دو هفته جنگ در ایران؛ دستکم ۴۷۶۵ کشته و زخمی، از جمله ۲۰۵ کودک
دو هفته از آغاز جنگ در ایران میگذرد و دادههای ثبتشده از سوی خبرگزاری هرانا تصویری سنگین از تلفات انسانی آن ارائه میدهد: دستکم ۴۷۶۵ کشته و زخمی، از جمله ۲۰۵ کودک. حملات در ۲۰۹ شهر از هر ۳۱ استان کشور ثبت شده و به بیمارستانها، مدارس و مناطق مسکونی نیز آسیب رسانده است. در همین مدت حدود ۳٬۲ میلیون نفر در داخل کشور آواره شدهاند و صدها نفر نیز در فضای امنیتی پس از حملات بازداشت شدهاند. این آمار تنها حداقل تلفات تأییدشده در دو هفته نخست جنگ است.
بخش جامعه و حقوق
حمله به ناحیه صنعتی در غرب تبریز ـ بامداد ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ ـ منبع: وحید آنلاین
همزمان با پایان دومین هفته از آغاز جنگ و درگیریهای نظامی در ایران که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، دادههای تجمیعی ثبتشده توسط خبرگزاری هرانا تصویری گسترده از دامنه حملات و پیامدهای انسانی این درگیریها ارائه میدهد. بر اساس این دادهها، در چهارده روز نخست جنگ ۴۷۶۵ مورد تلفات انسانی شامل کشته و مجروح ثبت شده است که در میان آنان دستکم ۲۰۵ کودک حضور دارند. در همین مدت، حملات نظامی به ۲۰ بیمارستان، ۳۶ مدرسه و ۹۸ ساختمان یا محله مسکونی خسارت وارد کرده و همزمان با گسترش درگیریها حدود ۳٬۲ میلیون نفر در داخل کشور آواره شدهاند. در این دوره همچنین دستکم ۲۰۳ نفر به دلایل مرتبط با تحولات جاری توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، طی چهارده روز گذشته شهرهای مختلف کشور، بهویژه پایتخت، شاهد یکی از گستردهترین موجهای حملات نظامی در دهههای اخیر بودهاند. دادههای ثبت و راستیآزماییشده این نهاد نشان میدهد که حملات طیفی وسیع از اهداف، از مراکز نظامی تا زیرساختهای غیرنظامی و مناطق مسکونی را در نقاط مختلف کشور دربر گرفته است.
این گزارش نخستین جمعبندی آماری از دو هفته نخست جنگ محسوب میشود و بر اساس هزاران گزارش میدانی، دادههای رسانهای، منابع محلی و فرآیندهای چندمرحلهای راستیآزمایی تهیه شده است. خبرگزاری هرانا تأکید کرده است که تمامی ارقام ارائهشده در این گزارش حداقل آمارهای قابل تأیید هستند و ممکن است با انتشار اطلاعات جدید و ادامه روند بررسیها افزایش یابند.
گستره حملات
بر اساس دادههای پالایششده هرانا، از آغاز درگیریها تا پایان روز چهاردهم جنگ در مجموع ۵۴۸۰ حمله در قالب ۲۰۶۱ رویداد مستقل در نقاط مختلف ایران ثبت شده است. در بسیاری از موارد، یک رویداد شامل چند حمله در یک محدوده جغرافیایی یا در فاصله زمانی کوتاه بوده است؛ امری که نشان میدهد شدت و تداوم حملات در برخی مناطق بسیار بالا بوده است.
گستره جغرافیایی حملات نیز قابل توجه است. دادهها نشان میدهد که هر ۳۱ استان ایران دستکم یک بار هدف حمله قرار گرفتهاند و در مجموع ۲۰۹ شهر در سراسر کشور طی این مدت شاهد حملات مستقیم یا خسارات ناشی از آنها بودهاند. این پراکندگی جغرافیایی نشان میدهد که عملیات نظامی محدود به خطوط مرزی یا مناطق خاص نبوده و بخش بزرگی از قلمرو کشور را درگیر کرده است.
تلفات انسانی
بر اساس دادههای تجمیعی خبرگزاری هرانا، در دو هفته نخست جنگ ۴۷۶۵ مورد تلفات انسانی ثبت شده است که شامل کشتهشدگان و مجروحان نظامی و غیرنظامی میشود. در میان قربانیان، تلفات غیرنظامیان سهم قابل توجهی از آمار کلی را تشکیل میدهد. دادههای موجود نشان میدهد که ۱۲۹۸ غیرنظامی جان خود را از دست دادهاند و در میان آنان دستکم ۲۰۵ کودک حضور دارند. علاوه بر این، ۶۵۴ غیرنظامی نیز در جریان حملات مجروح شدهاند.
