ماجرای ویزای تیم ملی ایران در جام جهانی: تهران آمریکا را به تبعیض متهم کرد

در آستانه آغاز رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶، اختلاف میان ایران و آمریکا بر سر صدور روادید اعضای کاروان تیم ملی فوتبال ایران به یکی از موضوعات جنجالی این مسابقات تبدیل شده است. در حالی که مقام‌های آمریکایی از صدور ویزا برای بازیکنان و اعضای ضروری کادر پشتیبانی خبر می‌دهند، فدراسیون فوتبال ایران، سفارت جمهوری اسلامی و شماری از مقام‌های سیاسی این کشور، واشنگتن را به رفتار تبعیض‌آمیز و دخالت سیاسی در ورزش متهم کرده‌اند.

ابتدا خبرگزاری رویترز از صدور ویزا برای بازیکنان تیم ملی ایران خبر داد. اما ساعاتی بعد  رسانه‌های ایرانی و همچنین الجزیره گزارش دادند که برای شماری از اعضای مدیریتی، اجرایی و پشتیبانی تیم ملی ویزا صادر نشده است.

فدراسیون فوتبال ایران در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد آمریکا با «تسری رفتارهای کینه‌توزانه خود علیه ملت ایران به عرصه ورزش» امکان رقابت برابر را از تیم ملی ایران سلب کرده است. این فدراسیون همچنین تأکید کرد که برای «ارکان مهم مدیریتی و اداری تیم ملی» روادید صادر نشده و این موضوع از طریق فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) پیگیری خواهد شد.

در این بیانیه آمده است که میزبان رقابت‌ها با رفتاری «تبعیض‌آمیز و هدفمند» علیه تیم ملی ایران، محیطی نابرابر ایجاد کرده و این اقدام به معنای دخالت سیاست در ورزش است.

همزمان سفارت جمهوری اسلامی ایران در ترکیه نیز به اظهارات تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه، واکنش نشان داد. باراک از عملکرد سفارت آمریکا در آنکارا برای بررسی و صدور ویزاهای تیم ملی ایران تقدیر کرده بود، اما سفارت ایران اعلام کرد واشنگتن نمی‌تواند با تمجید از عملکرد خود، رفتار تبعیض‌آمیز علیه تیم ملی ایران را پنهان کند.

سفارت ایران تأکید کرد که برای بخش بزرگی از کادر مدیریتی و اجرایی، مشاوران فنی و سایر افرادی که بخش جدایی‌ناپذیر هر تیم ملی فوتبال هستند، ویزا صادر نشده است. در این بیانیه همچنین از فیفا خواسته شد آمریکا را به دلیل نقض تعهدات میزبانی و رفتار تبعیض‌آمیز پاسخگو کند.

در مقابل، مقام‌های آمریکایی از تصمیم خود دفاع کرده‌اند. یک مقام دولت آمریکا اعلام کرده است که ویزای تمامی بازیکنان و اعضای ضروری کادر پشتیبانی صادر شده و واشنگتن اجازه نخواهد داد روند صدور ویزا برای ورود «افراد مرتبط با فعالیت‌های تروریستی» مورد سوءاستفاده قرار گیرد.

پیش از این نیز مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفته بود بازیکنان و اعضای کادر فنی تیم ملی ایران می‌توانند ویزا دریافت کنند، اما برای افرادی که با سپاه پاسداران مرتبط باشند روادیدی صادر نخواهد شد.

در همین حال، اختلاف روایت‌ها درباره شمار افرادی که موفق به دریافت ویزا نشده‌اند ادامه دارد. علی خضریان، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در نامه‌ای به عباس عراقچی خواستار پیگیری موضوع در بالاترین سطح دیپلماتیک شد و از صادر نشدن ویزا برای ۱۳ نفر از کادر تیم ملی خبر داد.

