موج تازه بازداشت شهروندان اهل سنت در اهواز

همزمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای و در پی جنگ ایران و آمریکا، گزارش‌های دریافتی از اهواز حاکی از ادامه برخوردهای امنیتی با شهروندان عرب اهل سنت است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی سازمان حقوق بشر کارون، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه ۱۶ تیر با استفاده از خشونت، دست‌کم ۱۸ شهروند عرب اهل سنت را در منطقه کوت‌عبدالله اهواز بازداشت کردند.

به‌گفته منابع آگاه، بخش عمده بازداشت‌شدگان را نوجوانان و جوانان زیر ۱۸ سال تشکیل می‌دهند که در منطقه خزامی سکونت دارند. هویت شماری از بازداشت‌شدگان تاکنون احراز شده است که شامل جمال ناصری (۱۲ ساله)، مجتبی ناصری (۱۶ ساله)، یاسین ناصری (۱۶ ساله)، مرتضی ناصری (۲۱ ساله)، محمد ناصری (۲۷ ساله) و ابویاسر ناصری (حدود ۵۰ ساله) می‌شود.

بر اساس این گزارش، نیروهای امنیتی این افراد را در انظار عمومی و با ضرب‌وشتم بازداشت کرده‌اند. همچنین درباره محمد ناصری گزارش شده است که مأموران افزون بر بازداشت او، موتورسیکلتش را نیز توقیف کرده و خودروی شخصی‌اش را با باتوم تخریب کرده‌اند. منابع محلی همچنین اعلام کرده‌اند که تعدادی دیگر از شهروندان نیز هدف تعقیب نیروهای امنیتی قرار گرفتند، اما آن‌ها موفق به فرار شدند.

این دور از بازداشت‌ها در حالی صورت گرفته که پیش‌تر نیز شامگاه چهارشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵، مأموران اداره اطلاعات اهواز با یورش هم‌زمان به خانه‌های شماری از شهروندان عرب در کوت‌عبدالله، دست‌کم ۲۹ شهروند اهل سنت را بازداشت کرده بودند. به‌گفته سازمان حقوق بشر کارون، این افراد صرفاً به‌دلیل گرایش‌ها و فعالیت‌های مذهبی مسالمت‌آمیز خود هدف برخوردهای امنیتی قرار گرفته‌اند.

منابع حقوق بشری همچنین گزارش داده‌اند که برخی از بازداشت‌شدگان سابقه بازداشت و محکومیت به‌دلیل فعالیت‌های مذهبی داشته‌اند و با وجود پایان دوران محکومیت، بار دیگر بازداشت شده‌اند. شاهدان عینی نیز از ورود مأموران به منازل بدون ارائه حکم قضائی، ایجاد فضای رعب و وحشت برای خانواده‌ها، به‌ویژه زنان و کودکان، تفتیش منازل و ضبط وسایل شخصی و انتقال بازداشت‌شدگان به مکان‌های نامعلوم خبر داده‌اند.

سازمان حقوق بشر کارون با ابراز نگرانی از تداوم این روند، بازداشت‌های خشونت‌آمیز شهروندان عرب اهل سنت را نقض حقوق بنیادین شهروندان، از جمله حق آزادی، امنیت شخصی و مصونیت از رفتارهای غیرانسانی دانسته و خواستار آزادی فوری و بی‌قیدوشرط تمامی بازداشت‌شدگان، پایان دادن به برخوردهای سرکوبگرانه و انجام تحقیقات مستقل درباره عملکرد نیروهای امنیتی شده است.

از سوی دیگر سازمان حقوق بشر ایران نیز از اجرای حکم اعدام خالق شهریاری، شهروند عرب ۵۱ ساله، خبر داده است. او که اهل اهواز، ساکن گرگان و پدر سه فرزند بود، سحرگاه چهارشنبه ۲۷ خرداد در زندان مرکزی گرگان اعدام شد.

بر اساس این گزارش، خالق شهریاری حدود پنج سال پیش با اتهام قتل یک راننده تاکسی بازداشت شده و پس از طی روند قضائی به قصاص نفس محکوم شده بود. منابع مطلع می‌گویند پرونده او که از اهواز آغاز و سپس در گرگان پیگیری شده بود، با اجرای حکم اعدام پایان یافت؛ این در حالی است که مقام‌های رسمی و رسانه‌های وابسته به قوه قضاییه تاکنون درباره اجرای این حکم اطلاع‌رسانی نکرده‌اند.

در نظام کیفری جمهوری اسلامی، قتل عمد بدون درجه‌بندی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و عواملی مانند برنامه‌ریزی قبلی، وقوع قتل در جریان درگیری، انگیزه یا شرایط وقوع حادثه، لزوماً در تعیین مجازات تأثیری ندارد و در بسیاری از پرونده‌ها حکم قصاص بدون توجه به این تفاوت‌ها صادر و اجرا می‌شود.