تداوم بیخبری از یاشار دارالشفاء: ابراز نگرانی نسبت به وضعیت پژوهشگری دغدغهمند
یاشار دارالشفاء عضو شورای مدیریت مرکز آموزش انجمن جامعهشناسی ایران و از پژوهشگران دغدغهمند در ایران است که بارها او را بازداشت کردند. نزدیک به سی روز است خانواده یاشار اطلاعی از او ندارند.
یاشار دارالشفاء را در سالهای اخیر چند بار زندانی کردهاند. طرح از منوچهر
نه مکان بازداشت و نه اتهام یاشار دارالشفاء مشخص است. با گذشت نزدیک به یک ماه از بازداشت او، نهادهای امنیتی و قضایی به پیگیریهای خانواده پاسخ نمیدهند.
ماموران امنیتی ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ بدون اعلام اتهام و با خشونت یاشار دارالشفاء را در خانه بازداشت کردند. همزمان وسایل الکترونیکی و برخی از وسایل شخصی او را با خود بردند.
بر اساس اطلاعات رسیده به «زمانه» یاشار دارالشفاء از زمان بازداشت تنها دو تماس تلفنی کوتاه با خانواده داشته است. علیرغم پیگیریهای نزدیکان او، نهاد قضایی تا به حال دلیل بازداشت و محل حبس او را اعلام نکرده است.
این نخستین مرتبه نیست که نهادهای امنیتی این پژوهشگر علوم اجتماعی و فعال دانشجویی پیشین را بازداشت میکنند. او آخرین مرتبه بهمن ۱۴۰۱ پس از گذراندن بخشی از مجازات حبس به مدت ۱۰ ماه از زندان بیرون آمد. ۱۰ ماه محکومیت که از مرداد ۱۴۰۱ اجرا شد در حالی بود که دارالشفاء به دلیل بازداشت و حبسهای پیشین به لحاظ روانی و جسمی آسیب دیده بود.
او را در پی اعتراضهای ۱۳۸۸ بازداشت و به پنج سال حبس محکوم کردند. همزمان با حبس دارالشفاء شمار زیادی از جامعهشناسان و مدرسان جامعهشناسی در دانشگاههای ایران در نامهای خواستار آزادی او به عنوان یکی از «دانشجویان نخبه» شدند. او در دهه ۹۰ در حالی از پایاننامه دوره کارشناسی ارشد خود دفاع کرد که به زندان محکوم شده بود.
دارالشفاء هنگامی که در آبان ۱۳۹۸ بازداشت شد، پایش در زندان عفونت کرد و پس از آزادی گفته بود که «خودم میدیدم پایم دارد تیره میشود و بوی عفونتاش آزارم میداد». بعد از آزادی دوبار پای عفونت کرده را عمل کردند.
چند سال قبل کمیسیون پزشکی سازمان نظام وظیفه که مسئول بررسی سلامت مشمولان سربازی اجباری است، با بررسی پرونده دارالشفاء «بیماری» او را که بر اساس آن از سربازی اجباری معاف است، تایید کرد، با این حال سازمان پزشکی قانونی با بررسی پرونده پزشکی، با صدور رای عدم تحمل کیفر برای او مخالفت کرد.
بر اساس اطلاعات رسیده به زمانه، او به دلیل بیماری جسمی و روحی به درمان نیاز دارد. این نگرانی وجود دارد که در بازداشت مانع دسترسی او به دارو شوند و روند درمان را متوقف کنند.
پژوهشگری دغدغهمند
دارالشفاء با کسب رتبهای برتر در مقطع دکتری رشته سلامت و رفاه اجتماعی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی پذیرفته شد. او در رساله خود با عنوان «نبرد طبقاتی و رفاه کارگران: سنجش اثر مبارزات کارگران صنعتی ایران بر وضعیت رفاه ایشان (پس از انقلاب تا ۱۳۹۹)»، به سراغ «خودکنشی کارگران» رفت تا «طبقهمندی کارگران و وضعیت رفاه» را در ۴۲ سال حکمرانی جمهوری اسلامی بررسی کند.
