فهرست انتقام: جنگ روانی برای مهار اعتراضات و فشار بر مذاکرهکنندگان
انتشار فهرست انتقام علیه سران غربی توسط ارگان شهرداری تهران، در شرایطی که مقامات ایران خود را در آستانه مذاکرات سرنوشتساز و فضایی آکنده از تنشهای نظامی و دیپلماتیک میبینند، بیش از آنکه یک هشدار عملیاتی باشد، پاسخی روانی به جناحهای داخلی و نمایشی از قدرت نمادین برای مهار اعتراضات اجتماعی ارزیابی میشود. هلمت احمدیان، دبیر اجرایی حزب کمونیست ایران، در گفتوگو با زمانه این اقدام را تلاشی برای آرامسازی تندروها و پوششی بر ضعف راهبردی جمهوری اسلامی دانست و تأکید کرد که حاکمیت با برجستهسازی تهدیدات خارجی، در پی به حاشیه راندن بحرانهای داخلی و ترس از جنبشهای مردمی است که تهدید اصلی برای بقای نظام محسوب میشوند.
زمانه در گفتوگو با هلمت احمدیان
فهرست انتقام همشهری
روزنامه همشهری، ارگان رسمی شهرداری تهران، اخیراً اینفوگرافیکی با عنوانهایی مانند «اهداف انتقام مشخص شدند» و «انتقام قطعی است» منتشر کرده که در آن تصاویری از ۱۳ نفر از سران و مقامات آمریکا، اسرائیل و اروپا (از جمله دونالد ترامپ، بنیامین نتانیاهو، امانوئل مکرون، جورجیا ملونی، کییر استارمر و فریدریش مرتس) به همراه برخی مسئولان آمریکایی بهعنوان اهداف انتقام نشان داده شده است.
این اقدام در پی کشته شدن علی خامنهای و اظهارات مجتبی خامنهای درباره انتقام انجام شده و با تصاویر تحریکآمیز (مانند نشانهگذاری هدف روی سر افراد در لباس زندانی) همراه بوده است. این فهرست عمدتاً به صورت آنلاین منتشر شده و بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشته و واکنشهای محکومیتآمیز از سوی اسرائیل، ایتالیا و دیگر کشورها را برانگیخته است. با آقای هَلمَت احمدیان، دبیر کمیته اجرایی حزب کمونیست ایران و سردبیر نشریه جهان امروز که از ۳۵ سال پیش تاکنون منتشر میشود گفتوگو کردهایم.
انتشار لیست اهداف انتقام
آقای هلمت احمدیان ابتدا در آغاز گفتوگو با زمانه گفت که فهرست انتقام ابتدا به صورت یک پیام کتبی از سوی مجتبی خامنهای در مراسم خاکسپاری او منتشر شد که تا پیش از آن کسی آن را ندیده بود. وی افزود بلافاصله سه ساعت بعد، روزنامه همشهری تصاویری از افراد این فهرست را منتشر کرد؛ فهرستی که عمدتاً شامل مقامات ارشد آمریکایی، مقامات اسرائیلی و چندین رهبر اروپایی است.
احمدیان این اقدام را پاسخی تبلیغاتی و پروپاگاندایی دانست که پیش از هر حکم اجرایی صادر شده و محصول شرایط تنشآمیز، مذاکرات و وضعیت نیمهجنگی میان آمریکا و جمهوری اسلامی است. او توضیح داد:
میدانیم که در برخورد با این قضیه در حاکمیت ایران دو گرایش وجود دارد که حالا دارد عمل میکند و بیشتر واضحتر خودش را نشان میدهد. گرایشی که فکر میکند باید به شکلی از اشکال در این مذاکرات به پایان جنگ برسد و نوعی سازش با آمریکا کند، و گرایشی هم که بیشتر به صلاح جناح تندرو و قالیبافها است و اینها فکر میکنند در توازن قوایی که هنوز تثبیت نشده میتوانند امتیازی بیشتری بگیرند. در واقع این نوع پیامها و این نوع تهدیدها پاسخی است به این جناح که خیلی موافق مذاکره و کنار آمدن با جمهوری اسلامی است که خودش را در آن مفاد چهارگانه نشان داد.
احمدیان تأکید کرد که در واقعیت، هیچکدام از طرفها - نه جمهوری اسلامی، نه آمریکا و نه اسرائیل - به دنبال جنگ طولانیمدت نیستند، زیرا شرایط داخلی و منطقهای اجازه چنین چیزی را نمیدهد. از این رو، جنجال ایجادشده حول مراسم خاکسپاری خامنهای را نوعی تلاش برای آرام کردن تندروهایی دانست که هر روز بر طبل جنگ میکوبند.
