نگرانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی: برنامه هستهای ایران تغییر چندانی نکرده است
آژانس میگوید عدم دسترسیاش به سایتهای هستهای بمبارانشده ایران و راستیآزمایی اورانیوم غنیشده آن مایه نگرانی جدی در مورد اشاعه تسلیحاتی و پایبندی به موافقتنامه پادمان اِنپیتی است.
بخش خبر
پرچم آژانس بینالمللی انرژی اتمی ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
آژانس بینالمللی انرژی اتمی، دیدهبان هستهای سازمان ملل متحد، پنجشنبه ۱۴ خرداد / ۴ ژوئن گزارش جدید خود را در اختیار کشورهای عضو قرار داد؛ گزارشی که نشان میدهد بهرغم سه ماه جنگ میان آمریکا-اسرائیل و ایران با هدف اعلامشدهی «جلوگیری از دستیابی تهران به بمب اتمی»، ارزیابیها از برنامه هستهای ایران تغییر عمدهای نکرده است.
این نخستین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند / ۲۷ فوریه است. آژانس در این گزارش بار دیگر از تهران خواست تا درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده خود شفافسازی کند؛ ذخایری که سرنوشتشان از زمان حملات قبلی آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هستهای ایران در سال گذشته، نامشخص مانده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیش از این بارها «نابودی برنامه هستهای ایران» را بهعنوان یکی از اهداف اصلی خود در حملات جدید به ایران اعلام کرده بودند.
موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران، یکی از گرههای اصلی در مذاکرات میان آمریکا و ایران برای پایان دادن به این جنگ بوده است؛ چرا که ترامپ بر لزوم تحویل و واگذاری این ذخایر از سوی ایران پافشاری میکند. با این حال، تلاشهای دیپلماتیک اخیر بر روی یک توافق اولیه متمرکز شده است که حلوفصل مسائل هستهای را به آینده موکول میکند.
گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ایران، یکی از دو گزارشی است که روز پنجشنبه صادر شد و خبرگزاری رویترز پیش از نشست فصلی هفته آینده شورای حکام آژانس (متشکل از ۳۵ کشور عضو) به نسخهای از آن دست یافته است. مفاد این سند نشان میدهد که وضعیت نسبت به گزارشهای قبلی در اواخر ماه فوریه تغییر بسیار ناچیزی داشته است.
در بخشی از این گزارش که رویترز به آن دست یافته، آمده است:
مدیرکل آژانس به ایران تأکید کرده است که اجرای مؤثر و فوری معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (اِنپیتی) امری حیاتی و ضروری است و اجرای آن تحت هیچ شرایطی نمیتواند از سوی ایران به تعلیق درآید.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنان نتوانسته است به سایتهای هستهای که ژوئن گذشته توسط اسرائیل و آمریکا بمباران شدند، دسترسی یابد و ایران هنوز آژانس را از سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای پایین (LEU) و غنای بالای (HEU) خود، از جمله اورانیوم غنیشده با مانیتورینگ تا سطح ۶۰ درصد (که فاصله کوتاهی تا سطح ۹۰ درصدی مناسب برای تسلیحات نظامی دارد)، مطلع نکرده است.
در ادامه گزارش آمده است:
عدم دسترسی آژانس برای راستیآزمایی اورانیوم غنیشده با غنای بالا و پایین که پیشتر اعلام شده بود – آن هم برای نزدیک به یک سال که طبق رویههای استاندارد پادمانی بسیار طولانی و منقضی شده است – مایه نگرانی جدی در زمینه اشاعه تسلیحاتی و همچنین پایبندی به موافقتنامه پادمان اِنپیتی است.
قطع دسترسی و نظارت برای چنین مدت طولانی، منجر به از دست رفتن آثار این مواد میشود؛ مسئلهای که آژانس از آن بهعنوان از دست رفتن «تداوم دانش و اطلاعات» یاد میکند.
گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به سایتهایی که در جریان حملات نظامی ژوئن گذشته آمریکا و اسرائیل آسیب دیده یا هدف قرار گرفته بودند، میافزاید:
از دست رفتن تداوم دانش آژانس نسبت به تمام مواد هستهای که پیش از این در تأسیسات آسیبدیده ایران اعلام شده بود، باید با بالاترین درجه از فوریت مورد رسیدگی قرار گیرد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اردیبهشت سال جاری اعلام کرده بود که هرگونه توافق احتمالی میان ایالات متحده آمریکا و ایران بدون نظارت آژانس بیارزش خواهد بود. او گفته بود: «بدون راستیآزمایی، هیچ توافقی عملاً توافق نیست.» در غیر این صورت، تنها با یک «توهمِ توافق» یا وعدهای روبهرو هستیم که هیچکس نمیتواند اجرای آن را با اطمینان احراز کند.
نظرها
نظری وجود ندارد.