رساله دوره دکتری او را باید امتداد پایاننامه دوره کارشناسی ارشد این پژوهشگر علوم اجتماعی دانست. دارالشفاء در پایاننامه مقطع ارشد با عنوان ««نقد ایدئولوژی برنامههای پنج ساله توسعهی ایران بعد از انقلاب با تأکید بر پارامترهای رفاه اجتماعی.»، اثر سیاستهای اقتصادی حکومت را در بازه زمانی ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۸ بررسی کرد.
او با مقایسه برنامههای توسعه در سه دوره ریاستجمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد خاتمی و محمود احمدینژاد، نوشت: «تکنوکراسیسم، اصلاح طلبی و دماگوژیسم، هر سه برای ما در حکم صورتبندیهای بومی متفاوت در ظاهر، اما یکی در محتوا هستند که هدفگذاری نهاییشان تعمیق مناسبات سرمایهداری، کوچکسازی ابعاد رفاه جامعه و درهم شکستن هر شکلی از مقاومتهای اجتماعی دربرابر این مناسبات نابرابر است.»
انجمن علمی جامعهشناسی دانشگاه تهران ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ در اعتراض به بازداشت «عضو شورای مدیریت مرکز آموزش انجمن جامعهشناسی ایران» نوشت:
یاشار دارالشفاء از معدود دانشآموختگان علوم اجتماعی ایران است که، علیرغم همهی فشارها، سالهاست در مقام پژوهشگر، مدرّس و فعال دانشجویی، دغدغههایش را با جدّیت دنبال میکند. تمرکز او در کارش معطوف به رنجهای فرودستان و تهیدستان، بهویژه کارگران و تاریخ جنبش کارگری، است و، از این نظر، کمتر کسی را میشود شبیه او یافت: پُرکار، متمرکز و فعّال در عرصهی نظر و عمل.
این انجمن با ارجاع به دو رساله دانشجویی دارالشفاء، «عضویت در انجمنهای دانشجویی و تدریس اندیشهی اجتماعی به کارگران و معلّمان» را بخش دیگری از سابقهی کاری او برشمرد و گفت: «همهی ما مواضع یاشار دارالشفاء در ماههای اخیر را به خاطر داریم، مواضعی صریح و مستدل در محکوم کردن سرکوبهای داخلی، رد سلطنتطلبی، مخالفت با جنگ و مرزبندی با چپ محورمقاومتی. بازداشت یاشار دارالشفاء معنایی ندارد جز تلاش برای خاموش کردن صداهای مستقل.»
هیئت مدیره انجمن جامعهشناسی ایران هم به بازداشت عضو هیئت مدیره شورای آموزش خود واکنش نشان داد. این انجمن در بیانیهای با ابراز نگرانی نسبت به بازداشت دارالشفاء، از نهادهای مسئول خواست تا «در چهارچوب قوانین و مقررات کشور» در باره او «اطلاعرسانی شفاف» و برای «تامین حقوق قانونی» اقدام کنند.
دارالشفاء در دیگر پژوهشها و مقالات خود با اتکا و تسلط بر مطالعات مارکسیستی همین حوزه را دنبال کرد. گاهشمار تحلیلی اعتصابها و اعتراضها، مبارزه کارگران ایرانی را از سال ۱۲۸۵ به بعد بررسی کرد. در یک پژوهش دیگر به سراغ آثار مارکس در زبان فارسی رفت. علاوه بر این مقالههای متعددی از او در سالهای اخیر منتشر شده که میزان دغدغهمندی او نسبت به تهیدستان و کارگران، و آثار ویرانگر سیاستهای تجویزی آزادسازی اقتصاد را نمایان میکند.
دارالشفاء در مقطع کارشناسی در رشته مدیریت صنعتی تحصیل کرد. همزمان با تحصیل در رشته دیگر در هنر، به ویژه موسیقی و تئاتر فعالیت چشمگیری داشت. شاید شناختهترین اثر هنری او اجرای تئاتر شهر قصه بیژن مفید در زندان اوین باشد.
نظرها
نظری وجود ندارد.