مخالفت صنوف و دانشگاهیان با «اینترنت طبقاتی»؛ گروهی از پرستاران و دانشجویان امتیاز ویژه را رد کردند
در ادامه واکنشها به محدودیتهای اینترنتی و اجرای طرح «اینترنت پرو» در ایران، برخی نهادهای صنفی و تشکلهای دانشگاهی با انتشار بیانیههایی، این سیاست را رد کرده و بر حق دسترسی برابر به اینترنت تأکید کردهاند. این مواضع در حالی مطرح میشود که گزارشها از گسترش دسترسیهای گزینشی و شکلگیری الگوی اینترنت طبقاتی حکایت دارد.
بخش خبر
برخی نهادهای صنفی و دانشگاهی در واکنش به اجرای طرح «اینترنت پرو»، با رد دریافت دسترسی ویژه، بر حق عمومی دسترسی به اینترنت تأکید کردهاند. سازمان نظام پرستاری و تشکلهای دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف از جمله گروههایی هستند که این سیاست را تبعیضآمیز توصیف کردهاند.
در پی تداوم قطعی و محدودیت دسترسی به اینترنت بینالملل در ایران، سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد با وجود اعلام امکان اعطای این نوع دسترسی ویژه به اعضای این سازمان، تا زمان رفع محدودیت برای عموم مردم، درخواست هیچگونه امتیاز ویژهای نخواهد داشت. در این اطلاعیه تأکید شده است که تصمیم مذکور پس از بررسی جوانب مختلف اتخاذ شده و مبتنی بر اصل برابری در دسترسی به اینترنت است.
در این اطلاعیه آمده است:
با توجه به محدودیتهای ایجاد شده در دسترسی به اینترنت بینالملل بهدلیل شرایط خاص جنگی کشور و ارائه دسترسی محدود (اینترنت پرو) به برخی اقشار، امکان اعطای این امتیاز به اعضای سازمان نظام پرستاری نیز از سوی مقامات مسئول اعلام شد، لکن سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران براساس بررسی جوانب مختلف تا زمان رفع محدودیتهای دسترسی عموم مردم به اینترنت بینالملل، درخواست هیچ امتیاز ویژهای را برای اعضای خود نخواهد داشت.
پیشتر تشکلهای دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف نیز در نامهای سرگشاده خطاب به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، نسبت به تداوم قطعی اینترنت و اجرای طرح «اینترنت طبقاتی» اعتراض کردند. شورای صنفی دانشجویان و مجمع انجمنهای علمی این دانشگاه در این نامه تأکید کردهاند که دسترسی به اینترنت «حق تفکیکناپذیر مردم» است و نباید بهعنوان امتیازی محدود به گروههای خاص در نظر گرفته شود. آنها با اشاره به شرایط پس از آتشبس و ادامه محدودیتها، نوشتهاند که نهتنها وعدههای پیشین درباره اینترنت آزاد محقق نشده، بلکه اشکال جدیدی از دسترسی طبقاتی در حال گسترش است.
در این نامه، به پیامدهای گسترده این محدودیتها بر حوزه آموزش و پژوهش نیز اشاره شده است. به گفته این تشکلها، طی ماههای اخیر بسیاری از فعالیتهای علمی از جمله پروژههای تحقیقاتی، ارتباط با دانشگاهها و اساتید خارجی، ارسال مقالات و دسترسی به پایگاههای علمی بینالمللی با اختلال جدی مواجه شده و حتی هماهنگیهای روزمره نیز دشوار شده است. آنها همچنین هشدار دادهاند که این وضعیت میتواند به تشدید مهاجرت نخبگان و کاهش امید در میان دانشجویان منجر شود.
در بخش دیگری از این نامه، دانشجویان به افزایش هزینههای دسترسی به اینترنت از طریق فیلترشکنها و شکلگیری بازارهای غیرشفاف اشاره کرده و آن را نتیجه مستقیم سیاستهای محدودکننده دانستهاند. به باور آنان، این روند نهتنها به افزایش نابرابری دامن زده، بلکه کاربران را به استفاده از مسیرهای ناامن سوق داده و امنیت زیرساختهای ارتباطی را نیز تضعیف کرده است.
در این نامه آمده است:
کافی است در سایتها و شبکههای اجتماعیای که با سیمکارتهای رنگارنگ خود حضور دارند، چند دقیقه به خواندن شرح حال کاربران بپردازند. از دانشجو و پژوهشگر گرفته تا بازیگران کوچک و بزرگ اقتصادی، همگی اگر هم دچار فروپاشی نشده باشند، در آستانۀ فروپاشی قرار دارند. تنها راهکار دسترسی به اینترنت غیررانتی در وضعیت فعلی، خرید فیلترشکن با هزینۀ نجومی همراه با مخاطرات امنیتی است و در سوی دیگر، رانت قانونی اینترنت پرو قرار دارد که هزینۀ آن بهمراتب بیشتر از اینترنت عادی است. این پولها در نهایت به جیب ذینفعان قطعی اینترنت بازمیگردد؛ همانهایی که طی سالهای اخیر از فیلترینگ اینترنت سود بردهاند و در عین حال نفوذ آشکاری نیز در تصمیمگیریهای حوزۀ محدودسازی ارتباطات دارند.