با این حال، فدراسیون فوتبال ایران، سفارت جمهوری اسلامی و شماری از رسانه‌های داخلی و خارجی تعداد افراد فاقد ویزا را حدود ۱۵ نفر اعلام کرده‌اند.

بر اساس فهرست منتشرشده در رسانه‌های ایرانی، نام افرادی چون مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، مهدی محمدنبی، مدیر تیم ملی، هدایت ممبینی، دبیرکل فدراسیون، محسن معتمدکیا، مدیر رسانه‌ای تیم ملی، مهدی خراطی، مدیر اجرایی، مسعود اردشیر، افسر امنیتی، مهدی ملک‌آباد، رئیس حراست، سروش سلماسی و مهرپویا اسدی، آنالیزورهای تیم، رضا جاودان از بخش تدارکات، علی افضل، سیامک قلیچ‌خانی، امید جمالی و محمود اسلامیان در میان افرادی دیده می‌شود که ویزای آمریکا دریافت نکرده‌اند.

موضوع دیگری که به ابهامات موجود دامن زده، شرایط ورود تیم ملی ایران به خاک آمریکا است. ابوالفضل پسندیده، سفیر جمهوری اسلامی ایران در مکزیک، به خبرگزاری فرانسه گفته است که بر اساس شرایط تعیین‌شده برای روادید اعضای تیم ملی، بازیکنان و کادر فنی تنها در روز مسابقات اجازه ورود به آمریکا را دارند و باید همان روز این کشور را ترک کنند.

به گفته او، اعضای تیم می‌توانند صبح روز مسابقه وارد خاک آمریکا شوند و پس از پایان بازی خاک این کشور را ترک کنند. مقام‌های آمریکایی تاکنون جزئیاتی درباره چنین محدودیت‌هایی منتشر نکرده‌اند.

این اظهارات در حالی مطرح شده که پیش‌تر سخنگوی تیم ملی اعلام کرده بود روادید صادرشده برای اعضای تیم از نوع چندبار ورود است و بازیکنان می‌توانند یک یا دو روز پیش از مسابقات وارد شهر محل برگزاری شوند.

گزارش‌های دیگری نیز از محدودیت‌های زمانی ویزا حکایت دارد. خبرگزاری ایسنا گزارش داده است در حالی که برنامه کادر فنی تیم ملی بر حضور دو روز زودتر در لس‌آنجلس برای آماده‌سازی نخستین مسابقه بود، اعتبار ویزاهای صادرشده از ۲۵ خرداد، یعنی تنها یک روز پیش از بازی آغاز می‌شود.

بر اساس این گزارش، تیم ملی تنها در روز تمرین رسمی و نشست خبری پیش از مسابقه می‌تواند وارد لس‌آنجلس شود و فرصت چندانی برای آماده‌سازی در محل برگزاری نخواهد داشت.

تیم ملی فوتبال ایران که در جام جهانی با بلژیک، مصر و نیوزیلند هم‌گروه شده است، قرار است هر سه دیدار مرحله گروهی خود را در خاک آمریکا برگزار کند.

این تیم پیش از آغاز مسابقات، اردو و پایگاه عملیاتی خود را از توسان آریزونا به تیخوانا در مکزیک منتقل کرده است. رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که این تصمیم پس از مخالفت آمریکا با استقرار تیم ملی ایران در خاک این کشور اتخاذ شده است.

بازیکنان تیم ملی پیش از عزیمت به مکزیک، نزدیک به سه هفته در اردوی آماده‌سازی آنتالیا حضور داشتند و از همان محل نیز روند درخواست ویزا برای سفر به آمریکا، کانادا و مکزیک را پیگیری کردند.

تنش بر سر ویزاهای تیم ملی در شرایطی رخ می‌دهد که جام جهانی ۲۰۲۶ برای نخستین بار در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود و تنش‌های سیاسی میان تهران و واشنگتن بر روند حضور تیم ملی ایران در این رقابت‌ها سایه انداخته است.