در شش‌ ماه اخیر دست‌کم ۲۸ سوختبر بلوچ جان باخته‌اند

بر اساس گزارش شش‌ماهه شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، در فاصله ماه‌های ژانویه تا پایان ژوئن ۲۰۲۶، دست‌کم ۲۸ سوختبر بلوچ در حوادث مرتبط با فعالیت سوختبری جان باخته و ۸ نفر دیگر مجروح شده‌اند. این حوادث عمدتاً در نتیجه تیراندازی مستقیم نیروهای نظامی، تعقیب‌وگریز، تصادفات جاده‌ای، انفجار مین‌های کارگذاشته‌شده در مناطق مرزی و حملات افراد مسلح رخ داده است.

طبق آمار مستندشده، دست‌کم ۱۲ سوختبر بلوچ بر اثر تیراندازی مستقیم یا تعقیب‌وگریز نیروهای نظامی کشته و ۳ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

همچنین ۱۶ سوختبر بلوچ در حوادث رانندگی جان خود را از دست داده و ۴ نفر دیگر نیز مجروح شده‌اند. در میان قربانیان تصادفات، دو کودک زیر ۱۸ سال نیز دیده می‌شوند.

این گزارش همچنین از جان‌باختن یک سوختبر بلوچ بر اثر انفجار مین‌های کارگذاشته‌شده در مناطق مرزی بلوچستان خبر می‌دهد.

بررسی‌های شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان نشان می‌دهد که نیروهای نظامی در چهار مورد دیگر نیز به سوی خودروهای سوختبران تیراندازی کرده‌اند، اما این موارد تلفات جانی یا مجروحیتی در پی نداشته است.

افزون بر این، در دو رویداد جداگانه، افراد و سارقان مسلح به سمت سوختبران آتش گشوده‌اند که در نتیجه آن، یک سوختبر بلوچ جان خود را از دست داده است.

سوختبری برای بسیاری از مردم بلوچ در ایران نه یک انتخاب، بلکه نتیجه محرومیت مزمن، بیکاری گسترده و نبود فرصت‌های شغلی پایدار در بلوچستان است. به گفته شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، توسعه‌نیافتگی منطقه و فقدان سیاست‌های مؤثر در حوزه اشتغال، بسیاری از شهروندان را ناچار کرده است برای تأمین حداقل نیازهای معیشتی خانواده‌های خود به این فعالیت پرخطر روی آورند.

بر اساس این گزارش، سوختبران بلوچ در مسیرهای مرزی همواره با خطر تیراندازی نیروهای نظامی، تعقیب‌وگریز، واژگونی خودرو، تصادفات جاده‌ای، انفجار مین و حملات افراد مسلح مواجه هستند؛ وضعیتی که طی سال‌های گذشته ده‌ها کشته و زخمی بر جای گذاشته و به یکی از نگرانی‌های مستمر حقوق بشری در بلوچستان تبدیل شده است.

شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان در پایان تأکید کرده است که تداوم رویکردهای امنیتی در مواجهه با پدیده سوختبری، بدون رسیدگی به ریشه‌های اقتصادی و اجتماعی آن، نه‌تنها موجب کاهش تلفات نشده، بلکه همچنان جان شهروندان بلوچ را در معرض خطر قرار داده است.

این نهاد خواستار اتخاذ سیاست‌های مؤثر برای ایجاد اشتغال پایدار، کاهش محرومیت، توسعه متوازن و بهبود شرایط اقتصادی در بلوچستان شده و هشدار داده است که تا زمان تحقق این اقدامات، بسیاری از شهروندان بلوچ ناگزیر به ادامه این فعالیت پرخطر خواهند بود.

شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان روز گذشته اعلام کرد که در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی دست‌کم ۹۲ شهروند بلوچ در پی یورش‌ها و تیراندازی نیروهای نظامی، انفجار مین‌های کارگذاری‌شده و همچنین در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ جان خود را از دست داده‌اند.