رویترز: ابراز تمایل ایران به دیپلماسی؛ ترکیه یا پاکستان می‌توانند میزبان مذاکرات باشند

یک مقام ارشد ایرانی چهارشنبه ۵ فروردین / ۲۵ مارس به رویترز گفت که پاکستان پیشنهاد ایالات متحده آمریکا را به ایران ارائه کرده است و کشورهای پاکستان یا ترکیه می‌توانند به‌عنوان میزبان مذاکرات برای کاهش تنش در جنگ خلیج فارس انتخاب شوند.

این اظهارات که از سوی مقامی که نخواست نامش فاش شود بیان شده، از معدود نشانه‌هایی است که نشان می‌دهد تهران، به‌رغم تکذیب‌های عمومی مبنی بر عدم مذاکره با دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا آماده بررسی پیشنهادهای دیپلماتیک است.

منبع ایرانی جزئیات پیشنهاد ارائه‌شده توسط پاکستان یا هم‌پوشانی آن با طرح ۱۵ ماده‌ای آمریکا را فاش نکرد. این منبع افزود که ترکیه نیز برای پایان دادن به جنگ کمک کرده و «هر دو کشور ترکیه یا پاکستان به‌عنوان محل احتمالی این گفت‌وگوها تحت بررسی هستند».

در پی انتشار گزارش‌هایی مبنی بر ارسال طرح ۱۵ ماده‌ای آمریکا به ایران، قیمت نفت کاهش یافت و شاخص بورس‌های آسیب‌دیده بهبود یافتند؛ سرمایه‌گذاران امیدوارند این اقدامات به جنگ چهار هفته‌ای که هزاران کشته بر جای گذاشته و امنیت انرژی جهانی را مختل کرده است، پایان دهد.

یک منبع آگاه نیز روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با رویترز تأیید کرد که این طرح به ایران ارسال شده است. سه منبع در کابینه اسرائیل نیز اعلام کردند که کابینه امنیتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در جریان جزئیات این پیشنهاد قرار گرفته است. به‌گفته آن‌ها، این طرح شامل مواردی چون «حذف ذخایر اورانیوم با غنای بالا، توقف غنی‌سازی، محدود کردن برنامه موشک‌های بالستیک و قطع حمایت مالی از متحدان منطقه‌ای» است.

همزمان، منابعی به رویترز گفته‌اند که پنتاگون در حال برنامه‌ریزی برای اعزام هزاران نیروی هوابرد به منطقه است تا گزینه‌های ترامپ برای دستور احتمالی حمله زمینی افزایش یابد. این نیروها به دو واحد تفنگداران دریایی (مارینز) که پیش‌تر راهی منطقه شده‌اند، خواهند پیوست.

نقش میانجی‌گری ترکیه در تبادل پیام‌ها

پاکستان، همسایه ایران، پیش از این پیشنهاد میزبانی گفت‌وگوهایی با حضور مقامات ارشد آمریکایی را در همین هفته مطرح کرده بود. هارون آرماگان، معاون روابط خارجی حزب «عدالت و توسعه» ترکیه، حزب حاکم این کشور نیز روز چهارشنبه به رویترز گفت که آنکارا در حال ایفای نقش برای «تبادل پیام» میان ایران و ایالات متحده است.

با این حال، ایران هنوز به‌شکل علنی آمادگی خود را برای مذاکره تأیید نکرده و لحن مقامات تهران در رد مذاکرات تندتر شده است. ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی ارشد ستاد کل نیروهای مسلح ایران، در تلویزیون دولتی با تمسخر ترامپ گفت: «آیا سطح درگیری‌های داخلی شما به مرحله‌ای رسیده که با خودتان مذاکره می‌کنید؟» او افزود: «ما هرگز با امثال شما کنار نخواهیم آمد... نه حالا و نه هیچ‌وقت دیگر.»

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز در گفت‌وگویی تلویزیونی، حمله ترامپ در زمان جریان داشتن مذاکرات هسته‌ای را «خیانت به دیپلماسی» خواند و گفت: «هیچ مذاکره‌ای میان ایران و آمریکا وجود ندارد. هیچ‌کس نمی‌تواند به دیپلماسی آمریکا اعتماد کند.»

انعطاف ترامپ و آرامش نسبی در بازارها

در حالی که ترامپ در ابتدای جنگ بر «تسلیم بی‌قید و شرط» تهران تأکید داشت، این هفته تغییر موضع ناگهانی نشان داد و مدعی شد گفت‌وگوهای «سازنده‌ای» با برخی مقامات ایرانی در جریان است. این لحن ملایم‌تر و تعویق تهدید به بمباران زیرساخت‌های انرژی غیرنظامی ایران، باعث ثبات نسبی در بازارهای مالی شده است. اما ایران همچنان این ادعاها را تلاشی برای «زمان خریدن و آرام کردن بازارها» توصیف می‌کند.

تداوم درگیری‌های میدانی

با وجود تلاش‌های دیپلماتیک، حملات هوایی علیه ایران و حملات پهپادی و موشکی ایران به اسرائیل و متحدان آمریکا کماکان ادامه دارد. ارتش اسرائیل از حمله به زیرساخت‌ها و مراکز تولید موشک‌های کروز دریایی در تهران خبر داد، در حالی که خبرگزاری دانشجو اعلام کرد که این حملات به مناطق مسکونی اصابت کرده است.

از سوی دیگر، سپاه پاسداران اعلام کرد موج جدیدی از حملات را علیه اهدافی در تل‌آویو و کریات شمونه و همچنین پایگاه‌های آمریکا در کویت، اردن و بحرین آغاز کرده است.

 از زمان آغاز عملیات آمریکا موسوم به «خشم حماسی» در ماه فوریه، ایران با بستن غیررسمی تنگه هرمز، عملاً مسیر عبور یک‌پنجم نفت جهان را مسدود کرده است.