اسرائیل در حال احداث دیوار خاکی چندین کیلومتری در غزه است

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، ارتش اسرائیل در حال ساخت یک مانع خاکی غول‌پیکر است که به‌سرعت و در سکوت خبری پیش می‌رود. این مانع، بیش از ۵۰ درصد از نوار غزه را که در کنترل اسرائیل است از بقیه این باریکه جدا کرده و به تقسیم‌بندی این منطقه کوچک فلسطینی دامن می‌زند.

به‌گزارش آسوشیتدپرس، در ماه‌های اخیر بیش از ۲۳ کیلومتر از این مانع خاکی از میان محله‌ها و مناطق مسکونی ویران‌شده توسط ارتش اسرائیل احداث شده است. این میزان، معادل بیش از نصف طول این باریکه ساحلی است؛ منطقه‌ای به طول حدود ۴۰ کیلومتر و عرض ۱۱ کیلومتر که بیش از دو میلیون فلسطینی در آن زندگی می‌کنند.

ارتش اسرائیل پس از مواجهه با این تصاویر ماهواره‌ای، در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس تأیید کرد که یک مانع فیزیکی در محدوده موسوم به «خط زرد» احداث کرده است؛ مرزی که نیروهای اسرائیلی طبق توافق آتش‌بس اکتبر با حماس به آن عقب‌نشینی کرده بودند. در این توافق که با حمایت آمریکا به‌دست آمد، خط زرد به‌عنوان یک خط تقسیم موقت تا زمان عقب‌نشینی کامل‌تر اسرائیل پیش‌بینی شده بود.

با بن‌بست در اجرای آتش‌بس، به‌نظر می‌رسد اسرائیل در حال تثبیت موقعیت خود است و این مسئله نگرانی فلسطینی‌ها را از تبدیل شدن این خط به یک مرز دائمی افزایش داده است. نه فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) که مسئول نظارت بر آتش‌بس است و نه «شورای صلح» (نهادی به رهبری دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که قرار است در نهایت بر غزه نظارت داشته باشد) هیچ‌کدام حاضر به اظهارنظر درباره این مانع خاکی نشدند.

ارتش اسرائیل در کنار این مانع، به آسوشیتدپرس اعلام کرد که یک «حریم امنیتی» در اطراف این خط ایجاد کرده که به تجهیزات اطلاعاتی و فن‌آوری مجهز است. ارتش از ارائه جزئیات درباره مسیر دقیق این مانع و میزان گسترش آن خودداری کرد و مدعی شد هدف از ساخت آن، جلوگیری از نفوذ و حفاظت از نیروهای اسرائیلی و شهرک‌های اطراف غزه است.

پیشروی سریع عملیات ساخت‌وساز

از زمان برقرار شدن توافق آتش‌بس، فلسطینی‌ها در غزه نگران آن بودند که اسرائیل مناطق تحت کنترل خود را پس ندهد. اما به‌دلیل خطرات بالای نزدیک شدن به این خطوط، شمار کمی از مردم از خاکریزهایی که در اطرافشان در حال ساخت است باخبر هستند.

طبق تصاویر ماهواره‌ای شرکت «پلنت لبز» (Planet Labs PBC)، بخشی از این شبکه خاکریزها در جنوب غزه تنها طی دو هفته در ماه جاری بیش از دو کیلومتر گسترش یافته است.

طول این خاکریز در اول ژوئیه حدود ۵۰۰ متر بود، اما تا ۱۵ ژوئیه به حدود ۲.۴ کیلومتر رسید و مخروبه‌های شهر رفح تحت کنترل اسرائیل را از منطقه المواصی، محل استقرار بزرگترین اردوگاه‌های چادری آوارگان فلسطینی، جدا کرد.

اگر ساخت‌وساز در مسیر فعلی ادامه یابد، به طولانی‌ترین بخش این مانع وصل خواهد شد؛ بخشی به طول تقریبی ۱۷ کیلومتر که تقریباً به‌صورت پیوسته از شهر خان‌یونس در جنوب تا نزدیکی شهر غزه در شمال امتداد دارد.

