در نخستین روز نوروز: اسرائیل تهران را بمباران کرد؛ ایران دیهگو گارسیا را هدف گرفت
این تبادل آتش در حالی رخ میدهد که کشورهای خلیج فارس دهها پهپاد ایرانی را رهگیری کردهاند و ایران برای جلوگیری از فروپاشی بیشتر اقتصاد آسیا، عبور امن کشتیهای ژاپنی از تنگه هرمز را تضمین کرده است.
بخش خبر
جزیره استراتژیک دیهگو گارسیا محل استقرار نیروهای آمریکایی (عکس: خبرگزاری فرانسه)
ارتش اسرائیل اعلام کرد که بامداد شنبه اول فروردین ۱۴۰۵ (۲۱ مارس ۲۰۲۶)، موج تازهای از حملات هوایی را علیه «اهداف رژیم تروریستی ایران» در تهران، پایتخت ایران، آغاز کرده است.
در بیانیه ارتش اسرائیل آمده است که این حملات بخشی از تلاش برای ضربه زدن به زیرساختهای کلیدی رژیم ایران است. برخی منابع و کاربران شبکههای اجتماعی گزارش دادهاند که صدای چندین انفجار شدید در مناطق مختلف تهران، از جمله کرج و نواحی غرب پایتخت (مانند اکباتان و نزدیکی برج آزادی)، شنیده شده است.
گزارشهای اولیه حاکی از آن است که بامداد امروز، برق در نواحی غرب تهران و شهرک اکباتان برای مدتی قطع شد و پس از وصل مجدد، صدای انفجارهای متعدد به گوش رسید. همچنین حملات هوایی مشابهی در شهرهای اصفهان، کرج و شهرری گزارش شده. خبرگزاری فارس تأیید کرده که سامانههای پدافند هوایی در تهران فعال شده و چندین انفجار در مناطقی مانند خجیر (منطقه ۴)، سهراه سیمان (حریم منطقه ۱۵)، پارچین، شهرک غرب و حوالی خیابان پیروزی و بزرگراه امامرضا شنیده شده است.
در همان حال گزارشهایی از حمله ایران به پایگاه مشترک بریتانیا و آمریکا در جزیره دیهگو گارسیا (در مجمعالجزایر چاگوس، اقیانوس هند) منتشر شده است. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال و سیانان، ایران دو موشک بالستیک میانبرد به سمت این پایگاه شلیک کرد. یکی توسط ناو آمریکایی رهگیری شد و دیگری پیش از رسیدن به هدف سقوط کرد. این حمله در فاصله بیش از ۵۰۰۰ کیلومتری از تهران رخ داد و نشاندهنده برد احتمالی بیشتر موشکهای ایران نسبت به ادعاهای قبلی است. تاکنون تأیید رسمی از سوی آمریکا یا بریتانیا منتشر نشده، اما این رویداد تنشها را افزایش داده است.
در همین راستا، ایران به بریتانیا هشدار داد. پس از تغییر موضع لندن و اجازه استفاده آمریکا از پایگاههای بریتانیایی برای عملیات دفاعی علیه تأسیسات موشکی ایران (بهویژه آنهایی که برای حمله به کشتیها در تنگه هرمز استفاده میشوند)، عباس عراقچی در شبکه ایکس نوشت که این تصمیم کیر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، مردم بریتانیا را در خطر قرار میدهد و ایران حق دفاع از خود را اعمال خواهد کرد. بریتانیا تأکید کرد که همچنان مخالف تشدید جنگ است و خواستار پایان سریع آن شده، اما این تغییر سیاست، انتقاد شدید ترامپ را برانگیخت.
اسرائیل اعلام کرد که در چند ساعت گذشته چندین حمله موشکی از مبدأ ایران را با موفقیت رهگیری و خنثی کرده است.
