وال‌استریت‌ژورنال: ایران شروط خود برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا را نرم‌تر کرد

روزنامه وال‌استریت‌ژورنال گزارش داد ایران پیشنهاد تازه‌ای برای پایان جنگ به واشنگتن ارائه کرده است؛ پیشنهادی که به گفته منابع این رسانه، نشانه‌هایی از عقب‌نشینی محدود تهران از مواضع قبلی را در خود دارد و با هدف احیای مذاکرات متوقف‌شده با آمریکا مطرح شده است.

بر اساس این گزارش، هرچند دو طرف همچنان بر سر موضوعات اصلی، از جمله بازگشایی تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای ایران، اختلافات جدی دارند، اما طرح تازه تهران نسبت به شروط پیشین انعطاف بیشتری نشان می‌دهد. وال‌استریت‌ژورنال نوشت ایران در پیشنهاد جدید خود پذیرفته است که درباره شروطش برای باز کردن تنگه هرمز، هم‌زمان با دریافت تضمین‌هایی از آمریکا برای پایان دادن به حملات و کاهش یا لغو محاصره بنادر ایران گفت‌وگو کند.

رسانه‌های داخلی ایران از جمله تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران هم تایید کرده‌اند که تهران پیشنهاد تازه‌ای را به میانجی‌ها ارائه داده و گفته‌اند ایران در صورتی آماده بازگشت به دیپلماسی است که آمریکا لحن خود را تغییر دهد. با این حال، وزارت خارجه ایران هنوز درباره جزئیات این پیشنهاد توضیحی نداده است.

این تغییر از آن جهت مهم است که ایران پیش‌تر رفع محاصره بنادر خود از سوی آمریکا را پیش‌شرط آغاز مذاکرات می‌دانست و می‌خواست ابتدا درباره پایان جنگ توافق شود و سپس گفت‌وگو درباره مدیریت آینده تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای در دستور کار قرار گیرد. اما بر اساس طرح جدید، تهران حاضر شده است این موضوعات را مرحله‌به‌مرحله و در چارچوبی هم‌زمان‌تر بررسی کند.

به نوشته وال‌استریت‌ژورنال، پیشنهاد تازه ایران در مرحله بعد گفت‌وگو درباره مسائل مربوط به پرونده هسته‌ای را در برابر کاهش تحریم‌های آمریکا مطرح می‌کند. با این حال، منابع وال‌استریت ژورنال گفته‌اند که شکاف میان دو طرف همچنان عمیق است و مذاکرات احتمالی، حتی در صورت آغاز دوباره، با دشواری‌های جدی روبه‌رو خواهد بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه ۱۱ اردیبهشت در واکنش به پیشنهاد تازه ایران گفت: «آن‌ها می‌خواهند توافق کنند، اما من از آن راضی نیستم.» او افزود: «باید ببینیم چه می‌شود.»

کاخ سفید نیز بدون ورود به جزئیات گفت‌وگوهای دیپلماتیک اعلام کرد که مذاکرات برای تضمین امنیت ملی کوتاه‌مدت و بلندمدت آمریکا ادامه دارد. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «ما جزئیات گفت‌وگوهای دیپلماتیک خصوصی را اعلام نمی‌کنیم. رئیس‌جمهوری ترامپ روشن کرده است که ایران هرگز نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد و مذاکرات برای تضمین امنیت ملی کوتاه‌مدت و بلندمدت ایالات متحده ادامه دارد.»

بر اساس گزارش وال‌استریت‌ژورنال، ایران به میانجی‌ها اطلاع داده است که در صورت پذیرش چارچوب جدید از سوی واشنگتن، آماده است در روزهای آینده در پاکستان پای میز مذاکره بنشیند. در هفته‌های گذشته کشورهایی از جمله پاکستان، قطر، مصر و ترکیه پیام‌هایی را میان تهران و واشنگتن منتقل کرده‌اند، اما تلاش پیشین برای برگزاری دور تازه مذاکرات در پاکستان به نتیجه نرسید.

این تلاش دیپلماتیک تازه در شرایطی انجام می‌شود که تقابل اقتصادی و دریایی میان ایران و آمریکا هزینه‌های سنگینی ایجاد کرده است. وال‌استریت‌ژورنال نوشت ایران طی هفته‌های اخیر با حمله به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری، عملا تردد در تنگه هرمز را مختل کرده؛ گذرگاهی که حدود یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند.

در مقابل، آمریکا نیز ماه گذشته محاصره‌ای علیه بنادر و کشتی‌های مرتبط با ایران اعمال کرد تا مهم‌ترین منبع درآمد خارجی تهران را تحت فشار قرار دهد. به نوشته این روزنامه، ترامپ از مشاوران خود خواسته است برای ادامه محاصره ایران در دوره‌ای طولانی‌تر آماده باشند. این فشارهای متقابل، صادرات و واردات ایران را محدود کرده و قیمت نفت برنت را بالاتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه نگه داشته است.

با وجود نرم‌تر شدن برخی شروط ایران، اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای همچنان جدی است. آمریکا خواهان توقف غنی‌سازی سوخت هسته‌ای ایران تا ۲۰ سال و تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا است، اما تهران با چنین تعلیق طولانی‌مدتی مخالفت کرده است.

ریچارد نفیو، مذاکره‌کننده پیشین آمریکا با ایران و پژوهشگر دانشگاه کلمبیا، به وال‌استریت‌ژورنال گفت: «فکر می‌کنم این طرح انگیزه‌های همه طرف‌ها را همسو می‌کند، چون هم آمریکا و هم ایران به نوعی کاهش محدود فشار اقتصادی می‌رسند و موضوعاتی را که بسیار دشوارتر و زمان‌برتر بوده‌اند، به تعویق می‌اندازند.»