روسیه و چین قطعنامه پیشنهادی شورای امنیت درباره تنگه هرمز را وتو کردند

نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد سه‌شنبه ۱۸ فروردین / ۷ آوریل پس از چندین بار تعویق، سرانجام برای رأی‌گیری درباره پیش‌نویس قطعنامه‌ای برگزار شد که از سوی بحرین و با حمایت شماری از کشورهای منطقه ارائه شده بود. این قطعنامه کشورها را به همکاری برای تضمین امنیت کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز فرا می‌خواند، اما در نهایت با وتوی روسیه و چین به تصویب نرسید.

بر اساس متن اصلاح‌شده این پیش‌نویس، از کشورهایی که از مسیرهای تجاری تنگه هرمز استفاده می‌کنند خواسته شده بود اقداماتی «دفاعی و متناسب با شرایط» را برای حفظ امنیت دریانوردی با یکدیگر هماهنگ کنند.

این نسخه، جایگزین متنی شد که پیش‌تر امکان استفاده از «تمام ابزارهای لازم» برای تضمین عبور و مرور در این آبراه را برای مدت محدود مجاز می‌دانست؛ تغییری که با هدف کاهش مخالفت برخی اعضای دائم شورای امنیت صورت گرفته بود.

با این حال، منابع دیپلماتیک می‌گفتند روسیه و چین همچنان با هر متنی که بتواند به نوعی زمینه‌ساز اقدام نظامی در این منطقه باشد، مخالفت دارند. فرانسه نیز از جمله کشورهایی بود که نسبت به مفاد پیش‌نویس ابراز تردید کرده بود. این اختلاف نظرها باعث شد رایزنی‌های فشرده‌ای در سطوح مختلف دیپلماتیک تا آخرین ساعات پیش از برگزاری نشست ادامه پیدا کند.

جلسه شورای امنیت ابتدا قرار بود در اوایل آوریل برگزار شود، اما چندین بار به تعویق افتاد تا فرصت بیشتری برای مذاکرات فراهم شود. در نهایت نیز این تلاش‌ها نتوانست مانع از شکست قطعنامه شود. طبق سازوکار شورای امنیت، تصویب هر قطعنامه نیازمند دست‌کم ۹ رأی موافق و عدم وتوی پنج عضو دائم است.

طرح این قطعنامه در شرایطی صورت گرفت که تنش‌های اخیر در منطقه و پیامدهای آن بر امنیت تنگه هرمز، توجه جهانی را به این گذرگاه حیاتی جلب کرده است. این تنگه یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به‌شمار می‌رود و روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از آن عبور می‌کند؛ موضوعی که هرگونه اختلال در آن می‌تواند تأثیر مستقیم بر بازارهای جهانی انرژی داشته باشد.

در هفته‌های اخیر، افزایش تنش‌ها و نااطمینانی نسبت به وضعیت این مسیر، موجب نوسان قیمت نفت در بازارهای جهانی شده است. همزمان، برخی کشورها درباره نحوه تضمین امنیت کشتیرانی در این منطقه اختلاف نظر دارند و هنوز توافقی بر سر چگونگی مدیریت این وضعیت شکل نگرفته است.

روسیه و چین ۲۰ اسفند / ۱۱ مارس و در دوازدهمین روز از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، در نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره حملات جمهوری اسلامی به کشورهای خلیج فارس به پیش‌نویس قطعنامه پیشنهادی بحرین به‌نمایندگی از کشورهای عضو شورای همکاری کشورهای عربی خلیج فارس (GCC) رأی ممتنع داده بودند و این پیش‌نویس با ۱۳ رأی موافق تصویب شد.