آغاز دور تازه حملات آمریکا به ایران پس از حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز

ارتش ایالات متحده اعلام کرد مجموعه‌ای از حملات هوایی علیه اهداف نظامی ایران در منطقه تنگه هرمز انجام داده است. به گفته مقام‌های آمریکایی، این حملات در پاسخ به حملات تازه ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز صورت گرفته است. اندکی پیش از آغاز حملات نظامی، وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد معافیت‌هایی را که به ایران اجازه فروش نفت می‌داد، لغو کرده است.

چند ساعت پس از حمله ایالات متحده به جنوب ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که اهداف نظامی آمریکا در منطقه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده است.

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرد نیروهای این کشور روز سه‌شنبه، ۱۶ تیر ۱۴۰۵ (۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۶) مجموعه‌ای از «حملات قدرتمند» علیه اهدافی در ایران را آغاز کرده‌اند.

رسانه‌های دولتی ایران از شنیده شدن چندین انفجار در جزیره قشم و مناطق اطراف بندر سیریک، دو منطقه راهبردی مشرف به تنگه هرمز، خبر دادند.

یک مقام آمریکایی به آکسیوس گفت اهداف این عملیات شامل سامانه‌های پدافند هوایی، سامانه‌های پایش ساحلی، موشک‌های زمین به هوا، پایگاه‌های موشک‌های کروز ضدکشتی، مراکز پرتاب پهپاد و برخی تأسیسات بندری ایران بوده است.

سنتکام در بیانیه‌ای نوشت:

سپاه: ۸۵ نقطه از تأسیسات نظامی آمریکا را هدف قرار دادیم

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای اعلام کرد که در پاسخ اولیه به آنچه «تجاوز» آمریکا توصیف کرد، ۸۵ نقطه از تأسیسات مهم نظامی آمریکا در منطقه هدف حملات این نیرو قرار گرفته است. بر اساس بیانیه سپاه، این اهداف شامل تأسیسات نظامی آمریکا در بندر سلمان، مقر ناوگان پنجم آمریکا در بحرین و پایگاه هوایی علی السالم در کویت بوده است.

سخنگوی سپاه پاسداران اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی این نیرو یک فروند پهپاد آمریکایی MQ-9 را بر فراز شهرستان خورموج در استان بوشهر سرنگون کرده‌اند.

در بخشی از بیانیه سپاه آمده است:

همزمان با حمله ایران به کویت، کویت از مقابله با حملات موشکی و پهپادی خبر داد. ارتش کویت اعلام کرد که در حال مقابله با «حملات خصمانه موشکی و پهپادی» است. ارتش کویت همچنین اعلام کرد انفجارهای شنیده‌شده در نقاط مختلف کشور ناشی از رهگیری موفق موشک‌ها و پهپادها بوده است. وزارت کشور بحرین هم اعلام کرد که آژیرهای خطر در این کشور به صدا درآمده و از شهروندان خواست آرامش خود را حفظ کرده و به نزدیک‌ترین محل امن بروند.

لغو معافیت تحریم‌های نفتی ایران پیش از حملات

حملات آمریکا ساعاتی پس از آن انجام شد که واشنگتن دی‌سی معافیت موقت تحریم‌های نفتی ایران را لغو کرد؛ اقدامی که تهران آن را نقض تفاهم‌نامه امضاشده میان دو کشور در اسلام‌آباد و نشانه «سوءنیت» آمریکا دانست.

وزارت امور خارجه ایران با انتشار بیانیه‌ای، تصمیم وزارت خزانه‌داری آمریکا برای لغو تعلیق موقت تحریم‌های فروش نفت ایران را «نقض فاحش بند ۱۰ یادداشت تفاهم اسلام‌آباد» خواند و آن را به‌شدت محکوم کرد.

در این بیانیه آمده است که این اقدام، کمتر از ۲۰ روز پس از امضای تفاهم‌نامه پایان جنگ، نشانه «سوءنیت، بی‌ثباتی و غیرقابل اعتماد بودن» دولت آمریکا است. وزارت خارجه همچنین مدعی شد واشنگتن طی هفته‌های گذشته، به‌طور مستقیم یا از طریق اقدامات اسرائیل در لبنان، بارها مفاد این تفاهم‌نامه را نقض کرده است.

سه نفتکش در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفتند

بر اساس گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO)، سه نفتکش طی دو روز گذشته در حوادث جداگانه در تنگه هرمز یا نزدیکی آن هدف قرار گرفتند. در این حوادث گزارشی از تلفات جانی منتشر نشده و ایران نیز تاکنون مسئولیت این حملات را نپذیرفته است.

آکسیوس گزارش داد که دو شناور با موشک‌های شلیک‌شده از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) هدف قرار گرفتند و یک نفتکش دیگر نیز با پرتابه‌ای ناشناس مورد اصابت قرار گرفت.

قطر و عربستان سعودی اعلام کردند کشتی‌هایی با پرچم یا وابسته به این دو کشور در این حوادث آسیب دیده‌اند و این حملات را محکوم کردند. دوحه و ریاض این رخدادها را تهدیدی علیه امنیت کشتیرانی بین‌المللی و عرضه جهانی انرژی توصیف کردند.

در مقابل، وزارت امور خارجه ایران این اتهامات را رد کرد. اسماعیل بقایی، سخنگوی این وزارتخانه، اظهارات مقام‌های قطری را مغایر با اصل حسن همجواری دانست و گفت کشتی‌هایی که بدون هماهنگی با ایران در این مسیر تردد کنند یا سامانه‌های رهگیری خود را دستکاری کنند، ممکن است با خطر برخورد مواجه شوند.

آماده‌باش ناوهای آمریکایی

روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد ناوهای جنگی ایالات متحده در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند تا در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، عملیات محاصره بنادر ایران را از سر بگیرند. به گفته این مقام‌ها، هرگونه اقدام نظامی در این زمینه منوط به تصمیم نهایی رئیس‌جمهوری آمریکا خواهد بود.

تحولات اخیر می‌تواند آتش‌بس شکننده میان ایران و آمریکا را با چالشی جدی مواجه کرده و بار دیگر نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و ثبات بازار جهانی انرژی را افزایش دهد.