ساخت‌وساز در آن بخش از ماه فوریه آغاز شد و طبق تصاویر ماهواره‌ای، عملیات توسعه آن به سمت جنوب همچنان ادامه دارد. بین ۲۱ ژوئن تا ۷ ژوئیه، بیش از یک کیلومتر دیگر به آن اضافه شده که از نزدیکی یک پایگاه نظامی اسرائیل (بناشده بر روی آوار شهرک بنی‌سهیلا در نزدیکی خان‌یونس) می‌گذرد.

در دورترین نقطه شمالی غزه نیز چند بخش جدا از هم از این خاکریزها دقیقاً در بیرون از شهرک تقریباً با خاک یکسان‌شده بیت‌لاهیا کشیده شده است.

ارتفاع این خاکریزها در مناطق مختلف هنوز مشخص نیست. در برخی نقاط به‌نظر می‌رسد این موانع فراتر از خط زرد احداث شده‌اند.

 تخریب و خالی از سکنه کردن نیمه تحت کنترل غزه

جمعیت غزه در منطقه ساحلی واقع در غرب خط زرد متراکم شده‌اند و اکثر آن‌ها در اردوگاه‌های چادری با شرایط اسفبار زندگی می‌کنند و به کمک‌های بشردوستانه وابسته هستند.

در آن سوی خط، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که نیروهای اسرائیلی با استفاده از بولدوزر و مواد منفجره اکثر قریب به اتفاق ساختمان‌ها را ویران کرده و عملاً چند شهرک و همچنین شهر رفح (که زمانی محل زندگی بیش از ۲۵۰ هزار نفر بود) را از روی زمین محو کرده‌اند.

آن‌ها شبکه‌های جاده‌ای جدیدی احداث کرده و بر روی مخروبه‌های شهرهای فلسطینی پایگاه‌های جدیدی ساخته‌اند. زمین‌های کشاورزی نیز تخریب شده‌اند. ارتش اسرائیل می‌گوید در حال تخریب زیرساخت‌های مورد استفاده حماس است.

خط زرد هرگز چه در توافق آتش‌بس و چه توسط مقامات اسرائیلی یا آمریکایی به‌طور دقیق تعریف نشد و بر روی زمین نیز نشانه‌گذاری یکدستی نداشت. ارتش اسرائیل به آسوشیتدپرس گفت در حال کار برای مشخص کردن دقیق مسیر خط زرد است تا «اصطکاک‌ها کاهش یافته و از آسیب به افراد غیردرگیر جلوگیری شود».

نیروهای اسرائیلی فلسطینی‌هایی را که به این خط نزدیک شده یا از آن عبور کرده‌اند به قتل رسانده‌اند. ارتش اسرائیل مدعی است به سمت کسانی شلیک می‌کند که گمان می‌رود شبه‌نظامی بوده و نیروهایش را تهدید می‌کنند. اما در میان کشته‌شدگان، کودکان و غیرنظامیان دیگری نیز بوده‌اند که ظاهراً از وجود این خط بی‌خبر بوده‌اند. برخی از سربازان گفته‌اند که همیشه نمی‌دانند به چه کسی شلیک می‌کنند و دستور دارند هر کسی را که از مرز عبور کند بکشند.

 کشته شدن صدها فلسطینی از زمان برقراری آتش‌بس

نیروهای اسرائیلی از زمان آغاز آتش‌بس تاکنون بیش از یک‌هزار و ۱۰۰ فلسطینی را کشته‌اند که اکثر آن‌ها در حملات هوایی و پهپادی در سراسر غزه بوده است. ارتش اسرائیل می‌گوید شبه‌نظامیان را هدف قرار می‌دهد. در همین مدت، حملات شبه‌نظامیان نیز به کشته شدن پنج سرباز اسرائیلی انجامیده است.

طبق توافق آتش‌بس، قرار است اسرائیل در نهایت نیروهای خود را تا انتها و حاشیه‌های غزه عقب بکشد و یک نیروی امنیتی بین‌المللی جایگزین آن‌ها شود. اما اجرای این توافق ماه‌هاست که متوقف شده است.

یک دیپلمات سابق سازمان ملل که اکنون مسئول هماهنگی آتش‌بس است، عدم خلع سلاح حماس را دلیل این بن‌بست می‌داند. مذاکرات پراکنده برای دستیابی به فرمولی جهت تحویل سلاح‌ها، پیشرفت چندانی نداشته است و حماس نیز در مقابل، اسرائیل را به نقض آتش‌بس متهم می‌کند.