تعلل سازمان محیطزیست در فاجعه شیدور؛ فرصت مطالبه غرامت بینالمللی از دست میرود
در حالی که لکههای نفتی ناشی از حملات هوایی به تأسیسات لاوان، اکوسیستم حساس جزیره شیدور را با آلودگی گسترده تهدید کرده و به مرجانها، لاکپشتهای پوزهعقابی و پرندگان مهاجر آسیب جدی زده است، تعلل سازمان حفاظت محیطزیست در ارائه طرح پایش و پاکسازی موجب نگرانی شدید شده است.
بخش محیط زیست
آلودگی نفتی در سواحل جزیره شیدور در خلیج فارس بعد از حمله به پالایشگاه لاوان
در پی حملات هوایی به تأسیسات نفتی جزیره لاوان لکههای نفتی گستردهای به سواحل جزیره شیدور در خلیج فارس رسیده و آسیب جدی به اکوسیستمهای حساس از جمله مرجانها، لاکپشتهای پوزهعقابی و پرندگان مهاجر وارد کرده است؛ کارشناسان نسبت به آثار بلندمدت این آلودگی که ممکن است سالها در رسوبات دریایی باقی بماند و چرخه تولیدمثل گونهها را مختل کند، هشدار میدهند.
سازمان حفاظت محیطزیست بهرغم تأیید بحران، هنوز طرح مشخصی برای پایش و پاکسازی ارائه نداده است.
بر اساس گزارش رویداد۲۴، سمیه رفیعی، رئیس فراکسیون محیطزیست و عضو هیأت رئیسه مجلس، با ابراز نگرانی شدید از وضعیت جزیره لاوان و شیدور، از عملکرد سازمان حفاظت محیطزیست انتقاد کرده است.
رفیعی تأکید کرده که تا آن لحظه هیچ طرح یا برنامه مشخصی از سوی سازمان محیطزیست درباره پایش و پاکسازی جزیره شیدور دریافت نشده است.
جزیره شیدور (که با نامهای «مارو» یا «جزیره مارها» نیز شناخته میشود) جزیرهای کوچک، صخرهای و غیرمسکونی به مساحت حدود ۸۰ هکتار در آبهای خلیج فارس است. این جزیره از لحاظ موقعیت جغرافیایی در فاصلهٔ حدود ۱.۵ کیلومتری شرق جزیره لاوان قرار دارد و به همراه آن، بخشی از شهرستان بندرلنگه در استان هرمزگان و در جنوب ایران محسوب میشود.
منشأ اصلی آلودگی ظاهراً، نشت نفت از تأسیسات آسیبدیده جزیره لاوان در پی حملات هوایی منسوب به جنگندههای اماراتی است که منجر به تشکیل لکههای نفتی و رسیدن آن به سواحل جزیره شیدور شده است. با این حال، گمانهزنیهای دیگری نیز مطرح است: همزمان با این بحران، گزارشهایی از آلودگی نفتی در اطراف جزیره خارک نیز منتشر شد که برخی رسانهها منشأ آن را نشت از تأسیسات نفتی ایران دانستهاند، اما سازمان حفاظت محیطزیست این موضوع را رد کرده و مدعی است که منشأ آلودگی خارک، «آب توازن آلوده یک نفتکش آسیبدیده» بوده و نشت مستقیمی از تأسیسات داخلی رخ نداده است.
جزیره شیدور از نظر زیستمحیطی یکی از مهمترین و حساسترین زیستگاههای حفاظتشده خلیج فارس محسوب میشود. این جزیره بهویژه به عنوان محل تخمگذاری لاکپشتهای دریایی پوزهعقابی (گونهای کمیاب و در معرض خطر انقراض) و زیستگاه پرندگان مهاجر شناخته میشود. همچنین دارای سواحل مرجانی و اکوسیستمهای حساس دریایی است که نقش مهمی در چرخه تولیدمثل ماهیان، مرجانها و سایر جانوران دریایی ایفا میکند. کارشناسان تأکید میکنند که به دلیل محدود بودن جریان آب در مناطق جزیرهای، آلودگی نفتی در این منطقه بسیار دیرتر تجزیه میشود و میتواند سالها بر مرجانها، لاکپشتها، پرندگان و آبزیان اثر مخرب بگذارد و حتی چرخه تولیدمثل گونهها را مختل کند.
کارشناسان حقوق بینالملل محیطزیست تأکید دارند که مستندسازی دقیق خسارتها در چنین بحرانهایی «اهمیت حیاتی» دارد، زیرا طبق قوانین بینالمللی، آسیب به محیطزیست در جریان جنگ میتواند مشمول غرامت شود و کشور مهاجم موظف به جبران خسارت خواهد بود. در مقابل، فعالان محیطزیست هشدار میدهن که تعلل سازمان حفاظت محیطزیست در پایش و ثبت وضعیت جزیره شیدور، ممکن است در آینده «حتی امکان پیگیری حقوقی خسارتهای وارده را هم از ایران بگیرد» - موضوعی که به مراتب فراتر از یک کوتاهی اجرایی صرف است و میتواند ایران را از حق مطالبه غرامت بینالمللی محروم کند.
نظرها
نظری وجود ندارد.