این واکنشها در حالی مطرح میشود که گزارشهایی از روند اجرای طرح «اینترنت پرو» در بخشهای مختلف منتشر شده است. بر اساس این گزارشها، دسترسی به اینترنت ویژه برای برخی گروههای شغلی از جمله شرکتها، پژوهشگران و فعالان اقتصادی منوط به ثبت درخواست و تأیید نهادهای مربوطه است و سطح دسترسی نیز در میان دریافتکنندگان یکسان نیست. برخی گزارشها از وجود سطوح مختلف دسترسی حتی در میان دارندگان این نوع اینترنت حکایت دارد؛ موضوعی که از سوی منتقدان بهعنوان «طبقهبندی درون طبقهبندی» توصیف شده است.
در بخشی از نامه تشکلهای دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف آمده است:
در این چهار ماه، شاهد فلج شدن کامل بسیاری از فعالیتهای آموزشی و پژوهشی بودهایم. پروژههای تحقیقاتی متوقف شده، تمامی فرایندهای نیازمند ارتباط با اساتید و دانشگاههای خارج از کشور متوقف، ارسال مقالات و ارتباط با پایگاههای بینالمللی ناممکن و حتی هماهنگیهای ساده و روزمره نیز مختل شده است. دانشجویان و پژوهشگران چنان به ستوه آمدهاند که عدهای مجبور به پرداخت هزینههای سرسامآور و عدهای دیگر، از هر تریبون درحال درخواست برای دریافت اینترنت پرو هستند. در نهایت هیچکدام از این افراد مقصر نیستند، چراکه ریشۀ این نابسامانیها، نگاهی است که اینترنت را حقی اساسی نمیداند و آن را صرفاً ابزاری برای کنترل میپندارد.
تشکلهای دانشجویی در این نامه، سیاستهای جاری را عامل گسترش شکاف میان جامعه و حاکمیت دانسته و به آنچه «رانت قانونی» در قالب اینترنت پرو توصیف کردهاند، انتقاد کردهاند. بهگفته آنان، در شرایطی که دسترسی عمومی محدود شده، تنها راه دسترسی برای بسیاری از کاربران استفاده از فیلترشکنهای پرهزینه و ناایمن است، در حالی که برخی گروهها از دسترسیهای ویژه برخوردار میشوند.
در این نامه میخوانیم:
ما نه میخواهیم مفیدترین سالهای عمرمان در قطعی اینترنت بسوزد و نه میخواهیم دانشگاه و نهاد علم به سکوی دیگری از دریافت رانت تبدیل شود؛ بلکه میخواهیم دانشگاه، سنگر حفظ آزادی و همصدا برای مطالبۀ حقوق واقعی ملت باشد. با اینکه اینترنت پیش از این نیز با استانداردهای واقعی فاصلۀ بسیاری داشت، اما بعید است با رویکرد فعلی حاکمیت، دیگر به وضعیت سابق بازگردیم. امید است که حاکمیت به آیندۀ کشور احترام بگذارد و دین خود را نسبت به ملت ایران ادا کند؛ پیش از آنکه امید نسل جوان برای همیشه خاموش شود.
دریافت اینترنت پرو مستلزم ثبت درخواست و ارائه اطلاعات به نهادهای مشخص است و دسترسیها نیز برای همه دریافتکنندگان یکسان نیست. برخی کاربران تنها به خدمات مرتبط با فعالیت حرفهای خود دسترسی دارند، در حالی که برای برخی دیگر محدودیت کمتری اعمال شده است؛ موضوعی که از آن بهعنوان «طبقهبندی درون طبقهبندی» یاد میشود.
در همین حال، اعلام شده است که هزاران نفر از جمله فریلنسرها برای دریافت این نوع دسترسی ثبتنام کردهاند و بخش قابل توجهی از متقاضیان یا این سرویس را دریافت کردهاند یا در صف دریافت قرار دارند. با این حال، منتقدان معتقدند تداوم این روند، اینترنت را از یک حق عمومی به یک امتیاز قابل تخصیص تبدیل میکند.
در کنار این واکنشها، علی حکیم جوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای کشور نیز اعلام کرده است که بخش قابل توجهی از متقاضیان دریافت اینترنت ویژه کسبوکارها، این سرویس را دریافت کردهاند یا در صف دریافت قرار دارند.
بر اساس اعلام نهاد پایش اینترنت «نتبلاکس»، قطعی اینترنت در ایران وارد پنجاهوهشتمین روز متوالی خود شده و با عبور از ۱۳۶۸ ساعت، به نهمین هفته رسیده است.
نظرها
نظری وجود ندارد.