عوامل بینالمللی مؤثر بر انتشار فهرست انتقام
احمدیان در ادامه افزود که عوامل دیگری نیز در ماجرای انتشار فهرست انتقام تأثیر داشتهاند، از جمله نشست ناتو در ترکیه و نوعی همراهی نسبی کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و انگلیس که پیش از این از ورود به درگیری اکراه داشتند.
به گفته او، این کشورها با استفاده از فشارها، تهدیدها و ماجراجوییهایی مانند حملات به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، نمیخواهند به راحتی با پروسه ضعیف و دستوپاشکستهای که در مفاد تفاهمنامه آمده کنار بیایند:
این [انتشار فهرست انتقام] بر بستر این پیش میرود. وگرنه وقتی به این فهرست نگاه میکنیم، تهدید به ترور این همه سران کشورها، در توان و موقعیت جمهوری اسلامی حداقل در این سطحش نیست. هرچند جمهوری اسلامی سابقه دارد؛ در زمان خمینی برای سلمان رشدی فتوای قتل صادر کرد و موارد اینطوری فراوان بوده، برای نیروهای اپوزیسیون خود جمهوری اسلامی.
استفاده حاکمیت از فضای جنگی برای سرکوب بحرانهای داخلی
احمدیان در ادامه توضیح داد که فضای جنگی و بحرانی همیشه برای جمهوری اسلامی برکت داشته، زیرا اجازه میدهد بحرانهای داخلی و جنبشهای اعتراضی را به حاشیه براند و هر صدای اعتراضی را سرکوب کند.
احمدیان افزود که در سطح منطقهای نیز همه معادلات ژئوپلیتیک خاورمیانه به این شکل ساده نیست. کشورها مانند اسرائیل، ترکیه و عربستان و تنشهای بزرگتر میان آمریکا و اسرائیل با بلوک چین و روسیه، عواملی هستند که ایران را وادار میکند با احتیاط عمل کند و به راحتی وارد شرایطی نشود که نتواند از آن خارج شود.
به گفته او، جمهوری اسلامی سالها با هزینههای هنگفت به دنبال تبدیل شدن به قدرتی منطقهای از طریق محور مقاومت بود، اما حالا که ضعیف شده، تلاش میکند این ضعف را با اقدامات نمادین جبران کند.
برای همین علیرغم اینکه در این توافقنامه ظاهراً آتشبس گذاشتهاند، تعهداتی دارد، ولی میبینیم هم ایران به مخاطبان داخلیاش تفسیر خودش را دارد و هم آمریکا تفسیر خودش را دارد. هرچه هست به نظر من هنوز آن توازن قوایی که طرفین بتوانند خودشان را به مردمشان پیروز اعلام کنند به وجود نیامده. این است که این وضعیت ناپایدار نه جنگ نه صلح فعلاً ادامه دارد و ممکن است ادامهدارتر هم بشود.
ترس اصلی جمهوری اسلامی از مردم
احمدیان تأکید کرد که جمهوری اسلامی همیشه از مردم خودش بیشتر میترسد و از کارگران و زحمتکشان معترض داخل کشور وحشت بیشتری دارد تا از موشکها و بمبارانهای آمریکا و اسرائیل.
جمهوری اسلامی همیشه از مردم خودش بیشتر میترسد؛ از کارگران و زحمتکشان معترض داخل کشورش بیشتر میترسد تا از موشکها و بمبارانهای آمریکا و اسرائیل. چون میداند بالاخره هدف این موشکبارانها و حملات نه سرنگونی جمهوری اسلامی بلکه رام کردن آن است. میداند که گرسنگان و جنبشهای مطالباتی مردمی هستند که میتوانند آن را به آستانه سرنگونی ببرند.
او در ادامه خاطرنشان کرد:
حاکمیت میداند که اگر سایه جنگ از زندگی و معیشت مردم کم بشود، این جنبشها و حرکتهای از پایین دوباره جان میگیرند. اگر همین حالا میبینیم در چندین شهر بازنشستگان در خیابان هستند و کارگران دوباره به اعتراضات و مطالباتشان ادامه میدهند، این خطری برای جمهوری اسلامی است.
*این مصاحبه توسط حسین نوشآذر انجام شده و متن را نیز او نوشته است.
نظرها
نظری وجود ندارد.