دولت عراق مجوز رسمی فعالیت استارلینک را صادر کرده است

علی الزیدی، نخست وزیر عراق و تان باراک، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور عراق، تام باراک از صدر مجوز برای فعالیت استارلینک در عراق استقبال کردند.

 این مجوز راه را برای ارائه خدمات اینترنت پرسرعت ماهواره‌ای استارلینک در سراسر عراق هموار می‌کند.

این خبر در جریان دیدار دو طرف در بغداد اعلام شد که در آن درباره تقویت همکاری استراتژیک و گسترش شراکت بین عراق و ایالات متحده بحث شد.

استارلینک، سرویس اینترنت ماهواره‌ای متعلق به اسپیس‌ایکس (شرکت ایلان ماسک)، با بهره‌گیری از هزاران ماهواره در مدار پایین زمین، اینترنت پرسرعت با تأخیر کم ارائه می‌دهد.

مشکل اصلی این تصمیم، ایجاد وابستگی راهبردی عراق به یک زیرساخت حیاتی تحت کنترل یک شرکت خصوصی خارجی (اسپیس‌ایکس) است که استقلال دیجیتال و حاکمیت ملی کشور را با چالش مواجه می‌کند. این نگرانی به دلیل عدم شفافیت در کنترل بر ترافیک داده‌ها و امکان قطع یا محدودسازی سرویس از سوی یک نهاد غیردولتی تشدید می‌شود. افزون بر این، در شرایط پیچیده امنیتی و سیاسی عراق و حضور گروه‌های مسلح قدرتمند، وابستگی به فناوری ارتباطاتی آمریکایی، کشور را در موقعیتی شکننده قرار داده و نگرانی‌هایی را درباره نظارت خارجی و نقض حاکمیت بر زیرساخت‌های ملی و فضای فرکانسی ایجاد می‌کند.

با این‌حال ورود استارلینک به عراق مزایای چشمگیری نیز به همراه دارد که مهم‌ترین آنها، پرش از موانع زیرساختی سنتی و ایجاد یک تحول دیجیتال فراگیر است. برخلاف اینترنت فیبر نوری یا دکل‌های مخابراتی که نیازمند سرمایه‌گذاری عظیم و زمان طولانی برای پوشش مناطق صعب‌العبور هستند، استارلینک با استفاده از ماهواره‌های مدار پایین زمین می‌تواند اینترنت پرسرعت و با تأخیر کم را مستقیماً برای شهروندان در مناطق دورافتاده و محروم که تاکنون از این خدمات بی‌بهره بوده‌اند، فراهم کند . این قابلیت، گامی بلند در جهت شکافتن دیجیتال و محرومیت‌زدایی ارتباطی در عراق محسوب می‌شود.

از دیگر مزایای آن تقویت زیرساخت‌های ملی و توسعه اقتصاد دیجیتال است. دولت عراق ورود استارلینک را بخشی از برنامه جامع خود برای پیشبرد دولت الکترونیک، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و حمایت از کسب‌وکارها می‌داند . همچنین، یک مقام رسمی اقلیم کردستان اشاره کرده که این فناوری می‌تواند راهکاری برای دور زدن محاصره‌های اینترنتی باشد که منطقه در زمان تنش‌های سیاسی با آن مواجه می‌شود.

مذاکرات برای ورود رسمی استارلینک به عراق از ماه‌ها پیش، حداقل از دسامبر ۲۰۲۵، در جریان بود. در آن زمان، مقامات عراقی با نمایندگان اسپیس‌ایکس دیدارهایی برگزار کردند و بحث‌هایی درباره مراحل نهایی صدور مجوز و الزامات قانونی مطرح شد. با این حال، پیش از صدور مجوز رسمی، استفاده از تجهیزات استارلینک در عراق ممنوع و غیرقانونی بود. دولت عراق تجهیزات ماهواره‌ای بدون مجوز را مصادره می‌کرد و با شبکه‌های قاچاق آن برخورد جدی داشت.

در ماه‌های اخیر، وزیر ارتباطات عراق از وجود بیش از ۱.۵ میلیون اشتراک غیرمجاز اینترنت، از جمله استفاده گسترده از استارلینک، خبر داده و عملیات گسترده‌ای برای جمع‌آوری و برخورد با آن‌ها آغاز کرده بود. بسیاری از کاربران به دلیل ضعف زیرساخت‌های سنتی (به‌ویژه در مناطق دورافتاده) به سمت این سرویس روی آورده بودند، اما درآمد آن مستقیماً به جیب اسپیس‌ایکس می‌رفت و دولت هیچ سودی نمی‌برد. صدور مجوز قانونی حالا این وضعیت را تغییر می‌دهد، استفاده را منظم کرده و امکان نظارت دولتی، دریافت مالیات و گسترش قانونی خدمات را فراهم می‌کند. این تصمیم را می‌توان نقطه عطفی در سیاست دیجیتال عراق دانست.

کاربران ایرانی در مناطق مرزی (مانند غرب و شمال غرب) ممکن است بتوانند به صورت محدود از پوشش استارلینک عراق استفاده کنند. با این حال، این استفاده غیررسمی، ناپایدار و پرریسک است.