در بخش تلفات نیروهای نظامی نیز دادههای ثبتشده نشان میدهد که ۱۱۲۲ نیروی نظامی کشته شدهاند و ۲۹ نفر از نیروهای نظامی مجروح شدهاند. با این حال، به دلیل محدودیتهای جدی در دسترسی به اطلاعات مربوط به تلفات نیروهای نظامی، احتمال میرود رقم واقعی این تلفات بالاتر از ارقام ثبتشده در این گزارش باشد.
در میان قربانیان، گروههای آسیبپذیر نیز حضور قابل توجهی دارند. بر اساس دادههای موجود، دستکم ۱۴ کودک در میان مجروحان ثبت شدهاند و همچنین ۳۰ زن در میان مجروحان و ۲۹ زن در میان کشتهشدگان گزارش شدهاند.
در بخش قابل توجهی از موارد نیز هنوز وضعیت قربانیان از نظر نظامی یا غیرنظامی بودن مشخص نشده است. در حال حاضر ۵۹۹ مورد مرگ در دسته «نامشخص» طبقهبندی شدهاند؛ به این معنا که منابع موجود هنوز امکان تعیین قطعی نظامی یا غیرنظامی بودن این افراد را فراهم نکردهاند. همچنین ۱۰۹۲ مورد مجروح نیز در همین دسته قرار دارند. این وضعیت عمدتاً ناشی از محدودیت اطلاعات در ساعات اولیه پس از حملات، نبود دسترسی مستقل به برخی مناطق و دشواری شناسایی دقیق قربانیان در شرایط بحرانی است.
خاکسپاریها
در کنار آمار تلفات ثبتشده، دادههای جمعآوریشده از منابع محلی، گزارشهای میدانی و اطلاعات منتشرشده در رسانهها نشان میدهد که تاکنون دستکم ۷۳۲ مورد خاکسپاری در نقاط مختلف ایران ثبت شده است. این آمار الزاماً بازتابدهنده تعداد مرگهای همان روزها نیست، زیرا در بسیاری از موارد قربانیان چند روز پس از مرگ دفن میشوند و به همین دلیل بخشی از خاکسپاریهای ثبتشده ممکن است مربوط به قربانیان روزهای پیشین جنگ باشد.
تمرکز جغرافیایی حملات
تحلیل توزیع جغرافیایی حملات نشان میدهد که تمرکز اصلی حملات در چند استان کلیدی کشور بوده است. در میان این استانها، تهران با فاصله قابل توجهی بیشترین سهم از حملات ثبتشده را داشته است؛ روندی که در بسیاری از گزارشهای روزانه نیز مشاهده شده و نشاندهنده تمرکز عملیات نظامی در پایتخت و مناطق اطراف آن است.
پس از تهران، استانهای مرکزی و صنعتی کشور از جمله اصفهان و خوزستان نیز سهم قابل توجهی از حملات را تجربه کردهاند.
ده استان با بیشترین سهم از حملات ثبتشده عبارتند از:
۱. استان تهران – ۳۹.۵۳٪
۲. استان اصفهان – ۹.۶۱٪
۳. استان خوزستان – ۵.۷۵٪
۴. استان البرز – ۵.۰۱٪
۵. استان هرمزگان – ۴.۳۲٪
۶. آذربایجان شرقی – ۳.۹۲٪
۷. کرمانشاه – ۳.۸۱٪
۸. فارس – ۳.۲۴٪
۹. کردستان – ۳.۱۳٪
۱۰. لرستان – ۲.۵۶٪
خسارت به زیرساختهای غیرنظامی
در کنار اهداف نظامی، بخش قابل توجهی از خسارات ثبتشده مربوط به زیرساختهای غیرنظامی و مناطق شهری بوده است. دادههای ثبتشده نشان میدهد که در جریان حملات دو هفته گذشته دستکم ۲۰ بیمارستان یا مرکز درمانی آسیب دیدهاند. در برخی موارد این خسارات ناشی از اصابت مستقیم حملات بوده و در موارد دیگر در نتیجه موج انفجار یا تخریبهای مجاور به این مراکز وارد شده است. آسیب به مراکز درمانی در شرایط بحران میتواند ظرفیت خدمات پزشکی را به شدت کاهش داده و دسترسی شهروندان به خدمات درمانی را محدود کند.
