ادامه حملات اسرائیل به لبنان در پی موافقت دو طرف با اجرای آتش‌بس

به‌گزارش رویترز، بر اساس بیانیه مشترکی که وزارت امور خارجه آمریکا پس از مذاکرات واشنگتن منتشر کرد، آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان مشروط به پایبندی کامل شبه‌نظامیان حزب‌الله (گروه همسو با ایران) به توقف حملات و تخلیه تمامی نیروهای خود از بخش جنوبی رودخانه لیتانی است.

دو طرف ماه گذشته نیز بر سر آتش‌بس توافق کرده بودند، اما درگیری‌ها همچنان ادامه داشت. اسرائیل در ماه مارس با هدف تعقیب حزب‌الله لبنان — که در حمایت از تهران به سمت مرزها شلیک کرده بود — به خاک لبنان حمله کرد.

یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل توافق این کشور و لبنان را «دستاوردی بزرگ در لبنان، چه در میدان نبرد و چه در سطح دیپلماتیک» عنوان کرد و گفت: «ما به ساکنان شمال [اسرائیل] وعده امنیت دادیم و به آن عمل کردیم. اعضای اپوزیسیون باید عذرخواهی کنند و این را بپذیرند.»

وزیر دفاع افزود که این اعلامیه شامل «بیانیه‌ای صریح» در مورد خلع سلاح حزب‌الله و اخراج آن از منطقه جنوب رودخانه لیتانی است. همچنین «حضور مداوم [ارتش اسرائیل] در منطقه امنیتی» را مجاز می‌داند.

کاتس افزود آتش‌بس با لبنان به ارتش «آزادی» حمله به بیروت، در صورت حمله حزب‌الله به اسرائیل را می‌دهد.

کاتس در بیانیه‌ای گفت: «[ارتش] در این مرحله، به عملیات آتش‌بس و زمینی خود ادامه خواهد داد، در منطقه امنیتی لبنان تا خط زرد - از جمله در منطقه بوفورت - و بدون بازگشت جمعیت باقی خواهد ماند و به از بین بردن زیرساخت‌های تروریستی در زمین ادامه خواهد داد.»

با این حال آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع سابق اسرائیل از آتش‌بس با لبنان انتقاد کرده و گفته است که این آتش‌بس به حزب‌الله زمان می‌دهد تا نیروهای خود را بازسازی و تجدید قوا کند.

لیبرمن در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این توافق به‌منزله‌ «بازگشت به مفهومی است که ما را به ۷ اکتبر رساند». لیبرمن افزود: «نبرد باید قاطعانه به پایان برسد و حزب‌الله باید از بین برود.»

از سوی دیگر خبرگزاری ملی لبنان گزارش داده است که پس از توافق اسرائیل و لبنان در واشنگتن، چند نفر در حمله پهپادی اسرائیل به یک وسیله نقلیه در جاده بین زیفتا و نمیریه در جنوب لبنان زخمی شدند.

در گزارشی جداگانه، این خبرگزاری دولتی اعلام کرد که پهپادهای اسرائیلی بر فراز صور در حال پرواز بوده‌اند.

نیروهای حافظ صلح سازمان ملل (یونیفل) نیز از کشته شدن یک نیروی صلح‌بان در حمله خمپاره‌ای صبح پنج‌شنبه ۱۴ خرداد / ۴ ژوئن به جنوب لبنان خبر داد. این حمله به نزدیکی مرجعیون در جنوب لبنان انجام شد. دو صلح‌بان دیگر سازمان ملل در جریان آتش خمپاره زخمی شدند.

رویدادهای لبنان در ادامه آتش‌بس شکننده آمریکا، اسرائیل  و ایران رخ می‌دهند. حملات اخیر در کویت و تنگه هرمز نیز آخرین نمونه از آزمون‌های سختی است که آتش‌بس متزلزل میان آمریکا، اسرائیل و ایران را به چالش می‌کشد. این تنش‌ها قیمت نفت را نزدیک به ۲ درصد افزایش داد؛ آن هم در شرایطی که با گذشت بیش از سه ماه از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، تنگه هرمز همچنان تا حد زیادی بسته است.

مقامات و رسانه‌های دولتی کویت اعلام کردند که در پی حمله پهپادی و موشکی ایران به تأسیسات فرودگاه و دفاتر دیپلماتیک، پروازهای فرودگاه بین‌المللی کویت به‌حالت تعلیق درآمد. در این حادثه یک نفر کشته و دست‌کم ۶۳ نفر مجروح شدند. اداره هواپیمایی کشوری کویت بعداً اعلام کرد که خطوط هوایی «کویت ایرویز» و «جزیره ایرویز» پس از اتخاذ تدابیر امنیتی، پروازهای خود را از سر گرفته‌اند.

به گزارش رسانه‌های دولتی ایران، سپاه پاسداران اعلام کرده که فرودگاهی در کویت را هدف قرار نداده و ویرانی‌های به‌بار آمده را ناشی از عملکرد نادرست موشک‌های پدافندی آمریکا دانست که در اصابت به اهداف خود ناکام مانده‌اند. در مقابل، ارتش آمریکا این ادعا را تکذیب و اعلام کرد که پهپادهای ایرانی تعمداً فرودگاه را هدف قرار داده‌اند.

