استفاده ابزاری حکومت از زنان در تجمع‌های شبانه

یک سری‌شان حداقل به لحاظ ظاهری و شعارهایی که می‌دهند، این‌ها به نظر می‌آید که از حامیان پروپاقرص حکومت هستند؛ چه بسا خانم‌های بسیجی ممکن است باشند، چه بسا خانم‌هایی هستند که اعوان و انصارشان در خود حکومت، حالا در رده‌های مختلف، حضور دارند و در نتیجه حضور این‌ها یک حضور در واقع حمایت جدی از حکومت است. و می‌دانیم که یک درصدی از مردم (که دقیقاً نمی‌دانیم چقدر هست)، خب قبل از جنگ هم از این نظام حمایت می‌کردند؛ به دلایل مختلف، حالا مذهبی بوده، مالی بوده یا به هر دلیل دیگری.

در میان زنانی که می‌شود در این تظاهرات شبانه دید، برخی‌شان محجبه نیستند، حتی آرایش هم می‌کنند و در واقع جوان هستند یا میان‌سال، و نمی‌شود گفت به نظر من که این خانم‌ها «پرستوهای نظام» هستند؛ نه، برای اینکه تعدادشان خیلی زیاد است و نشان‌دهنده این هم هست که این‌ها لزوماً ممکن است از نظام هم حمایت نکنند، ولی دلیل حضورشان در وقت تظاهرات شبانه، مخالفتشان می‌تواند با جنگ باشد یا حمایتشان از مملکتشان؛ یعنی می‌شود این را به حساب وطن‌دوستی‌شان هم گذاشت که دلشان می‌خواهد به شکل فعال این را نشان بدهند.

ما یک طرف دیگری هم اخیراً از زنان داریم؛ چند روزی است که برخی از این زنان که حامیان جدی حکومت هستند، حتی مسلح می‌شوند به اسلحه، کلاشنیکف و غیره و این‌ها را می‌فرستند در محله‌های مختلف؛ روی ماشین‌های سواریِ شاسی‌بلند به اصطلاح، و این‌ها می‌چرخند در محله‌های مختلف و شعار می‌دهند و غیره. که یکی از دلایلش هم همان مسئله این است که خب [نشان دهند]، این حکومت هست و پابرجاست و استوار است؛ و در ضمن یک مقداری هم ترساندن افراد مختلف هست، یا اینتیمیدیت کردن (مرعوب کردن) مردم محلات مختلف که در این تظاهرات شرکت نمی‌کنند و به یک نوعی در واقع به آن «اکثریت خاموش» تعلق دارند. برای همین من فکر می‌کنم در بین آن جماعت زنانی که ما در این میادین می‌بینیم، می‌بایست تفاوت‌های مختلفی را قائل بشیم؛ هم به لحاظ ایدئولوژیکی بین این زنان و هم به لحاظ نزدیکی‌شان یا عدم نزدیکی با رژیم. حتی مثلاً ببینید، بعضی از خانم‌ها کاملاً محجبه هستند، با چادر و حجاب و غیره، بعضی دیگرشان اصلاً محجبه نیستند. خب این نشان می‌دهد که در واقع این تظاهرات قبول کرده که یک طیف وسیع‌تری از زنان را بپذیرد.

شما می‌بینید که در دورانی که این حکومت نیاز داشته به حضور اقشار مختلف یا طیف‌های مختلف زنان، چشمش را بسته بر زنانی که تا همین دیروز به خاطر یک حجابی که به قول خودشان «بد» بود، حتی کشته می‌شدند. منظورم استفاده ابزاری است؛ استفاده ابزاری از زنان و استفاده ابزاری از ناسیونالیسم ایرانی که این‌ها را در برهه جنگ، شما خیلی زیاد به شکل تشدید شده می‌بینید. ما این را در سال ۲۰۲۵ هم وقتی که ایران هدف حملات اسرائیل قرار گرفت، شاهدش بودیم؛ بر همین ابزارسازی از زنان برای کسب حمایت از اقشار وسیع‌تری از زنان که لزوماً محجبه نیستند، لزوماً حامی دولت نیستند، ولی الآن حکومت احتیاج دارد به حضور بیش از پیش این‌ها که میادین را پر بکنند؛ حالا چه میدان انقلاب باشد، میدان تجریش باشد یا دیگر میادین بزرگ. البته این اولین بار نیست؛ ما خیلی دیدیم در طول تاریخ، رژیم‌های اقتدارگرا همیشه از حضور زنان در برهه‌های حساس تاریخی سعی کردند استفاده بکنند و این اولین بار نیست که این‌ها دارند این کار را انجام می‌دهند.

این‌ها چیزهایی است که کم‌کم در واقع آموختند. این حکومت آموخته که خوب است نیمی از جمعیت را هم بسیج بکند برای حمایت از خودش.

به نظر من این خطر می‌تواند جدی باشد، اگر برخورد جدی از طرف فمینیست‌های ایرانی نشود. فعلاً متأسفانه به خاطر جنگ، ما زیاد از طرف فمینیست‌های ایرانی صدایی نمی‌شنویم و بیشتر صدایی که می‌شنویم، محدود می‌شود به خاطره‌نویسی‌هایشان از اینکه جنگ را چطور تجربه کردند؛ ولی هنوز من ندیدم جایی که در ارتباط با همین «زنانه شدن میلیتاریسم» یا نظامی‌گری نوشته باشند.

فراموش نکنید که ما قبلًا هم بسیجی زن داشتیم، هم پاسدار زن داشتیم و هم نیروهای امنیتی زن که در تظاهرات «زن، زندگی، آزادی» به طور مشخص می‌دانید این‌ها حضور فعال داشتند و بسیار هم زنان را کتک می‌زدند، می‌گرفتند و حتی به آن‌ها شلیک هم می‌کردند. این برای اولین بار نیست. منتها آن افراد کسانی بودند که قبلاً بسیجی یا پاسدار بودند و به این نهادها تعلق داشتند. امروز این خواستی که ظاهراً مطرح می‌شود از طرف برخی از زنان که عضو این نهادها نبودند و حالا به خاطر دفاع ملی‌شان می‌خواهند بروند و بگویند به ما اسلحه بدهید تا مسلحانه دفاع کنیم، این‌ها حتماً برای آینده جنبش فمینیستی در ایران مضر خواهند بود. برای اینکه پروسه‌ای که طی خواهد شد، طبعاً بیشتر آن‌ها را یا به سمت ناسیونالیسم (که خودش یک ایدئولوژی مردسالارانه است) سوق می‌دهد و یا به‌طور کلی به طرف خود حکومت؛ و حکومت می‌تواند این‌ها را خیلی راحت جذب کرده و پرورش دهد و مثلاً تبدیلشان بکند به نیروهای ضد فمینیست جدی که بر علیه زن‌های دیگر از آن‌ها استفاده کند.