بیکاری گسترده و بازسازی طولانی: فاجعه کارگری در انتظار صنایع ایران
بیکاری ناشی از جنگ ممکن است به بیش از دو میلیون نفر برسد. ایوب رحمانی، فعال کارگری، در گفتوگو با ما توضیح میدهد که تخریب قلب تپنده صنایع پتروشیمی و فولاد، دهها هزار کارگر پیمانی را یکباره بیکار کرده و بازسازی این زیرساختها دستکم شش ماه تا یک سال طول خواهد کشید. با این حال، رحمانی تأکید دارد که در نبود تشکلهای پایدار و قانونی کارگری و در شرایط تشدید جو امنیتی، چشمانداز سازماندهی تودهای و مذاکره جمعی برای دفاع از حقوق کارگران روشن نیست، مگر آنکه توازن قوای طبقاتی تغییر کند.
حسین نوشآذر
عسلویه: کار سخت، آلودگی آب و هوا، اجارهخانههای بالا و بیماری
گزارش «دنیای اقتصاد» منتشرشده در چهارشنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ تأکید میکند که ۴۰ روز تهاجم نظامی و تخریب گسترده زیرساختها و صنایع حیاتی کشور، فشار قابل توجهی بر بازار کار ایران وارد کرده است. طبق این گزارش، کارشناسان هشدار دادهاند که آسیب به مجتمعهای بزرگ فولاد، حمله به نیروگاهها و پتروشیمیها، ادامه قطع اینترنت و عوامل تشدیدکننده دیگر ممکن است موجب شود که میزان بیکاری در اثر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به بیش از دو میلیون نفر برسد. گزارش تأکید دارد که بازگشت به اشتغال پایدار بیش از هر چیز به فروکش کردن درگیریها و تثبیت شرایط اقتصادی وابسته است. بر این اساس یکی از بزرگترین چالشهای پیشرو، مدیریت بحران اشتغال و فرآیند بازسازی زیرساختهای تخریبشده خواهد بود. این موضوع نه تنها معیشت صدها هزار خانوار کارگری را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه پرسشهای جدی درباره اولویت حقوق نیروی کار در مرحله بازسازی ایجاد کرده است.
تشکلیابی کارگری در ایران هنوز بسیار محدود، پراکنده و پرهزینه است. برخلاف بسیاری از کشورها که اتحادیههای قوی نقش مذاکره جمعی و چانهزنی دارند، در ایران بیشتر شاهد «اعتراضات خودجوش» یا «شوراهای سازماندهی موقت» هستیم تا سندیکاهای پایدار و قانونی. با این حال، نمونههایی مثل سندیکای شرکت واحد و شورای کارگران پیمانی نفت نشان میدهند که اراده برای سازماندهی مستقل وجود دارد و در شرایط مناسب (مثل اعتصابات نفت ۱۴۰۰) میتواند تأثیرگذار باشد.
با آقای ایوب رحمانی، فعال کارگری درباره تاثیر جنگ و ویرانی صنایع مادر ایران بر تشکلیابیهای صنفی و مبارزات کارگری گفتوگو کردهایم. میشنوید:
یک فاجعه کارگری
ایوب رحمانی در پاسخ به پرسش درباره امکان بازگشت سریع کارگران به کار پس از جنگ، توضیح داد که میزان خسارت واردشده به صنعت پتروشیمی و فولاد بسیار جدی است. او تأکید کرد که قلب تپنده پتروشیمیها در عسلویه (پارس جنوبی) و ماهشهر هدف حمله قرار گرفته و شرکتهای پشتیبانی کلیدی مانند موبیل، دماوند و فجر انرژی تخریب شدهاند. به گفته او، این تخریب باعث توقف گسترده فعالیت پتروشیمیها شده و احتمالاً شش ماه تا بیش از یک سال طول میکشد تا واحدها به حالت عادی بازگردند. رحمانی هشدار داد که «ما با یک فاجعه کارگری روبرو هستیم» چون دهها هزار کارگر پیمانی در این مناطق به یکباره بیکار شدهاند.
او وضعیت کارگران فولاد مبارکه اصفهان و فولاد خوزستان را کمی بهتر ارزیابی کرد و گفت بسیاری از آنها قراردادهای مکتوب و دائمیتری دارند و پراکندگی کمتری بینشان وجود دارد، بنابراین امکان هماهنگی بیشتری برای مطالبه حقوقشان دارند. با این حال، رحمانی معتقد بود که حتی در این بخش نیز بازگشت سریع به کار بعید است و بازسازی ممکن است یک سال یا بیشتر زمان ببرد.
او افزود که تخریب این صنایع مادر تأثیر زنجیرهای بر هزاران کارگاه و شرکت کوچکتر خواهد گذاشت و منجر به کوچک شدن بخش صنعتی و افزایش بیکاری گسترده در میان طبقه کارگر خواهد شد.
آینده تشکلیابی کارگری
رحمانی درباره آینده تشکلیابی کارگری پیشبینی کرد که رژیم با تشدید جو امنیتی، تلاش خواهد کرد فعالیتهای مستقل کارگری را بیش از پیش محدود کند، زیرا کارگران را یکی از دشمنان داخلی خود میداند. با وجود این، او باور داشت که شبکهای از فعالان کارگری در صنایع کلیدی وجود دارد که حتی بدون تشکلهای قانونی، از طریق ارتباطات و شبکههای اجتماعی قادر به سازماندهی اعتراضات متشکل هستند. با این حال تأکید کرد که «تا وقتی توازن قوای طبقاتی به شکل فعلی باقی است»، ایجاد تشکلهای پایدار تودهای در چشمانداز نزدیک بعید به نظر میرسد، مگر آنکه توازن قوا به نفع کارگران تغییر کند.
گفتوگو را از طریق افزونه پخشکننده صدا هم میتوانید بشنوید:
نظرها
نظری وجود ندارد.