بندرعباس هدف حمله قرار گرفته‌اند.

تنها ساعاتی پس از اعلام رهبری جدید حکومت ایران از سوی تلویزیون دولتی، جمهوری اسلامی موجی از حملات موشکی را به سمت اسرائیل و چند کشور حوزه خلیج فارس آغاز کرد.

رسانه‌های دولتی ایران تصاویری از شلیک یک موشک به سمت اسرائیل منتشر کردند که روی آن عبارت «در رکاب تو، سید مجتبی» نوشته شده بود. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد سامانه‌های دفاعی این کشور برای رهگیری این موشک‌ها فعال شده‌اند و هم‌زمان موج تازه‌ای از حملات را علیه زیرساخت‌های ایران آغاز کرده است.

این تحولات در حالی رخ داد که ۱۰ روز از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی گذشته است. مجلس خبرگان رهبری شب گذشته، یکشنبه ۱۷ اسفند مجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی از زمان انقلاب ۱۳۵۷ معرفی کرد؛ چهره‌ای که به‌عنوان فردی محافظه‌کار و نزدیک به سپاه پاسداران شناخته می‌شود.

انتخاب رهبر جدید حکومت با واکنش‌های تند بین‌المللی همراه شد. یک مجری شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد که در گفت‌وگویی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نظر او را درباره این انتصاب پرسیده و ترامپ گفته است از این انتخاب «راضی نیست»، هرچند رئیس‌جمهور آمریکا هنوز به‌طور رسمی در این‌باره اظهار نظر نکرده است.

ترامپ پیش‌تر گفته بود رهبر بعدی ایران بدون تأیید او دوام نخواهد آورد و حتی هشدار داده بود رهبران احتمالی جمهوری اسلامی «یکی پس از دیگری کشته خواهند شد».

ژنرال دیوید پترائوس، رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سی‌آی‌ای)، نیز در گفت‌وگویی با سی‌ان‌ان انتخاب مجتبی خامنه‌ای را «مایه تأسف» دانست و گفت بسیاری امیدوار بودند رهبری عمل‌گراتر در ایران روی کار بیاید که در موضوع برنامه‌های هسته‌ای و موشکی با خواسته‌های آمریکا همراهی کند.

لیندزی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا، نیز در پیامی تند، مجتبی خامنه‌ای را «نازی مذهبی» خواند و گفت روی کار آمدن او تغییری نیست که برای آینده منطقه و مردم ایران انتظار می‌رفت. او همچنین خطاب به مردم ایران نوشت که آزادی آن‌ها نزدیک است.

در همین حال، ترامپ در گفت‌وگویی تلفنی با تایمز اسرائیل اعلام کرد تصمیم درباره زمان پایان جنگ با ایران با هماهنگی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گرفته خواهد شد.

پیت هگست، وزیر جنگ (دفاع) آمریکا نیز گفت واشنگتن آماده است «هر اندازه که برای پیروزی لازم باشد» در این جنگ پیش برود و تأکید کرد نیروی دریایی ایران تا حد زیادی از بین رفته است و توان نظامی تهران بیشتر تضعیف خواهد شد.

در مقابل، چین نسبت به تهدیدهای آمریکا و اسرائیل برای هدف قرار دادن رهبر جدید ایران واکنش نشان داد و اعلام کرد با چنین اقداماتی مخالف است. سخنگوی وزارت خارجه چین تأکید کرد که پکن با دخالت در امور داخلی کشورها مخالف است و باید حاکمیت و تمامیت ارضی ایران محترم شمرده شود.

هم‌زمان با تحولات داخلی ایران، دامنه درگیری‌ها در منطقه خلیج فارس نیز گسترش یافت.

جمهوری اسلامی بامداد دوشنبه حملات موشکی و پهپادی به چند کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس انجام داد. مقام‌های قطر، عربستان سعودی، کویت و امارات متحده عربی اعلام کردند چندین موشک و پهپاد ایرانی را رهگیری کرده‌اند. وزارت دفاع امارات اعلام کرد صداهای انفجار در برخی مناطق این کشور ناشی از فعالیت سامانه‌های پدافندی برای مقابله با موشک‌های بالستیک بوده و جنگنده‌ها نیز برای رهگیری پهپادها به پرواز درآمده‌اند. در دوبی نیز آژیرهای هشدار چند بار به‌صدا درآمد و آسمان این شهر تحت نظارت شدید جنگنده‌های نظامی قرار گرفت تا امنیت مسیرهای محدود پروازی برای هواپیماهای مسافربری حفظ شود.

بحرین نیز اعلام کرد در حمله پهپادی ایران به جزیره ستره در نزدیکی پایتخت این کشور دست‌کم ۳۲ نفر زخمی شده‌اند. وزارت بهداشت بحرین اعلام کرد همه مجروحان شهروند این کشور هستند و چهار نفر از آن‌ها، از جمله چند کودک، به شدت زخمی شده‌اند. در میان مصدومان یک دختر ۱۷ ساله با جراحات شدید در ناحیه سر و چشم و همچنین یک نوزاد دوماهه دیده می‌شود. هم‌زمان تصاویر منتشرشده از ستون‌های دود در نزدیکی پالایشگاه نفت باپکو، مهم‌ترین مرکز پالایش نفت بحرین، خبر می‌دهد.

