اعتراض‌ها در کوبانی به محدودیت آموزش به زبان کُردی در مدارس سوریه

وزارت آموزش سوریه در تصمیمی که اواخر ماه اوت صادر کرد، آموزش زبان کُردی را به یک درس اجباری، آن هم سه بار در هفته، محدود کرده و به آموزش کامل دروس به زبان کُردی پایان داده است. بر اساس این تصمیم، دانش‌آموزان روژاوا در سال تحصیلی پیش رو می‌توانند برخی دروس از جمله مطالعات اجتماعی، تاریخ، جغرافیا و فلسفه را به کُردی یا عربی بخوانند؛ اما این امکان صرفاً به‌عنوان یک دوره «گذار» در نظر گرفته شده و ادامه آن پس از سال تحصیلی آینده تضمین نشده است.

این تصمیم با اعتراض گسترده دانش‌آموزان، والدین، معلمان و دیگر ساکنان مناطق کردنشین روبه‌رو شده است. در اعتراض‌هایی که دو روز پیش در شهرهایی از جمله عامودا در نزدیکی قامشلی برگزار شد نیز معترضان خواستار حفظ آموزش به زبان مادری خود شده بودند.

ابراهیم احمد، ۷۱ ساله و از ساکنان کوبانی، به خبرگزاری کُردی رووداو گفت: «هرچند خودم نمی‌توانم بخوانم و بنویسم، می‌خواهم فرزندانم، همسایگانم و همه کُردها در مدارس به زبان مادری‌شان تحصیل کنند.»

لیلا احمد، یکی دیگر از ساکنان کوبانی، نیز گفت: «سال‌ها از زندگی‌مان را در دفاع از ارزش‌ها و زبان‌مان داده‌ایم.» او تأکید کرد: «زبان مادری کُردی حفظ خواهد شد؛ چه آن‌ها بپذیرند و چه نپذیرند. موضع ما محکم است و تغییر نخواهد کرد.»

صالح شاکر، از ساکنان کوبانی، تصمیم وزارت آموزش سوریه را «بی‌عدالتی بزرگی» خواند و گفت: «آن را نمی‌پذیریم.» او افزود: «تا زمانی که قطره‌ای خون در رگ‌های ما باقی باشد، از زبان‌مان دست نخواهیم کشید.»

شروان مسلم، رئیس مشترک دانشگاه کوبانی، نیز گفت معترضان خواستار لغو تصمیمی هستند که «زبان ما را فقط به سه ساعت» در هفته محدود می‌کند. او افزود: «ما به حاشیه راندن زبان مادری‌مان را نمی‌پذیریم. این موضع تغییرناپذیر ماست.»

در ۱۵ سال گذشته، بیشتر دروس مدارس روژاوا به زبان کُردی تدریس شده است؛ این وضعیت پس از خروج نیروهای حکومت بشار اسد از این منطقه در سال ۲۰۱۲ شکل گرفت. در این مدت، اداره خودمختار دموکراتیک شمال و شرق سوریه، که تحت رهبری کُردها اداره می‌شود، نظام آموزشی مبتنی بر آموزش به زبان کُردی را در این منطقه برقرار کرده بود.

اعتراض‌ها پیش‌ از این نیز در عامودا و دیگر شهرهای روژاوا برگزار شده بود. رزف علی، دانش‌آموز پایه دهم که حدود یک دهه به زبان کُردی تحصیل کرده است، در یکی از این تجمع‌ها گفت بازگشت به آموزش عربی برای دانش‌آموزانی مانند او بسیار دشوار خواهد بود. او از رهبری کُردها خواست در برابر تصمیم دمشق کوتاه نیاید. او گفت: «می‌دانیم که باید فداکاری‌هایی انجام شود، اما فقط یک چیز می‌خواهیم: نگذارید زبان کُردی ما یکی از آن‌ها باشد.»

آرشاک براوی، معلمی که از سال ۱۹۸۶ آموزش زبان کُردی را آغاز کرده بود، نیز تصمیم دولت جدید سوریه را «اشتباه» دانست. او که در دوران حکومت بعث چندین بار به‌دلیل تدریس کُردی بازداشت شده بود، گفت: «وقتی از ادغام صحبت می‌کنند، در واقع منظورشان همسان‌سازی اجباری است؛ آن‌ها حاضر نیستند ما را به‌عنوان یک جامعه قومی و برادر به‌رسمیت بشناسند.» او از دولت خواست به جای مقابله با زبان کُردی، آن را بپذیرد.

دولت سوریه می‌گوید تصمیم جدید بر اساس فرمان ریاست‌جمهوری در ژانویه اتخاذ شده است؛ فرمانی که کُردی را به‌عنوان یک «زبان ملی» به‌رسمیت می‌شناسد. با این حال، کُردهای روژاوا معتقدند محدود کردن آموزش به سه جلسه در هفته با این تعهد سازگار نیست و خواسته‌های آن‌ها درباره حقوق زبانی و آموزش به زبان مادری را برآورده نمی‌کند.