گوترش: ادامه مذاکرات آمریکا و ایران تنها راه دستیابی به توافق است

در ادامه تحولات مربوط به تنش‌ها و جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، همچنان بر راه‌حل دیپلماتیک تأکید کرده و ابراز امیدواری کرده است که مذاکرات بتواند به نتیجه برسد.

به­گفته سخنگوی او، هرچند گفت‌وگوهای آخر هفته به توافقی منجر نشد، اما همین مذاکرات نشان‌دهنده «جدیت طرفین» بوده و گامی مهم در مسیر آغاز یک گفت‌وگوی جدید محسوب می‌شود.

گوترش همچنین تأکید کرده است که با توجه به اختلافات عمیق، دستیابی به توافق در کوتاه‌مدت ممکن نیست و از طرفین خواسته است مذاکرات را به‌صورت سازنده ادامه دهند. او بر لزوم پایبندی به آتش‌بس دو هفته‌ای و حفظ آزادی کشتیرانی، به‌ویژه در تنگه هرمز، نیز تأکید کرده است.

 اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای و پیشنهادهای بحث‌برانگیز

در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، آمریکا را مسئول شکست مذاکرات دانسته و اعلام کرده است که «خواسته‌های بیش از حد» و نبود اراده سیاسی در میان مقام‌های ارشد آمریکایی مانع دستیابی به توافق شده است. این اظهارات در گفت‌وگوی تلفنی او با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، مطرح شده است.

از سوی دیگر، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، ارزیابی مثبت‌تری از مذاکرات ارائه داده و گفته است که با وجود اختلافات، پیشرفت‌هایی حاصل شده و بسیاری از مسائل در مسیر درست قرار گرفته‌اند. او تأکید کرده که اکنون نوبت تهران است که در مهم‌ترین موضوع مورد نظر واشنگتن، یعنی برنامه هسته‌ای خود، امتیازاتی ارائه دهد.

بر اساس گزارش رسانه‌های آمریکایی، واشنگتن در این مذاکرات پیشنهاد داده است که ایران به مدت ۲۰ سال از غنی‌سازی اورانیوم خودداری کند؛ پیشنهادی که در ازای آن کاهش تحریم‌ها در نظر گرفته شده است.

در همین چارچوب، پاکستان که نقش میانجی را ایفا کرده، پیشنهاد برگزاری دور دوم مذاکرات در روزهای آینده در اسلام‌آباد را مطرح کرده است. گفته می‌شود این دور جدید پیش از پایان آتش‌بس در ۲ اردیبهشت / ۲۲ آوریل برگزار خواهد شد و مذاکرات همچنان ادامه دارد.

خبرگزاری رویترز نیز به­نقل از چهار منبع آگاه نوشته است که تیم‌های مذاکره‌کننده آمریکا و ایران ممکن است در همین هفته به اسلام‌آباد بازگردند؛ این در حالی است که چند روز از پایان عالی‌ترین سطح گفت‌وگوهای میان دو کشور از زمان انقلاب اسلامی ایران می‌گذرد؛ مذاکراتی که در پایتخت پاکستان بدون دستیابی به پیشرفت ملموس به پایان رسید.

 تنش در تنگه هرمز و پیامدهای اقتصادی جهانی

همزمان با این تحولات، یک نفتکش چینی که تحت تحریم آمریکا قرار دارد، موفق شده است با وجود محاصره اعلام‌شده، از تنگه هرمز عبور کند. این کشتی حامل حدود ۲۵۰ هزار بشکه متانول بوده و نخستین مورد عبور موفق از زمان آغاز این محدودیت‌ها به­شمار می‌رود. گزارش‌ها همچنین از حرکت یک نفتکش تحریم‌شده دیگر به سمت این گذرگاه حیاتی خبر می‌دهند.

در عرصه اقتصادی، امید به پیشرفت در مذاکرات باعث کاهش قیمت نفت شده است؛ به‌طوری که بهای نفت برنت و نفت خام آمریکا هر دو با افت قابل توجهی مواجه شده‌اند.

قیمت‌های شاخص نفتی روز سه­شنبه ۲۵ فروردین / ۱۴ آوریل کاهش یافت و به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید؛ کاهشی که ناشی از امید سرمایه‌گذاران به حل‌وفصل دیپلماتیک بحران عنوان شده است.

با این حال، پیامدهای جنگ ایران فراتر از منطقه رفته و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. در چین، رشد صادرات در ماه مارس به‌طور محسوسی کاهش یافته و تنها ۲.۵ درصد افزایش داشته است؛ رقمی که بسیار کمتر از پیش‌بینی‌هاست. افزایش قیمت انرژی و نااطمینانی در زنجیره‌های تأمین، از مهم‌ترین عوامل این کاهش عنوان شده‌اند.

در این میان، تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، نقشی کلیدی در تشدید این نگرانی‌ها ایفا می‌کند و همچنان در مرکز توجه تحولات ژئوپلیتیکی باقی مانده است.