در حوزه مسکن نیز دادههای ثبتشده نشان میدهد که دستکم ۹۸ ساختمان یا منطقه مسکونی در جریان حملات آسیب دیدهاند. در بسیاری از این موارد، انفجارها در نزدیکی مناطق شهری رخ داده و موج انفجار یا آوار ناشی از آن موجب تخریب گسترده واحدهای مسکونی شده است. چنین حملاتی علاوه بر تلفات انسانی، به تخریب خانهها و جابجایی اجباری ساکنان منجر شده است.
همچنین ۳۶ مدرسه در نقاط مختلف کشور دچار خسارت شدهاند و در هفت مورد از این حملات، آسیب به مدارس با کشته یا زخمی شدن شماری از دانشآموزان همراه بوده است؛ موضوعی که میتواند پیامدهای بلندمدتی برای کودکان و نظام آموزشی مناطق آسیبدیده به همراه داشته باشد.
قطع گسترده اینترنت
همزمان با گسترش درگیریها، ایران با یکی از طولانیترین و گستردهترین اختلالهای اینترنتی سالهای اخیر روبهرو شده است. دادههای منتشرشده از سوی نهاد بینالمللی پایش اینترنت «نتبلاکس» نشان میدهد که قطعی گسترده اینترنت وارد چهاردهمین روز متوالی خود شده است. بر اساس ارزیابی این نهاد، پس از گذشت ۳۱۲ ساعت از آغاز اختلال گسترده، سطح اتصال اینترنت در ایران همچنان در حدود یک درصد از سطح عادی باقی مانده است.
این وضعیت دسترسی شهروندان به اطلاعات حیاتی درباره وضعیت امنیتی مناطق، هشدارهای ایمنی و گزارشهای مستقل را بهشدت محدود کرده و روند مستندسازی رویدادهای جنگی و نقضهای احتمالی حقوق بشر را با چالشهای جدی مواجه ساخته است.
آوارگی گسترده جمعیت
در کنار خسارات مستقیم ناشی از حملات، گزارشهایی از جابجایی گسترده جمعیت در داخل کشور نیز منتشر شده است. بر اساس ارزیابی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، در پی درگیریهای جاری در ایران حدود ۳٬۲ میلیون نفر بهطور موقت در داخل کشور آواره شدهاند؛ رقمی که معادل ۶۰۰ هزار تا یک میلیون خانوار برآورد میشود.
بخش قابل توجهی از این جابجاییها از شهرهای بزرگ، بهویژه تهران، به سمت مناطق شمالی و روستایی کشور صورت گرفته است؛ مناطقی که در مقایسه با مراکز شهری بزرگ از شدت حملات کمتری برخوردار بودهاند.
بازداشتها و فضای امنیتی
همزمان با ادامه حملات خارجی، گزارشهایی از تشدید فضای امنیتی در داخل کشور نیز منتشر شده است. بر اساس دادههای خبرگزاری هرانا، طی چهارده روز گذشته دستکم ۲۳۹ نفر توسط نیروهای امنیتی و انتظامی بازداشت شدهاند. بخش قابل توجهی از این افراد متهم شدهاند که از محل انفجارها یا پیامدهای حملات تصویر یا ویدئو تهیه کرده و آن را برای رسانههای خارج از کشور ارسال کردهاند.
در همین زمینه، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران نیز در بیانیهای رسمی هشدار داده است که در صورت شکلگیری هرگونه تجمع یا اعتراض خیابانی در شرایط جنگی، برخوردی شدیدتر از اعتراضات دیماه اعمال خواهد شد.
نگرانی نهادهای بینالمللی
همزمان با ادامه درگیریها، برخی نهادهای بینالمللی نسبت به پیامدهای حقوق بشری جنگ در ایران ابراز نگرانی کردهاند. هیئت مستقل بینالمللی حقیقتیاب سازمان ملل درباره ایران اعلام کرده است که بحران عمیق حقوق بشر در ایران ممکن است با ادامه حملات نظامی و تشدید تنشهای منطقهای وخیمتر شود.
در این گزارش به مواردی مانند استفاده از خشونت مرگبار علیه معترضان، بازداشتهای گسترده، محدودیت شدید آزادی بیان و قطع اینترنت در زمان بحرانها اشاره شده است. به گفته این هیئت، ادامه درگیریهای نظامی میتواند فشار بر جامعه مدنی، فعالان حقوق بشر و رسانههای مستقل در ایران را افزایش دهد.
نظرها
نظری وجود ندارد.