امارات می‌گوید جمهوری اسلامی به خاک این کشور حملات موشکی کرد

در فضای پرتنش خلیج فارس و تنگه هرمز، امارات متحده عربی غروب دوشنبه ۱۴ اردیبهشت / ۴ مه شاهد حملات موشکی بود که برای نخستین بار پس از آتش‌بس در جنگ ایران، ساکنان دبی را وادار به رفتن به پناهگاه‌ها کرد.

بنا بر گزارش‌های محلی، پس از به صدا درآمدن آژیر هشدار حمله هوایی، صدای چندین انفجار ناشی از رهگیری سامانه‌های پدافند هوایی در آسمان دبی شنیده شد.

امارات اعلام کرد که چهار موشک کروز از سوی ایران شلیک شده که از این تعداد سه موشک توسط سامانه‌های پدافندی رهگیری شده و یک موشک نیز در دریا سقوط کرده است. برخی گزارش‌ها از حمله به تأسیسات پتروشیمی در بندر فجیره امارات حکایت دارد.

پیش از این رویداد، مقامات اماراتی از طریق پیام‌های تلفن همراه به شهروندان هشدار داده و از آن‌ها خواسته بودند فوراً به نزدیک‌ترین مکان امن پناه ببرند.

سازمان مدیریت بحران و حوادث اضطراری امارات متحده عربی نیز تأیید کرد که سامانه‌های دفاعی این کشور در حال مقابله با تهدید موشکی بوده‌اند.

همزمان با این حملات جدید، تنش‌ها در تنگه هرمز به اوج رسیده است. روز دوشنبه ارتش آمریکا اعلام کرد که دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا با حمایت ناوشکن‌های مجهز به موشک هدایت‌شونده از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ اقدامی که به‌گفته فرماندهی مرکزی آمریکا در چارچوب طرح «پروژه آزادی» برای شکستن محاصره دریایی و کمک به خروج کشتی‌های گرفتار در خلیج انجام شده است.

به گفته سنتکام، این ناوشکن‌ها در خلیج مستقر شده‌اند تا امنیت عبور و مرور دریایی را تأمین کنند و مسیر بازگشت جریان تجارت دریایی را هموار سازند؛ مسیری که به‌دلیل جنگ، طی دو ماه گذشته با اختلال شدید مواجه بوده است.

این ادعا با واکنش فوری ایران روبه‌رو شد و روابط عمومی سپاه پاسداران آن را رد کرد. در بیانیه منتشرشده سپاه تأکید شده که هیچ شناور تجاری یا نفتکش در ساعات اخیر از تنگه هرمز عبور نکرده و گزارش‌های منتشرشده از سوی مقامات آمریکایی «بی‌اساس» است.

ایران همچنین هشدار داده هرگونه تردد دریایی که بدون هماهنگی با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی انجام شود، با «مخاطرات جدی» مواجه خواهد شد.

در این میان، رسانه‌های ایران نیز گزارش دادند که یک کشتی حامل گاز مایع ایران بدون مشکل از محدوده محاصره دریایی عبور کرده و در نزدیکی سواحل عمان مشاهده شده است.

با این حال، فضای کلی کشتیرانی همچنان آکنده از تردید است و بسیاری از شرکت‌ها عبور از تنگه را ناامن می‌دانند.

بحران جاری تأثیر مستقیمی بر بازارهای جهانی داشته است؛ به‌طوری که قیمت نفت پس از انتشار خبرهایی درباره عقب‌نشینی یک ناو جنگی افزایش یافت، هرچند بخشی از این رشد بعداً تعدیل شد.

در عین حال، مقام‌های آمریکایی مدعی «کنترل کامل» تنگه هستند، اما فعالان صنعت انرژی و کشتیرانی این ادعا را کافی نمی‌دانند و معتقدند بازگشت شرایط عادی تنها در صورت دستیابی به توافقی جامع میان تهران و واشنگتن امکان‌پذیر است.

طبق گزارش‌ها، صدها کشتی تجاری و هزاران ملوان در نتیجه جنگ اخیر در منطقه گرفتار شده‌اند و عبور و مرور دریایی عملاً متوقف شده است. ایران از آغاز جنگ تقریباً تمامی ترددها را – به‌جز برای کشتی‌های خود – محدود کرده و هشدار داده هرگونه حضور نظامی خارجی در تنگه با واکنش مستقیم مواجه خواهد شد. در مقابل، آمریکا نیز تهدید کرده هرگونه اخلال در عملیاتش را «با قدرت» پاسخ خواهد داد.

در سطح دیپلماتیک، نشانه‌هایی از تلاش برای کاهش تنش دیده می‌شود. پاکستان از آزادی ۲۲ خدمه یک کشتی ایرانی توسط آمریکا به‌عنوان گامی در جهت اعتمادسازی یاد کرده و همزمان گزارش شده واشنگتن پاسخ خود به یک پیشنهاد صلح ۱۴ بندی ایران را از طریق اسلام‌آباد ارسال کرده است. این پیشنهاد شامل پایان درگیری‌ها در همه جبهه‌ها و حل‌وفصل فوری مسئله کشتیرانی است، هرچند اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران همچنان پابرجاست.

با وجود این تحرکات، چشم‌انداز روشنی برای پایان بحران دیده نمی‌شود و همزمانی حملات موشکی به امارات با تشدید تنش در تنگه هرمز، نشان‌دهنده گسترش دامنه درگیری به نقاطی فراتر از میدان‌های مستقیم نبرد است؛ وضعیتی که می‌تواند امنیت منطقه و جریان انرژی جهانی را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.