سازمان جهانی بهداشت بهدلیل شیوع ابولا وضعیت اضطراری جهانی اعلام کرد
با ثبت صدها مورد مشکوک و دهها قربانی در کنگو و اوگاندا بهدلیل شیوع ابولا، وضعیت اضطراری جهانی اعلام شد. گونه «بوندیبوگیو» ابولا، ویروسی نادر است که هنوز واکسن تأییدشدهای برای آن وجود ندارد.

در جریان کارزار آزمایشی واکسیناسیون ابولا در بیمارستان «مولاگو» در کامپالا، پایتخت اوگاندا پرستاری با لباس محافظ پزشکی، در حال کشیدن دوز واکسن از یک ویال به داخل سرنگ است ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
در پی شیوع بیماری ابولا در کنگو و اوگاندا، سازمان جهانی بهداشت (WHO) یکشنبه ۲۷ اردیبهشت / ۱۷ مه وضعیت «اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بینالمللی» اعلام کرد. تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیرکل این سازمان، پس از ثبت بیش از ۳۰۰ مورد مشکوک و ۸۸ مورد مرگ، این تصمیم را اعلام کرد.
سازمان جهانی بهداشت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تأکید کرد که این شیوع هنوز معیارهای یک همهگیری جهانی مانند کووید-۱۹ را ندارد و توصیهای برای بستن مرزهای بینالمللی ارائه نشده است.
این سازمان همچنین اعلام کرد که یک مورد تأییدشده آزمایشگاهی در کینشاسا، پایتخت کنگو، ثبت شده است؛ شهری که حدود هزار کیلومتر با کانون اصلی شیوع در استان ایتوری فاصله دارد. این موضوع احتمال شیوع گستردهتر بیماری را تقویت کرده است. بیمار یادشده پیشتر به ایتوری سرایت کرده بود و موارد مشکوک دیگری نیز در استان نورث کیوو، یکی از پرجمعیتترین مناطق کنگو در همسایگی ایتوری، گزارش شده است.
ابولا بیماریای بسیار مسری است که از طریق مایعات بدن مانند استفراغ، خون یا مایع منی منتقل میشود. این بیماری نادر اما بسیار شدید و اغلب مرگبار است.
گونهای نادر و بدون درمان تأییدشده
مقامهای بهداشتی میگویند شیوع فعلی که نخستین بار جمعه گذشته تأیید شد، ناشی از ویروس «بوندیبوگیو» است؛ گونهای نادر از ابولا که هنوز هیچ درمان یا واکسن تأییدشدهای برای آن وجود ندارد. با وجود بیش از ۲۰ شیوع ابولا در کنگو و اوگاندا، این تنها سومین بار است که ویروس بوندیبوگیو شناسایی میشود.
سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که به جز دو مورد، که هر دو در اوگاندا گزارش شدهاند، بقیه موارد در کنگو بوده است.
ویروس بوندیبوگیو نخستین بار در سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ در منطقه بوندیبوگیوی اوگاندا شناسایی شد؛ شیوعی که ۱۴۹ مبتلا و ۳۷ قربانی داشت. دومین بار نیز در سال ۲۰۱۲ در شهر ایسیرو در کنگو مشاهده شد که ۵۷ مورد ابتلا و ۲۹ مورد مرگ ثبت شد.
اعلام وضعیت اضطراری از سوی سازمان جهانی بهداشت با هدف واداشتن کشورها و نهادهای کمکرسان به اقدام فوری انجام میشود، اما تجربههای قبلی نشان داده واکنش جهانی همیشه مؤثر نبوده است. برای نمونه، در سال ۲۰۲۴ نیز پس از اعلام وضعیت اضطراری آبله میمونی در آفریقا، کارشناسان گفتند این اقدام تأثیر چندانی در ارسال سریع تجهیزات تشخیصی، دارو و واکسن به کشورهای درگیر نداشت.
درگیری و مهاجرت؛ مانع مهار شیوع
ژان کاسیا، مدیرکل مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آفریقا، روز شنبه اعلام کرد که شمار زیادی از مبتلایان همچنان در جامعه حضور دارند، بهویژه در منطقه مونگوالو که نخستین موارد از آنجا گزارش شد؛ موضوعی که مهار بیماری و ردیابی تماسها را بسیار دشوار کرده است.
درگیریهای خشونتآمیز با گروههای شبهنظامی، که برخی از آنها مورد حمایت داعش هستند، و همچنین جابهجایی مداوم جمعیت بهدلیل فعالیتهای معدنی در داخل کنگو و مرز اوگاندا، چالش بزرگی برای مقابله با شیوع ایجاد کرده است.
مقامها نخستین بار روز جمعه از گسترش بیماری در استان ایتوری، نزدیک مرز اوگاندا و سودان جنوبی، خبر دادند. مرکز کنترل بیماریهای آفریقا نیز شنبه اعلام کرد ۳۳۶ مورد مشکوک و ۸۷ مورد مرگ در کنگو ثبت شده است.
تدروس گفت: «در حال حاضر ابهامهای زیادی درباره شمار واقعی مبتلایان و گستره جغرافیایی این رویداد وجود دارد. همچنین ارتباط اپیدمیولوژیک میان موارد شناختهشده و مشکوک هنوز بهطور کامل روشن نیست.»
دو مورد ثبتشده در اوگاندا شامل فردی است که از کنگو وارد این کشور شده و در بیمارستانی در کامپالا جان باخته، و همچنین فرد دیگری است که سازمان جهانی بهداشت میگوید او نیز از کنگو سفر کرده بود.
سازمان جهانی بهداشت هشدار داد درصد بالای نمونههای مثبت، گسترش بیماری به کامپالا و اوگاندا، و خوشههای مرگومیر در ایتوری نشان میدهد احتمالاً شیوع بسیار گستردهتر از موارد شناساییشده فعلی است و خطر انتشار محلی و منطقهای قابلتوجهی وجود دارد.
شیوعی که پیش از شناسایی، ۵۰ قربانی گرفت
کاسیا گفت تشخیص دیرهنگام سبب شد تا فرصت کافی برای شیوع بیماری فراهم شود. او با استفاده از اصطلاحی که به نخستین موردِ قابلشناسایی یک بیماری همهگیر اشاره دارد، گفت: «این شیوع از ماه آوریل آغاز شد. ما هنوز "بیمار صفر" (اولین مبتلا) را شناسایی نکردهایم. این یعنی هنوز نمیدانیم ابعاد و شدت این شیوع تا چه حد گسترده است.»
نخستین قربانی شناختهشده، مردی ۵۹ ساله بود که ۴ اردیبهشت / ۲۴ آوریل علائم بیماری را نشان داد و ۷ اردیبهشت / ۲۷ آوریل در بیمارستانی در ایتوری جان باخت.
بهگفته مرکز کنترل بیماریهای آفریقا، زمانیکه مقامات بهداشتی برای اولین بار در ۱۵ اردیبهشت / ۵ مه از طریق شبکههای اجتماعی از شیوع این بیماری باخبر شدند، ۵۰ مورد مرگ ثبت شده بود.
سازمان جهانی بهداشت نیز اعلام کرد که حداقل چهار مورد مرگ در میان کارکنان بخش درمان که علائم بیماری ابولا را داشتند، گزارش شده است.


نظرها
نظری وجود ندارد.