تشدید حضور نظامی طالبان در هرات همزمان با فراخوان‌های اعتراضی

همزمان با انتشار فراخوان‌هایی برای برگزاری تجمعات اعتراضی در هرات و کابل، منابع محلی از افزایش چشمگیر حضور نیروهای طالبان در شهر هرات خبر می‌دهند.

به‌گزارش روزنامه «۸صبح» افغانستان، طالبان پس از اعتراضات اخیر در منطقه جبرئیل هرات، گشت‌زنی نیروهای خود را به‌ویژه در ساعات شبانه تشدید کرده و تدابیر امنیتی گسترده‌ای را در سطح شهر به اجرا گذاشته‌اند.

بر اساس این گزارش، منابع محلی گفته‌اند که طالبان از احتمال شکل‌گیری اعتراضات تازه در هرات نگران هستند و افزون بر استقرار گسترده نیروهای مسلح در خیابان‌ها، روند بازداشت، تهدید و تحت فشار قرار دادن شهروندان، به‌ویژه کاربران شبکه‌های اجتماعی را نیز افزایش داده‌اند. همچنین پس از نشست مسئولان اداره اطلاعات و فرهنگ طالبان با حامیان رسانه‌ای این گروه، تصمیم به تشدید کنترل فضای مجازی و برخورد سخت‌گیرانه‌تر با منتقدان گرفته شده است.

ویدئوهایی که در اختیار روزنامه «۸صبح» قرار گرفته، خودروهای نظامی طالبان را در حال گشت‌زنی در مناطق مختلف شهر نشان می‌دهد. منابع محلی تأکید کرده‌اند که فضای امنیتی در هرات همچنان سنگین است و نگرانی‌ها از موج تازه بازداشت‌ها ادامه دارد.

اعتراضات اخیر در هرات پس از بازداشت شماری از زنان و دختران به دلیل آن‌چه طالبان «عدم رعایت پوششِ» مورد نظر این گروه عنوان کرده‌اند، آغاز شد. صبح سه‌شنبه ۱۹ خرداد، ساکنان منطقه جبرئیل در واکنش به این بازداشت‌ها دست به تجمع اعتراضی زدند، اما این تجمع با یورش نیروهای طالبان به خشونت کشیده شد.

نیروهای طالبان برای پراکنده کردن معترضان به سوی جمعیت شلیک کردند. در نتیجه این حمله دست‌کم دو نفر، از جمله یک کودک، جان باختند و بیش از ۳۰ نفر زخمی شدند. تصاویر ویدئویی منتشرشده از محل حادثه نیز نشان می‌دهد که نیروهای طالبان از فاصله نزدیک به سمت معترضان تیراندازی می‌کنند.

در پی این رویدادها، گروهی از فعالان مدنی، مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران و دانشگاهیان افغانستان با انتشار بیانیه‌ای، سرکوب اعتراضات هرات را محکوم کرده و از جامعه بین‌المللی خواسته‌اند در برابر آن‌چه «سرکوب سیستماتیک زنان» در افغانستان توصیف شده است، سکوت نکند.

در این بیانیه آمده است که بازداشت زنان به‌دلیل نوع پوشش، بخشی از روند گسترده محدودسازی آزادی‌های زنان و حذف تدریجی آن‌ها از عرصه‌های اجتماعی، آموزشی و عمومی است.

امضاکنندگان همچنین از سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر و سایر نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند هیئتی حقیقت‌یاب را برای بررسی وقایع اخیر به هرات اعزام کنند و وضعیت زنان افغانستان را به‌عنوان نمونه‌ای از «آپارتاید جنسیتی» به‌رسمیت بشناسند.

در همین حال، احمد مسعود، رهبر «جبهه مقاومت ملی افغانستان»، نیز با انتشار بیانیه‌ای نسبت به سرکوب معترضان در هرات واکنش نشان داد. او با ستایش از ایستادگی زنان و مردان هرات، اعلام کرد که این اعتراضات نشان داد اراده مردم در برابر ظلم و استبداد خاموش‌شدنی نیست. مسعود همچنین طالبان را متهم کرد که حکومت خود را بر پایه ترس، خشونت و تحقیر شهروندان بنا کرده‌اند و از نیروهای سیاسی، نخبگان و علمای کشور خواست در برابر عملکرد این گروه سکوت نکنند.

همزمان گزارش‌هایی درباره احتمال برگزاری تجمعات اعتراضی در کابل نیز منتشر شد. با این حال، آیت‌الله واعظ‌زاده بهسودی، از مراجع شیعه افغانستان، با صدور بیانیه‌ای هرگونه فراخوان منتسب به خود برای راهپیمایی در غرب کابل را رد کرد و از شهروندان خواست آرامش خود را حفظ کرده و از حضور در تجمعات خودداری کنند.

به نوشته روزنامه «اطلاعات روز»، با وجود این تکذیب، طالبان حضور نیروهای خود را در منطقه دشت برچی کابل افزایش داده‌اند.

در سطح بین‌المللی نیز واکنش‌ها به تحولات هرات ادامه دارد. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، از همه طرف‌ها خواسته است در صورت برگزاری تجمعات جدید از تشدید تنش و درگیری خودداری کنند.

سرکوب اعتراضات هرات در روزهای اخیر با محکومیت گسترده نهادهای حقوق بشری، فعالان مدنی و چهره‌های سیاسی مخالف طالبان روبه‌رو شده و به یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه افکار عمومی افغانستان تبدیل شده است.