گاردین: ایران اعدام زندانیان را تقریباً روزانه و در سکوت خبری انجام میدهد
گروههای حقوق بشری میگویند خانوادهها برای سکوت تحت فشار قرار میگیرند؛ دستکم ۲۴ اعدام از ماه مارس (اسفند) تاکنون، همزمان با قطع اینترنت در ایران، گزارش شده است.
نه به اعدام ـ تصویری از یک تجمع ایرانیان در خارج از کشور ـ عکس از شاتراستاک
روزنامه گاردین بریتانیا، پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت / ۷ مه بهنقل از گروههای حقوق بشری و منابع نزدیک به خانواده قربانیان نوشت ایران تقریباً هر روز زندانیانی را در خفا اعدام میکند و در برخی موارد حتی از تحویل پیکر اعدامشدگان به خانوادههایشان خودداری میشود.
این منابع میگویند بسیاری از خانوادهها تنها پس از اجرای حکم از اعدام عزیزانشان مطلع میشوند و برخی نیز با آزار و فشار مواجهاند تا درباره تأثیر شخصی این اعدامهای حکومتی بهصورت علنی سخن نگویند.
بر اساس تازهترین موج گزارششده، ایران از ماه مارس تاکنون دستکم ۲۴ نفر را اعدام کرده است؛ طبق اعلام «سازمان حقوق بشر ایران» (IHRNGO) مستقر در نروژ، شش اعدام تنها طی دو روز انجام شدهاند.
این اعدامها نگرانیها درباره صدها نفری را که گفته میشود بهدلیل اعتراضات گسترده ضدحکومتی در ماه ژانویه (دیماه) با حکم اعدام روبهرو هستند وهمچنین درباره افرادی که در جریان جنگ با آمریکا و اسرائیل با اتهام جاسوسی بازداشت شدهاند، افزایش داده است.
گزارش میافزاید، قطع اینترنت که بیش از دو ماه پیش اعمال شد، برقراری ارتباط با افراد داخل ایران را بهطور فزایندهای دشوار کرده است؛ هرچند برخی توانستهاند پیامهایی از جمله پیامهای شنیداری را از طریق کانالهای رمزگذاریشده یا اینترنت ماهوارهای ارسال کنند.
با ورود قطع اینترنت در ایران به شصتونهمین روز، شهروندان ایرانی اکنون بیش از یکهزار و ۶۳۰ ساعت است که بهصورت گسترده از دسترسی به اینترنت بینالمللی محروم هستند.
نتبلاکس پنجشنبه ۱۷ اردیبهشت / ۷ مه با انتشار گزارشی در اینباره اعلام کرد تداوم این محدودیتها پیامدهای سنگینی بر اقتصاد ایران گذاشته و در عمل، به انتقال و تمرکز ثروت به سود جریانها و نهادهای نزدیک به جمهوری اسلامی انجامیده است.
یکی از بستگان نزدیک صالح محمدی، نوجوان و قهرمان ملی کشتی که در ماه مارس (۲۸ اسفند ۱۴۰۴) اعدام شد، در پیامی به گاردین گفت خانواده با «آسیب روانی عمیقی» روبهرو شدهاند. او گفت:
پس از اعدام برادرمان، افرادی که از حکومت حمایت میکنند بارها مقابل خانه ما تجمع کردهاند، شعار دادهاند و ما را تحت آزار و فشار روانی مداوم قرار دادهاند. این اقدامات رنج ما را چند برابر کرده و احساس ناامنیمان را تشدید کرده است. هر شب کابوس میبینم.
بر اساس گزارشی از مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران که بهنقل از گروههای حقوق بشری محلی تهیه شده، گمان میرود ایران در سال ۲۰۲۵ دستکم ۱۶۰۰ نفر را اعدام کرده باشد. بیشتر این اعدامها مربوط به اتهامهای مواد مخدر یا قتل بوده، اما گروههای حقوق بشری میگویند مقامها از آشوب ناشی از جنگ برای حذف منتقدان حکومت استفاده میکنند.
افزایش اخیر اعدامها نگرانی خانوادههای بازداشتشدگان را تشدید کرده است. در میان کسانی که گفته میشود آخر هفته اعدام شدهاند، محراب عبداللهزاده، معترضی بود که در جریان جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۲۰۲۲ بازداشت شده بود و به اقلیت کُرد، که اغلب تحت فشار قرار دارد، تعلق داشت.
دو زندانی دیگر به نامهای ناصر باکرزاده، شهروند کُرد، و یعقوب کریمپور ـ زندانی دارای معلولیت جسمی بهدلیل جراحی ستون فقرات و ریه ـ نیز با اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدند. هر سه در زندان مرکزی ارومیه در غرب ایران نگهداری میشدند.
