خروج نظامی آمریکا از عراق تا پایان سپتامبر ۲۰۲۶ «حتمی است»

مقامات ارشد امنیتی عراق از خروج کامل نیروهای ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا تا پایان ماه جاری میلادی خبر دادند. بر اساس اظهارات تازه مشاور امنیت ملی نخست‌وزیر عراق، با پایان یافتن ماموریت نظامی نیروهای خارجی در ۳۰ سپتامبر، مرحله جدیدی از انحصار کامل سلاح در دست دولت و ساماندهی گروه‌های مسلح در این کشور آغاز خواهد شد.

قاسم الاعرجی، مشاور امنیتی نخست‌وزیر عراق، در گفتگوی اختصاصی با شبکه خبری «روداو» که به حکومت اقلیم کردستان وابسته است، با تاکید بر حتمی بودن این خروج اعلام کرد که تمامی برنامه‌ریزی‌ها بر اساس توافقات قبلی صورت گرفته میان دولت عراق و ائتلاف بین‌المللی در حال انجام است.

الاعرجی تاکید کرد: «روز ۳۰ سپتامبر، نیروهای ائتلاف به طور کامل از خاک عراق خارج می‌شوند. این اقدام در واقع عمل به تعهدات و اجرای دقیق توافقی است که پیشتر میان دولت و ائتلاف به امضا رسیده بود.»

او با اشاره به جدی بودن بغداد در تحقق این هدف افزود که دولت عراق بر اجرای بی‌کم‌وکاست فرایند خروج مصمم است. به گفته این مقام ارشد امنیتی، طرف آمریکایی نیز برای اجرای مفاد توافق‌نامه و تخلیه کامل نیروها در موعد مقرر اعلام آمادگی کامل کرده است. این فرایند نه تنها شامل نیروهای پیاده و مستشاران نظامی، بلکه تمامی سامانه‌های دفاعی و تجهیزاتی را که پیشتر در مورد آن‌ها توافق شده بود، در بر می‌گیرد.

ساماندهی تسلیحات و کنترل کامل فرماندهی کل قوا

یکی از حساس‌ترین محورهای مرتبط با خروج نیروهای خارجی، سرنوشت تسلیحات در اختیار گروه‌های مسلح و جریان‌های سیاسی مسلح در عراق است. مشاور نخست‌وزیر عراق در این باره تصریح کرد که برنامه جامع ساماندهی سلاح بلافاصله پس از خروج نیروهای خارجی وارد فاز اجرایی خواهد شد.

الاعرجی در این خصوص گفت: «پس از تکمیل خروج ائتلاف، یک مکانیسم جامع و ملی توافق خواهد شد تا تمامی تسلیحات موجود در کشور بدون استثنا تحت کنترل مستقیم دولت و شخص فرمانده کل نیروهای مسلح قرار گیرد.»

او روند مذاکره با گروه‌های مسلح را مثبت و سازنده توصیف کرد: «تفاهمات میان گروه‌های مسلح و دولت عراق روز به روز رو به بهبود است. گفتگوها به خوبی پیش می‌رود و تفاهمات مثبتی حاصل شده است. در همین راستا، کمیته ویژه چارچوب هماهنگی تحت نظارت مستقیم شخص نخست‌وزیر به طور شبانه‌روزی در حال فعالیت است تا پرونده تسلیحات را به صورت نهایی یکسره کند.»

پیش از این مقتدی صدر با دولت عراق برای خلع سلاح توافق کرده بود اما برخی از گروه‌ها توافق با دولت را به خروج کامل نظامی آمریکا از عراق مشروط کرده بودند.

خروج مرحله‌ای آمریکا از اقلیم کردستان

بخش دیگری از برنامه‌ریزی‌های مربوط به خروج ائتلاف، شامل پایگاه‌ها و سامانه‌های دفاعی مستقر در اقلیم کردستان عراق است. الاعرجی در پاسخ به پرسشی در این باره تاکید کرد که خروج پایگاه‌ها و تجهیزات یکپارچه بوده و تمامی مناطق عراق از جمله اقلیم کردستان را شامل می‌شود.

او اشاره گفت که فرایند خروج نیروها و جمع‌آوری سامانه‌های دفاعی پیشرفته به صورت گام‌به‌گام و مرحله‌ای از مدتی پیش آغاز شده و تا تاریخ مقرر نهایی خواهد شد.

تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ به عنوان موعد قطعی و نهایی برای پایان یافتن رسمی ماموریت نظامی ائتلاف بین‌المللی ضد داعش تعیین شده است. البته که آمریکا از سال ۲۰۰۳ و پس از اشغال عراق در آمریکا مستقر شدند اما عمده نیروهای نظامی کنونی از سال ۲۰۱۴ و در پی بحران گسترده داعش، بنا به درخواست رسمی دولت وقت عراق برای ارائه مشاوره، آموزش و پشتیبانی هوایی وارد این کشور شده بودند. حضور نظامیان آمریکا تحت عنوان ائتلاف ضد داعش یک مساله امنیتی برای دولت عراق بود، چرا که شبه‌نظامیان شیعه همسو با ایران خواهان خروج نظامیان بودند.

حکومت اقلیم کردستان اما نگران خروج نظامی آمریکا از این منطقه است. پیش از این منابع خبری گزارش کرده بودند حمایت مالی آمریکا از پیشمرگه‌های اقلیم کردستان متوقف خواهد شد. مقام‌های اقلیم کردستان عراق گفته‌اند ممکن است با خروج آمریکا و قطع حمایت مالی از پیشمرگه‌ها، امنیت این منطقه به خطر بیافتد.