پیش از این، رسانه‌های ایرانی گزارش داده بودند که سپاه پاسداران به مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین، یک پایگاه هوایی ایالات متحده و همچنین یک کشتی به نام «پانایا» حمله کرده است. با این حال، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) آسیب دیدن پایگاه‌های خود را تکذیب کرد و گفت موشک‌های بالستیک ایران نتوانسته‌اند به اهداف خود در منطقه اصابت کنند.

سنتکام اعلام کرد که در پی تلاش‌های ایران برای حمله، دور جدیدی از «حملات دفاعی» را در جنوب ایران انجام داده و مواضع پرتاب موشک، قایق‌های ایرانی متولی مین‌ریزی و همچنین اهدافی را در جزیره قشم در نزدیکی تنگه هرمز هدف قرار داده است.

 شعله‌ور شدن درگیری‌ها و فشار بر آتش‌بس

از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۱۰ اسفند / ۲۸ فوریه، تهران بارها اهدافی را در منطقه خلیج فارس — که میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا است — هدف قرار داده است.

در هفته‌های اخیر و به‌رغم توافق آتش‌بس در اوایل آوریل، درگیری‌ها به صورت دوره‌ای شدت یافته است؛ چرا که آمریکا در تلاش است تنگه هرمز را بازگشایی کند؛ آبراهی که پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم محموله‌های نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) جهان از آن عبور می‌کرد.

هفته گذشته، ایران و آمریکا از پیشرفت به سمت یک توافق اولیه و موقت برای توقف جنگ و بازگشایی تنگه هرمز خبر دادند، اما دو طرف هنوز این توافق را که مذاکرات پیچیده‌تر را به آینده موکول می‌کند، نهایی و امضا نکرده‌اند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز چهارشنبه به شبکه لبنانی المیادین، نزدیک به حزب‌الله گفت که گفت‌وگوها قطع نشده، اما پیشرفتی هم حاصل نشده است.

تهران افزون بر مشروط کردن توافق به پایان جنگ در لبنان، خواهان دسترسی به میلیاردها دلار از درآمدهای مسدودشده نفتی خود، لغو تحریم‌های صادرات نفت خام، رفع محاصره بنادر خود از سوی آمریکا و حفظ اهرم فشار خود بر تنگه هرمز است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا که برای کاهش قیمت سوخت تحت فشار است، اعلام کرده که اولویت اصلی او جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است. ایران تأکید دارد که برنامه اتمی‌اش اهداف صلح‌آمیز دارد. ترامپ روز چهارشنبه در یک مصاحبه پادکستی مدعی شد که ایران موافقت کرده سلاح هسته‌ای نداشته باشد و مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی نیز در مذاکرات دخیل است.

ترامپ روز چهارشنبه همچنین اظهار داشت که احتمال دارد همین آخر هفته پیشرفتی در مذاکرات با ایران حاصل شود.

او در دفتر بیضی شکل کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «اگر اتفاقی بیفتد، ممکن است در همین آخر هفته رخ دهد.» او جزئیات بیشتری درباره آن‌چه انتظار دارد در این بازه زمانی رخ دهد، ارائه نکرد. ترامپ همچنین اشاره کرد طرف‌های درگیر در تلاش‌اند تا مسئله بازگشایی تنگه هرمز را از مناقشه لبنان تفکیک کنند.

 تداوم حملات اسرائیل به لبنان

این جنگ تاکنون هزاران کشته — عمدتاً در ایران و لبنان — برجای گذاشته و با اختلال شدید در زنجیره تأمین انرژی و کشتیرانی، آسیب‌های اقتصادی فراوانی به جهان وارد کرده است. این بحران همچنین جرقه‌ای برای دور جدید درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله شد.

منابع امنیتی لبنان اعلام کردند که روز چهارشنبه در پی حملات پهپادی اسرائیل در جنوب لبنان، دست‌کم شش نفر کشته شدند و یک خودرو نیز در جنوب بیروت هدف قرار گرفت. در همین حال، اسرائیل اعلام کرد که یک پهپاد متخاصم را که احتمالاً از سوی حزب‌الله شلیک شده بود، رهگیری کرده است. عراقچی نیز هشدار داد که در صورت حمله اسرائیل به بیروت، ایران پاسخی قاطع خواهد داد.

ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه پادکستی خود تأیید کرد که در جریان یک گفت‌وگوی تلفنی تند و درباره درگیری‌ها در لبنان، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را «دیوانه» خطاب کرده است؛ چرا که او در تلاش برای دستیابی به توافقی در بستر یک جنگ بزرگتر بوده است.

ترامپ با اشاره به نام مستعار نتانیاهو گفت: «در مقطعی گفتم: بی‌بی، ما باید به این غائله پایان دهیم. باید متوقفش کنیم.»

در مقابل، نتانیاهو در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌بی‌سی اظهار داشت که او و ترامپ گاهی اوقات «اختلاف‌نظرهای تاکتیکی» دارند، اما در موضوعات اصلی مربوط به ایران هم‌عقیده‌اند.