رهگیری دهها موشک و پهپاد ایرانی در عربستان و کویت
در همین حال، عربستان سعودی گزارش داد که نیروهای دفاعی این کشور در طول شب گذشته دهها پهپاد را در منطقه شرقی که تأسیسات نفتی و انرژی در آنجا قرار دارد رهگیری و منهدم کردهاند. وزارت دفاع عربستان در پستهای متعدد در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که ابتدا ۱۰ پهپاد، سپس ۱۲ پهپاد دیگر و در مجموع بیش از ۲۰ پهپاد را در ساعات اولیه روز شنبه (۲۱ مارس ۲۰۲۶) نابود کرده است. این حملات بخشی از تشدید حملات ایران به کشورهای خلیج فارس است که از زمان بمباران میدان گازی پارس جنوبی توسط اسرائیل شدت گرفته و تاکنون صدها پهپاد و دهها موشک را هدف عربستان قرار داده است.
کویت نیز تأیید کرد که سیستمهای دفاع هوایی این کشور در واکنش به «تهدیدات موشکی و پهپادی خصمانه» فعال شده و چندین تهدید ورودی را رهگیری کردهاند. ارتش کویت اعلام کرد که پدافند هوایی در حال پاسخ به حملات پهپادی و موشکی است که اغلب به سمت زیرساختهای انرژی و مناطق حساس هدایت میشوند.
تضمین عبور امن به کشتیهای ژاپنی در تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبهای با خبرگزاری کیودو ژاپن اعلام کرد که ایران آماده است تا کشتیهای مرتبط با ژاپن را از تنگه هرمز عبور دهد. او تأکید کرد که تنگه هرمز «باز» است و هیچگونه بسته شدن رسمی وجود ندارد، اما کشورهای مهاجم باید منتظر محدودیتها باشند.
ایران بهطور خاص به ژاپن تضمین عبور امن داده، زیرا این کشور تقریباً تمام نفت خام خود (حدود ۹۵ درصد) را از خاورمیانه تأمین میکند و بیش از ۹۰ درصد این واردات از تنگه هرمز عبور میکند. این موضعگیری نشاندهنده تلاش ایران برای حفظ روابط با برخی کشورهای آسیایی و جلوگیری از گسترش بحران اقتصادی است.
این وضعیت ضربه شدیدی به اقتصاد آسیا وارد کرده است. کشورهای انرژیبر مانند ژاپن، کره جنوبی، هند و جنوب شرق آسیا بیشترین آسیب را دیدهاند. قیمت انرژی به شدت افزایش یافته، کمبود سوخت ایجاد شده و هزینههای حملونقل هوایی در مسیر اروپا-آسیا تا ۶۰ درصد بالا رفته است.
بسیاری از کشورها با آزادسازی ذخایر استراتژیک و ارائه یارانه تلاش میکنند بحران را مدیریت کنند، اما رشد مصرف، سرمایهگذاری و تجارت خارجی تحت تأثیر قرار گرفته است. شرکتهای آلمانی فعال در منطقه نیز با کاهش تقاضا و افزایش هزینهها مواجه شدهاند.
یونایتد ایرلاینز اعلام کرد به دلیل افزایش شدید قیمت سوخت (بیش از دو برابر در هفتههای اخیر)، حدود ۵ درصد از ظرفیت پروازهای برنامهریزیشده سال جاری را موقتاً متوقف میکند. مدیرعامل شرکت پیشبینی کرد قیمت نفت ممکن است به ۱۷۵ دلار برسد و تا پایان ۲۰۲۷ زیر ۱۰۰ دلار نیاید، که هزینه سوخت سالانه را ۱۱ میلیارد دلار افزایش میدهد.
آمریکا نیز بهطور موقت تحریمهای نفت ایران را برای محمولههای در حال حمل (تا ۱۹ آوریل) تعلیق کرد تا قیمتها را کنترل کند – اقدامی که پیشتر برای نفت روسیه نیز انجام شده بود. اما وزارت نفت ایران تأکید کرد که هیچ مازاد نفت خام برای بازارهای جهانی ندارد و این اظهارات آمریکا تنها برای دلگرم کردن خریداران است.
در مجموع، این جنگ نهتنها تنگه هرمز را به میدان نبرد اقتصادی تبدیل کرده، بلکه زنجیره تأمین جهانی انرژی را مختل ساخته و فشار شدیدی بر اقتصادهای وابسته به واردات نفت وارد آورده است. تلاشها برای بازگشایی مسیر ادامه دارد، اما بدون آتشبس پایدار، چشمانداز بازگشت به شرایط عادی مبهم به نظر میرسد.
نظرها
نظری وجود ندارد.