خبرنگاران خبرگزاری فرانسه نیز از شنیده شدن چند انفجار در دوحه، پایتخت قطر، خبر دادند و وزارت دفاع این کشور اعلام کرد یک حمله موشکی را رهگیری کرده است. وزارت دفاع عربستان نیز اعلام کرد دو پهپاد را که به سمت میدان نفتی شیبه در جنوب شرق این کشور در حرکت بودند منهدم کرده است. وزارت خارجه عربستان در بیانیه‌ای حملات ایران به اهداف غیرنظامی از جمله فرودگاه‌ها و تأسیسات نفتی را «جنایتکارانه» توصیف کرد و هشدار داد ادامه این اقدامات می‌تواند روابط منطقه‌ای را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. این وزارتخانه همچنین ادعای ایران مبنی بر استفاده جنگنده‌های خارجی از خاک عربستان برای عملیات علیه ایران را رد کرد و گفت این پروازها صرفاً برای حفاظت از حریم هوایی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس انجام می‌شود. در همین حال، وزارت خارجه آمریکا به دلیل خطرات امنیتی دستور خروج کارکنان غیرضروری سفارت خود از عربستان را صادر کرد.

در کنار حملات منطقه‌ای، تنش در مسیرهای حیاتی انرژی نیز افزایش یافته است. پس از آن‌که ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل تنگه هرمز را مسدود کرد، گزارش‌ها حاکی از آن است که در یک هفته گذشته دست‌کم ۱۰ شناور در این آبراه یا مناطق اطراف آن هدف حمله قرار گرفته‌اند.

بر اساس گزارش سازمان بین‌المللی دریانوردی، در حملات جداگانه به چند کشتی از جمله اسکای‌لایت، ام‌کی‌دی ویوم و استنا ایمپراتیو هر کدام یک نفر کشته شده‌اند و در حمله به کشتی مصفا ۲ نیز چهار نفر جان باخته‌اند. این در حالی است که کشتی‌های دیگری مانند لیبرا تریدر، گلد اوک، سفین پرستیژ و سونانگول نامیبه نیز هدف حمله قرار گرفته‌اند.

شرکت امنیت دریایی وانگارد اعلام کرد کشتی مصفا ۲ زمانی هدف دو موشک قرار گرفت که قصد کمک به یک کشتی کانتینربر آسیب‌دیده را داشت. به‌گفته تحلیلگران، این حملات باعث شده ترافیک نفتکش‌ها در تنگه هرمز حدود ۹۰ درصد کاهش یابد؛ مسیری که در شرایط عادی حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کند.

 در حالی که فرماندهان سپاه پاسداران تهدید کرده‌اند هر کشتی عبوری را هدف قرار خواهند داد، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران گفته است تهران قصد بستن کامل تنگه هرمز را ندارد. هم‌زمان آمریکا و فرانسه از تلاش برای تشکیل ائتلافی جهت حفاظت از این مسیر حیاتی خبر داده‌اند.

در جبهه دیگری از درگیری‌ها، جنگ در لبنان نیز شدت گرفته است.

گروه حزب‌الله اعلام کرد نیروهایش با نیروهای اسرائیلی که با ۱۵ بالگرد در شرق لبنان و نزدیک مرز سوریه فرود آمده بودند درگیر شده‌اند. به‌گفته این گروه، درگیری‌ها در منطقه بقاع و اطراف شهر نبی‌شیت ادامه دارد و هم‌زمان انفجاری در ضاحیه جنوبی بیروت، پایگاه اصلی حزب‌الله، شنیده شده است.

اسرائیل اعلام کرده هم‌زمان با حملات خود به ایران، زیرساخت‌های حزب‌الله در بیروت را نیز هدف قرار داده است. مقام‌های لبنانی می‌گویند حملات اسرائیل در یک هفته گذشته دست‌کم ۳۹۴ کشته، از جمله ۸۳ کودک و ۴۲ زن، برجای گذاشته و بیش از نیم میلیون نفر را آواره کرده است.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز اسرائیل را متهم کرده در حمله‌ای به روستای یحمر در جنوب لبنان از مهمات فسفر سفید در مناطق مسکونی استفاده کرده است؛ اتهامی که ارتش اسرائیل هنوز به آن پاسخ نداده است.

گسترش این درگیری‌ها موجب نگرانی‌های گسترده اقتصادی نیز شده است. با تشدید جنگ میان ایران، اسرائیل و متحدان آن‌ها، بازارهای سهام در شرق آسیا سقوط کرده و قیمت نفت به دلیل نگرانی از اختلال در عرضه انرژی در بازار جهانی به‌شدت افزایش یافته است.