سومین قربانی در یک ماه: مرگ دو کارگر در حادثه معدن مس محمدآباد شهرستان محلات 

انفجار لاستیک یکی از ماشین‌آلات سنگین معدن مس محمدآباد، روز شنبه ۱۰ مرداد، جان دو کارگر را گرفت. به گفته رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی استان مرکزی، یکی از کارگران در محل حادثه جان باخت و کارگر دوم با علائم حیاتی به بیمارستان امام صادق منتقل شد، اما شدت جراحات به اندازه‌ای بود که تلاش پزشکان برای نجات او نتیجه نداد. گزارشی از مصدومیت کارگر دیگری منتشر نشده است. 

خبرهای نخستین، حادثه را به‌طور کلی «انفجار معدن مس در روستای محمدآباد دلیجان» توصیف کردند و هیچ توضیحی درباره منشأ انفجار ندادند. ساعاتی بعد، حسن خزایی‌پور، فرماندار شهرستان محلات، اعلام کرد که انفجار نه در تونل یا بخش استخراج معدن، بلکه در لاستیک یک دستگاه دامپتراک رخ داده است. او محل حادثه را معدن محمدآباد محلات معرفی کرد و گفت بررسی کارشناسی برای تعیین علت دقیق آن ادامه دارد. این معدن در مسیر دلیجان به محلات قرار گرفته و به همین دلیل در گزارش‌های مختلف با نام هر دو شهرستان معرفی شده است. 

منابع کارگری نام جان‌باختگان را هادی رحیمی، آهنگر و اهل اصفهان، و محمد امیدی، کارگری اهل خمین، اعلام کرده‌اند. هر دو چندین سال سابقه کار داشتند و هنگام آپارات یا تعمیر لاستیک دامپتراک بودند که لاستیک منفجر شد. لاستیک این کامیون‌های غول‌پیکر زیر فشار بسیار بالا قرار دارد و تعمیر آن بدون تخلیه ایمن فشار، تجهیزات مناسب و رعایت فاصله حفاظتی می‌تواند مرگبار باشد. هنوز مشخص نیست کدام‌یک از این ضوابط در زمان حادثه رعایت نشده است. 

سه کشته در یک معدن و پرسش‌های بی‌پاسخ درباره ایمنی

یک منبع کارگری به ایلنا گفته است که حدود یک ماه پیش نیز علی نظریان، یکی دیگر از کارگران معدن محمدآباد، بر اثر واژگونی دامپتراک جان باخته بود. به این ترتیب، سه کارگر این معدن طی حدود یک ماه در دو حادثه مرتبط با ماشین‌آلات سنگین کشته شده‌اند. همین منبع از رعایت‌نشدن اصول ایمنی، کمبود نظارت مستمر و بالا بودن شمار حوادث در معدن سخن گفته است. این اظهارات هنوز با پاسخ رسمی بهره‌بردار یا گزارش بازرسان کار همراه نشده‌اند. 

معدن مس و آهن محمدآباد در پایگاه‌های صنعتی به‌عنوان مجموعه‌ای تحت بهره‌برداری شرکت تلاشگران مواد معدنی کیمیا صنعت ایرانیان معرفی شده است. وب‌سایت این شرکت از فعالیت در زمینه استخراج، حفاری و فرآوری و احداث کارخانه فلوتاسیون برای تولید کنسانتره مس خبر می‌دهد. 

ایران حدود شش هزار معدن در حال بهره‌برداری با نزدیک به ۱۳۰ هزار شاغل دارد. رئیس سازمان نظام مهندسی معدن در خرداد امسال گفت بررسی حوادث پنج سال گذشته نشان می‌دهد ۵۵ درصد موارد جرح و مرگ در معادن تحت عنوان «خطای انسانی» ثبت شده‌اند. طبق مقررات، معادن دارای بیش از ۲۵ کارگر باید مسئول ایمنی داشته باشند؛ با این حال، همین مقام پذیرفته است که پرداخت حقوق مسئول ایمنی از سوی بهره‌بردار می‌تواند استقلال نظارت را مخدوش کند و طرح تغییر این رابطه مالی هنوز اجرایی نشده است. 

حادثه محمدآباد در شرایطی رخ داده که آمار کلی حوادث کار همچنان بالاست. پزشکی قانونی در یازده ماه سال ۱۴۰۴ مرگ هزار و ۸۷۹ نفر و مصدومیت بیش از ۲۴ هزار نفر را در محیط‌های کاری ثبت کرده است. انفجار معدن طبس با ۵۲ کشته در سال ۱۴۰۳ و انفجار زمستان‌یورت با ۴۳ کشته در سال ۱۳۹۶، مرگبارترین نشانه‌های بحرانی هستند که در مقیاسی کوچک‌تر و کم‌صداتر هر روز ادامه دارد.