حکم ۳۱ ضربه شلاق ندا دده‌جانی و ستایش سرابی، دو معترض دی‌ماه، اجرا شد

به گزارش کولبرنیوز روز شنبه ۳۱ مردادماه سال جاری، ندا دده‌جانی و ستایش (بهنوش) سرابی که پیشتر در جریان اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ نیروهای امنیتی آن‌ها را بازداشت کرده بودند، پس از حضور در دادگاه کیفری قروه با اجرای حکم ۳۱ ضربه شلاق مواجه شدند. پس از اجرای حکم، هر دو برای سپری کردن دوران محکومیت حبس خود به زندان مرکزی سنندج منتقل شدند.

دده‌جانی و سرابی پیشتر برای اجرای حکم حبس خود درخواست استفاده از پابند الکترونیکی داده بودند، اما تا زمان اجرای احکام، پاسخی درباره این درخواست دریافت نکرده بودند. با این حال، در مراجعه اخیر آن‌ها به دادگاه، افزون بر اجرای حکم شلاق، بازداشت و انتقالشان به زندان نیز انجام شد.

این دو شهروند در پرونده‌ای دو بخشی تحت پیگرد قضائی قرار گرفته بودند. شعبه ۱۰۲ دادگاه کیفری دو قروه، هر یک از آن‌ها را به اتهام «اخلال در آسایش و نظم عمومی» به یک سال حبس، ۳۱ ضربه شلاق و دو سال تبعید به شهرستان نیک‌شهر در استان سیستان و بلوچستان محکوم کرده بود.

در بخش دیگر پرونده، شعبه اول دادگاه انقلاب قروه، دده‌جانی و سرابی را به اتهام «اجتماع و تبانی جهت ارتکاب جرم علیه امنیت داخلی» هر کدام به دو سال حبس تعزیری محکوم کرد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، از مجموع احکام حبس صادرشده برای هر یک از این دو شهروند، دو سال قابل اجرا است.

ندا دده‌جانی در عرصه هنرهای نمایشی فعالیت دارد و به‌عنوان هنرمند، عروسک‌گردان، طراح لباس و گریمور تئاتر شناخته می‌شود. او پیشتر در هشتمین جشنواره تئاتر منطقه‌ای معلولان موفق به کسب جایزه در زمینه عروسک‌گردانی و طراحی عروسک شده بود. ستایش (بهنوش) سرابی نیز از شهروندان اهل قروه است که در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بازداشت شده بود.

اجرای حکم شلاق برای این دو شهروند در حالی صورت می‌گیرد که شمار قابل توجهی از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه همچنان با پرونده‌های قضائی، احکام حبس و حتی مجازات اعدام مواجه‌اند. بر اساس گزارش «مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران» که از سوی هرانا منتشر شده است، تا یکم بهمن ۱۴۰۴ / ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ دست‌کم ۲۶ هزار و ۵۴۱ مورد بازداشت در جریان این اعتراضات مستند شده بود. این نهاد تأکید کرده بود که رقم اعلام‌شده حداقل آمار ثبت‌شده است و با توجه به قطع و محدودیت اینترنت و دشواری دسترسی به اطلاعات، شمار واقعی بازداشت‌ها می‌تواند بیشتر باشد.

هرانا همچنین در ماه‌های پس از اعتراضات، موارد متعددی از صدور و اجرای احکام اعدام برای بازداشت‌شدگان این اعتراضات را گزارش کرده است. در یکی از تازه‌ترین موارد، مجید آدینه، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه در کرج، یکم شهریورماه جاری اعدام شد.

عفو بین‌الملل نیز در گزارشی در ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که دست‌کم ۲۶ نفر در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه اعدام شده‌اند. این سازمان روند رسیدگی به بسیاری از این پرونده‌ها را به‌دلیل ادعاهای مربوط به شکنجه، اعترافات اجباری و محاکمه‌های به‌شدت ناعادلانه مورد انتقاد قرار داده است.

فعالان حقوق بشر می‌گویند حداقل ۷۰ تن دیگر نیز به اعدام محکوم شده‌‍‌اند.

اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ از روز ۷ دی‌ماه با تجمع و اعتصاب کسبه و بازاریان در تهران آغاز شد و در فاصله کوتاهی به شهرهای مختلف کشور گسترش یافت. این اعتراضات در ادامه با سرکوب گسترده، بازداشت‌های جمعی و پرونده‌سازی قضائی علیه معترضان همراه شد. در این اعتراضات هزاران نفر کشته و مجروح شدند. عفو بین‌الملل سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ را از مرگبارترین سرکوب در دهه‌های اخیر خوانده است.

پرونده ندا دده‌جانی و ستایش (بهنوش) سرابی در ادامه همین روند قضائی قرار دارد؛ پرونده‌ای که در آن مشارکت در اعتراضات به صدور احکام حبس، شلاق و تبعید برای آن‌ها منجر شده است.