عضو خانواده صالح محمدی گفت:
هر بار که خبر اعدام تازهای در ایران منتشر میشود، انگار دوباره همان لحظات دردناک از دست دادن صالح را زندگی میکنیم؛ زخمی که هرگز التیام نیافته، بارها و بارها دوباره باز میشود.
نامهها و پیامهای صوتی ضبطشدهای که برخی زندانیان پیش از اعدام فرستادهاند، از الگویی از شکنجه روانی و جسمی حکایت دارد. عبداللهزاده و باکرزاده در پیامهایی که برای شبکه حقوق بشر کردستان (KHRN) مستقر در فرانسه فرستادهاند، گفتهاند تحت شکنجه قرار گرفتهاند؛ از جمله تهدید علیه خانوادههایشان.
ربین رحمانی، عضو هیئت مدیره شبکه حقوق بشر کردستان، گفت مقامهای جمهوری اسلامی پیکر اعدامشدگان را به خانوادهها تحویل ندادهاند. او گفت:
آنها را به مکانهای نامعلوم میبرند، اعدام میکنند و خانوادهها را مطلع نمیکنند. وقتی خانوادهها به زندان مراجعه میکنند، مانع تحویل پیکرها میشوند.
رحمانی افزود زندانیان پیش از اعدام در انفرادی نگهداری میشدند. او گفت:
این برخلاف انسانیت است. دستها و پاهایشان بسته بود. ابتدا برای گرفتن اعتراف اجباری به بازداشتگاههای امنیتی منتقل و سپس برای اجرای حکم به سلول انفرادی فرستاده شدند.
عبداللهزاده در یک پیام شنیداری که پیش از اعدام ارسال کرده بود، اتهامهای مطرحشده علیه خود را رد کرد. او گفت: «دارند من را از نظر روحی و جسمی شکنجه میکنند.» او افزود که ۳۸ روز شکنجه شده تا وادار به اعتراف شود.
باکرزاده نیز در نامهای از رفتار مشابه و فشار بر خانوادهاش نوشت:
حکم اعدام، من را کشته و خُرد کرده است. هر لحظه مرگ خودم را پیش چشمم میبینم. این حکم خانوادهام را از پا درآورده. امروز نوبت من است؛ فردا نوبت فرد دیگری خواهد بود.
در پروندهای جداگانه، بهگفته سازمان حقوق بشر ایران که از سال ۲۰۰۵ اعدامها در ایران را مستندسازی میکند، سه معترض از شهر مشهد در شمال شرق ایران نیز که در ارتباط با اعتراضات ژانویه (دیماه) بازداشت شده بودند در مکانی نامعلوم به دار آویخته شدند.
یک منبع از مشهد گفت خانواده اعدامشدگان تحت فشار قرار گرفتهاند تا سکوت کنند و مانع انتشار اطلاعات به افکار عمومی شوند. این منبع گفت:
خانوادهها حتی پیش از اعدامها تحت فشار بودند که سکوت کنند و تصور میکردند سکوتشان شاید آنها را از طناب دار دور نگه دارد. اما در نهایت باز هم کشته شدند و حالا فشارها پس از اعدام ادامه دارد [و مانع میشود] تا خانوادهها دستکم بتوانند امید داشته باشند پیکر عزیزانشان را تحویل بگیرند و با کرامت دفن کنند.
پس از موج تازه اعدامها، گروههای حقوق بشری از قدرتهای جهانی خواستهاند تا وارد عمل شوند. آنها هشدار دادهاند که هنوز صدها نفر در معرض خطر حکم اعدام قرار دارند.
محمود امیریمقدم از سازمان حقوق بشر ایران گفت:
بسیاری از بازداشتشدگان برای گرفتن اعتراف تحت شکنجه جسمی و روانی قرار گرفتهاند. ما عمیقاً نگرانیم که صدها نفر با اتهامهایی روبهرو شوند که مجازات آن اعدام است.
او افزود:
نقض حقوق بشر و استفاده حکومت از مجازات اعدام زیر سایه جنگ قرار گرفته و بهنظر میرسد مقامها از این وضعیت برای تشدید سرکوب علیه مردمی استفاده میکنند که آنها را اصلیترین تهدید موجودیتی خود میدانند.
همزمان، در پیامی که به گاردین منتقل شده، یکی از همبندان عبداللهزاده، باکرزاده و کریمپور گفته است زندانیان همچنان در شوک بهسر میبرند، اما آخر هفته برای بزرگداشت این سه نفر مراسم یادبودی برگزار کردهاند.
نظرها
نظری وجود ندارد.