زخم عمیق جنگ بر تن و روان بیماران: ترسِ نداشتنِ دارو

به‌رغم تکذیب کمبود دارو و «شرایط حاد» بیماران برای دسترسی به درمان از سوی مقام‌های مسئول، بیماران و مسئولان انجمن‌های حمایتی می‌گویند حالا «استرس و اضطراب» هم به مشکل‌های بیماران، به ویژه بیماران خاص افزوده شده است.

«ترس از اختلال در دسترسی به داروهای حیاتی؛ ترسی که با هر نوسان ارزی، خبر تنش‌های منطقه‌ای، گزارش کمبود دارو یا انتشار اخبار قاچاق و داروهای تقلبی تشدید می‌شود»، زندگی روزمره بیماران خاص را «بیش از هر چیز دیگر» تحت تاثیر قرار داده است.

این جملات آغاز گزارش «خبرآنلاین» از کمبود دارو در ایران است که حالا تحت تاثیر جنگی که با تجاوز نظامی اسراییل و آمریکا از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغار شد، شدید شده است. این گزارش به نقل از یکی از بیماران خاص روایت کرد:

در روزهایی که جنگ موقت متوقف شده است، روایت‌های بیشتری از مصائب تامین دارو به گوش می‌رسد. آسیب‌پذیرترین گروه در میان بیماران هم بیش از سه میلیون بیمار که تحت پوشش انجمن حمایت از بیماران خاص، صعب‌العلاج و نادر که اگر دارو به موقع نرسد، به گفته یک بیمار مبتلا به ام‌اس «نوشداروی بعد مرگ سهراب» می‌ماند.

برخی بیماران می‌گویند ناچارند چند برابر قیمت رسمی برای یک قلم دارو هزینه کنند. حتی اگر بتوانند هزینه خرید از بازار غیررسمی را تامین کنند، بازهم این نگرانی وجود دارد که «قلابی باشد». مادر یک بیمار در تهران می‌گوید تنها چند دقیقه با این فاجعه فاصله داشته است:

فرزند او تحت پوشش انجمن حمایت از بیماران خاص است. این انجمن اما به گفته او «فقط بخش کوچکی از هزینه درمان، تازه اگر از داروخانه دارو را تهیه کرده باشی تامین می‌کند.»

صدا و سیما جمهوری اسلامی هم در یک گزارش فروش داروی قلابی و حتی «تزریق آب مقطر به جای دارو به بیماران سرطانی» را تایید کرد. در پیوند با همین موضوع یک بیمار سرطانی گفت:

۳۰ میلیون تومان برای داروی یک میلیون تومانی

دولت و شرکت‌های داروسازی پیش از آغاز حمله نظامی در تدارک افزایش یا به زبان خودشان «واقعی کردن» قیمت دارو بودند. کاهش اعتبار ارزی واردات دارو همزمان با افزایش نرخ ارز ترجیحی، به اضافه کاهش پوشش بیمه‌ای داروها گام‌های متعدد دولت برای «آزادسازی خدمات درمان» بودند. حالا پس از جنگ و در محاصره دریایی به همراه تحریم‌های بیشتر، حتی اگر دولت در تخصیص ارز خست به خرج ندهد هم واردات دارو دشوارتر شده است.

مادر یک نوزاد شش ماهه که به دلایل ژنتیکی نمی‌تواند شیر مادر یا شیرخشک معمولی مصرف کند و جزو گروه‌های حساس طبقه‌بندی می‌شود، و به همین دلیل باید شیرخشک رژیمی آپتامیل پپتی از داروخانه تهیه کند، این روزها بسته شدن مسیر واردات را از نزدیک لمس می‌کند و نگران این وضعیت است. روزنامه اعتماد به نقل از او نوشت:

به گزارش اعتماد کاهش واردات شیرخشک رژیمی کودکان نیازمند به آن را در معرض گرسنگی قرار داده است و خانواده‌ها را مضطرب کرده.

اضطراب ناشی از کمبود دارو ممکن است «همگانی» شود. چرا که اگر صنایع دارویی که اسراییل و آمریکا بمباران کردند به سرعت بازسازی و مسیر و قفل بودجه واردات هم باز نشود، وضعیت حاد می‌شود. در وضعیت فعلی برخی بیماران با پرداخت چند برابر مبلغ نرخ بیمه‌ای دارو را به دست می‌آورند.

به گفته یک بیمار مبتلا به سرطان قیمت غیریارانه‌ای «اکسجوا» ۳۰ برابر نرخ بیمه‌ایی آن است:

این گزارش به نقل از یک شهروند دیگر در تهران روایت کرد در میانه جنگ هنگامی که مادرش در بیمارستان بستری بود برای داروهای تجویز شده سه برابر پیش از جنگ پرداخت کرده است. به گفته او هزینه درمان در بیمارستان هم ناگهان از ۲۵ میلیون به ۴۵ میلیون تومان افزایش یافته است.

برای او تامین هزینه بستری و درمان کار سختی نبود اما بخش بزرگی از جامعه ایران حتی توان تامین هزینه‌های ضروری زندگی را ندارد و به همین دلیل آنطور که نریمان می‌گوید «اگر قصه مرگ و زندگی نباشد» تن به درمان نمی‌دهد و اگر هم تن بدهد «زیر فشار قیمت دارو سکته می‌کند».

در این وضعیت بخشی از خط تولید دارو در ایران به دست آمریکا و اسراییل ویران شد و به گفته هادی احمدی، سخنگو و عضو هیات‌مدیره انجمن داروسازان «ممکن است خدشه‌ای به زنجیره تولید دارو وارد کند.