تظاهرات گسترده در اوکراین در اعتراض به کناره‌گیری وزیر دفاع

پنج‌شنبه ۲۵ تیر / ۱۶ ژوئیه، صدها معترض در کی‌یف و چندین شهر بزرگ دیگر اوکراین تجمع کردند تا مخالفت خود را با کناره‌گیری میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع محبوب این کشور اعلام کنند.

فدوروف که در ژانویه گذشته به این سمت منصوب شد، به‌عنوان مصلح ارتش اوکراین شناخته می‌شود؛ شخصی که تمرکز خود را بر ادغام فن‌آوری‌های نوین در خط مقدم برای حفظ جان سربازان گذاشته بود. او شامگاه چهارشنبه رسماً اعلام کرد که از سمت خود کناره‌گیری می‌کند.

این برکناری که عملاً پس از اعلام ترمیم کابینه توسط ولودیمیر زلنسکی، زئیس‌جمهور اوکراین رخ داد، نگرانی‌های شدیدی را درباره آینده نیروهای مسلح این کشور برانگیخته است. این نیروها در ماه‌های اخیر موفق شده بودند پیشروی ارتش روسیه را در خط مقدم متوقف کنند و با هدف قرار دادن اهداف دوردست در خاک روسیه، فشارها بر مسکو را افزایش دهند.

به‌گزارش خبرگزاری فرانسه، در کی‌یف صدها نفر در یکی از میدان‌های مرکز شهر تجمع کرده و با تکان دادن پرچم‌های اوکراین و اتحادیه اروپا، شعارهایی همچون «ننگ باد» و «فدوروف را به ما پس بدهید» سر دادند.

مارگاریتا گرچکو، معترض ۲۷ ساله‌ای که در حوزه فن‌آوری‌های نظامی فعالیت می‌کند، به خبرگزاری فرانسه گفت: «هدف فدوروف این بود که انسان‌ها کمتر بجنگند و پهپادها بیشتر درگیر شوند. او این موضوع را نه در حرف، بلکه در عمل ثابت کرد.»

استعفای یولیا سِویریدنک، نخست‌وزیر اوکراین که روز سه‌شنبه به تأیید پارلمان رسید (دو روز پس از آن‌که زلنسکی عذر او را خواسته بود)، به‌طور خودکار به معنای پایان کار وزیران کابینه اوست. اگرچه تغییرات کابینه هنوز نهایی نشده است، اما احتمال عدم تمدید دوره وزارت میخائیلو فدوروف خشم بخش گسترده‌ای از جامعه را برانگیخته است.

پلاکاردها علیه فرمانده کل ارتش اوکراین

به‌گزارش رسانه‌های اوکراینی، تظاهرات مشابهی نیز در شهرهای اودسا (جنوب)، خارکف (خارکیف ـ شمال شرق)، دنیپرو (شرق مرکز) و لویو (غرب) برگزار شد.در لویو حدود ۱۰۰ نفر تجمع کردند. معترضان در همان میدان‌هایی گرد هم آمدند که تابستان گذشته شاهد تجمعات ضدفساد گسترده در اعتراض به رسوایی‌های مالی نزدیکان زلنسکی بود.

مارگاریتا گرچکو معتقد است: «میخائیلو فدوروف فساد و اختلاس‌ها را افشا کرد و دست به کار شد؛ او پنهان‌کاری نمی‌کرد و آدم مصلحت‌اندیشی نبود. او همه کارها را درست انجام داد، پس چرا باید کنار گذاشته شود؟»

رئیس‌جمهور اوکراین پیش از این، ماموریت دمیدن روحی تازه در ماشین جنگی کی‌یف را — که بیش از چهار سال است با تهاجم روسیه دست‌وپنجه نرم می‌کند — به این وزیر جوان ۳۵ ساله واگذار کرده بود. فدوروف بخش عمده‌ای از دوران جنگ را صرف ترویج فن‌آوری‌های پیشرفته، به‌ویژه پهپادها کرد تا کمبود سرباز، بودجه و مهمات را جبران کند.

در میان معترضان، بسیاری از افراد پلاکاردهایی علیه اولکساندر سیرسکی، فرمانده کل ارتش اوکراین، در دست داشتند. رسانه‌های اوکراینی بر این باورند که اختلافات شدید میان او و فدوروف، عامل اصلی این برکناری بوده است.

گرچکو در این‌باره به خبرگزاری فرانسه گفت: «او [سیرسکی] یک قصاب است و سربازان از او شاکی‌اند؛ او حملاتی به سبک "گوشت دم توپ" راه می‌اندازد که در آن‌ها نیروهای ما بی‌دلیل کشته می‌شوند.»

اوکراین از زمان آغاز تهاجم همه‌جانبه روسیه در فوریه ۲۰۲۲، همواره با جنجال‌هایی در زمینه بسیج نیروها و روش‌های هدایت جنگ روبه‌رو بوده است.

موج استعفا در وزارت دفاع

برای بسیاری از مردم، میخائیلو فدوروف نماد نوسازی ارتشی بود که به باور منتقدان، به‌دلیل فساد و بروکراسی به ارث رسیده از دوران اتحاد جماهیر شوروی فلج شده است.

در پی کناره‌گیری وزیر دفاع، پاولو یلیزاروف، معاون فرمانده نیروی هوایی اوکراین نیز استعفای خود را در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد و نوشت که او در سال ۲۰۲۲ به نیروهای دفاعی پیوسته بود تا «بجنگد و پیروز شود، نه این‌که به کارهای نمایشی بپردازد». یک روز قبل از آن نیز سرگی استرننکو، مشاور این وزارتخانه، در پیامی در تلگرام از کناره‌گیری خود خبر داده بود.

تاکنون هیچ بیانیه‌ای از سوی ولودیمیر زلنسکی درباره جایگزین میخائیلو فدوروف صادر نشده و استعفای او هنوز به رأی پارلمان اوکراین گذاشته نشده است.