گسترش کم‌سابقه جنگ از آسمان ایران تا تأسیسات انرژی خلیج فارس؛ هشدار ترامپ و جهش قیمت نفت

حملات سراسری به ایران و تحولات داخلی

در شامگاه چهارشنبه ۲۷ اسفند و بامداد پنج‌شنبه ۲۸ اسفند، موجی از حملات هوایی گسترده بخش‌های وسیعی از ایران را دربر گرفت؛ حملاتی که به‌گفته منابع مختلف از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب کشور را شامل شد. شهرهایی مانند تهران، کرج، تبریز، اصفهان، شیراز، اهواز، بندرعباس، قشم، میناب، کنارک و بندر انزلی از جمله مناطقی بودند که گزارش‌هایی از انفجار و اصابت موشک در آن‌ها منتشر شد.

در تهران، از حدود ساعت ۲۳ و ۳۰ دقیقه شب گذشته چندین نقطه از جمله حوالی سیدخندان و خیابان شریعتی هدف قرار گرفت و پدافند هوایی فعال شد. گزارش‌هایی از مشاهده پهپادها نیز منتشر شد. انفجارهایی زنجیره‌ای در مناطق غربی و حسن‌آباد فشافویه نیز گزارش شد و به‌گفته منابع غیررسمی، دست‌کم ۷ نفر کشته یا زخمی شدند.

در شمال کشور، بندر انزلی شاهد حمله به تأسیسات دریایی و کشتی‌سازی بود که به آتش‌سوزی برخی شناورها انجامید. در جنوب، میناب با سه انفجار شدید لرزید و در قشم، بندرعباس و کنارک نیز چندین حمله ثبت شد. در شیراز، تأسیسات مرتبط با شرکت گاز و صنایع الکترونیک هدف قرار گرفت و قطع برق در برخی مناطق رخ داد.

اصفهان، تبریز و اهواز نیز شاهد انفجارهای متعدد بودند. گزارش‌ها از وقوع «ده‌ها انفجار» در سراسر کشور طی چند ساعت حکایت دارد. ارتش اسرائیل اعلام کرد که این حملات به‌صورت مشترک با آمریکا انجام شده و برای نخستین‌بار اهدافی در شمال ایران را نیز شامل شده است.

گسترش حملات ایران به خلیج فارس و هشدار کشورهای منطقه

در واکنش به حملات روز گذشته اسرائیل به تأسیسات گازی پارس جنوبی، ایران حملات گسترده‌ای به زیرساخت‌های انرژی در منطقه انجام داد. مهم‌ترین این حملات، هدف قرار دادن مجدد مجتمع گازی رأس لفان قطر بود که به‌گفته مقام‌های قطری، «خسارت‌های گسترده» و آتش‌سوزی در پی داشت، هرچند تلفات انسانی گزارش نشد.

همزمان، پالایشگاه سامرف در بندر ینبع عربستان سعودی نیز هدف حمله قرار گرفت؛ هرچند منابع صنعتی تأثیر آن را محدود توصیف کردند. این در حالی است که به‌گفته مقام‌های سعودی، دو پالایشگاه در ریاض نیز هدف قرار گرفته و در یکی از موارد، سقوط بقایای موشک به زخمی شدن چهار نفر انجامیده است.

فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان با لحنی تند خطاب به جمهوری اسلامی ایران هشدار داد و گفت «اعتماد به‌طور کامل از بین رفته است» و «صبری که نشان می‌دهیم نامحدود نیست».

او همچنین تأکید کرد: «این حملات از پیش برنامه‌ریزی شده‌اند» و ریاض گزینه‌های مختلفی، حتی غیرسیاسی، را بررسی خواهد کرد.

در کویت نیز حمله پهپادی به پالایشگاه بندر احمدی موجب آتش‌سوزی محدود شد و یک کشتی در نزدیکی تنگه هرمز هدف پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفت.

کشورهای عربی شب گذشته پس از نشست وزیران امور خارجه خود در بیانیه‌ای مشترک «حملات عامدانه» ایران را محکوم کرده و خواستار توقف فوری آن شدند. آن‌ها از ایران خواستند تا «فوراً حملات خود را متوقف کند».

از سوی دیگر، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان نیز روز گذشته در مقاله‌ای در مجله «اکونومیست» هشدار داد که «این جنگ، جنگ آمریکا نیست» و تأکید کرد ادامه درگیری «هیچ پیروزی پایداری» به‌همراه نخواهد داشت.

در سطح بین‌المللی، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه هم پیشنهاد «تعلیق حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی و انرژی» را مطرح کرد و گفت: «امنیت انرژی و نیازهای اساسی مردم باید از تشدید تنش‌ها مصون بماند.»

هشدار ترامپ و جهش بازارهای انرژی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز پنج‌شنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال ضمن اعلام بی‌اطلاعی از حمله روز گذشته اسرائیل به پارس جنوبی، به ایران هشدار داد که در صورت ادامه حملات به قطر، واشنگتن «کل تأسیسات پارس جنوبی را با شدتی بی‌سابقه منهدم خواهد کرد.» او تأکید کرد: «تمایلی به چنین سطحی از ویرانی ندارم، اما در صورت تکرار حملات، تردید نخواهم کرد.»

پیش از این، اکسیوس گزارش داده بود که حمله اسرائیل به پالایشگاه پارس جنوبی با اطلاع آمریکا انجام شده است.

همزمان گزارش‌هایی منتشر شده که آمریکا در حال بررسی اعزام هزاران نیروی نظامی به خاورمیانه و حتی گزینه‌هایی مانند حضور در سواحل ایران یا جزیره خارگ است. همچنین احتمال درخواست بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه جنگی از کنگره مطرح شده است.

در اسرائیل، ارتش این کشور از شلیک موج جدیدی از موشک‌های ایرانی خبر داد و اعلام کرد سامانه‌های دفاعی در حال رهگیری آن‌ها هستند. وزارت بهداشت اسرائیل نیز از انتقال ۱۷۷ نفر به بیمارستان‌ها در ۲۴ ساعت گذشته خبر داد که بیشتر آن‌ها وضعیت عمومی خوبی دارند. مجموع مجروحان از آغاز جنگ به ۳۹۲۴ نفر رسیده است.

جهش شدید قیمت نفت

در بازارهای جهانی، تشدید حملات به زیرساخت‌های انرژی باعث جهش شدید قیمت‌ها شد. بهای نفت برنت تا حدود ۱۱۴ دلار در هر بشکه افزایش یافت (رشد بین ۴ تا بیش از ۶ درصد) و نفت آمریکا نیز به حدود ۹۷ تا ۹۹ دلار رسید. قیمت گاز در اروپا نیز با جهشی ۳۰ تا ۳۵ درصدی به حدود ۷۰ تا ۷۴ یورو افزایش یافت.

همزمان، بازارهای سهام آسیا سقوط کردند؛ شاخص نیکی ژاپن حدود ۲,۸ درصد، کوسپی کره جنوبی ۳ درصد و بازار استرالیا ۱,۶ درصد کاهش یافت. این تحولات نشان‌دهنده نگرانی فزاینده از اختلال در تأمین جهانی انرژی و گسترش جنگ به سطحی فراتر از منطقه است.