هفته ۱۳۸ «سهشنبههای نه به اعدام»: ۶۲ زندان در اعتصاب، صد معترض در معرض اعدام
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در صدوسیوهشتمین هفته خود، همزمان با چهارمین سالگرد قتل حکومتی ژینا امینی و خیزش «زن، زندگی، آزادی»، در ۶۲ زندان ادامه یافت. این در حالی است که از ابتدای شهریور دستکم ۶۱ نفر در ایران اعدام شدهاند. در همین هفته، علیرضا سپاهی به انفرادی منتقل شد، اعاده دادرسی ارغوان فلاحی رد شد، محمدرضا مجیدیاصل بار دیگر در معرض اجرای حکم قرار گرفت و احکام اعدام تازهای علیه حسین رسولینسب و سودا ابراهیمی صادر شد. یک گزارش تازه سازمان حقوق بشر ایران نیز شمار معترضان دیماه ۱۴۰۴ که در معرض اعدام قرار دارند را دستکم ۱۰۰ نفر اعلام کرده است.
بخش حقوق
زندانیان عضو کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» روز سهشنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۵، در صدوسیوهشتمین هفته این حرکت اعتراضی، در ۶۲ زندان دست به اعتصاب غذا زدند. این اعتصاب در آستانه چهارمین سالگرد قتل ژینا امینی و آغاز اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ برگزار میشود؛ خیزشی که شعار «زن، زندگی، آزادی» را به یکی از مهمترین صورتبندیهای اعتراض سیاسی و اجتماعی در ایران بدل کرد.
کارزار در بیانیه این هفته با یادکرد از جانباختگان آن اعتراضات، بهویژه زنان، تأکید کرده است که سرکوب ۱۴۰۱ به پایان اعتراض اجتماعی منجر نشد و اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را ادامه همان وضعیت انباشته سیاسی و اجتماعی دانسته است.
این درحالی است که شمار اعدامها از ابتدای شهریور به دستکم ۶۱ نفر رسیده است. و گزارشهای موردی منتشرشده در روزهای اخیر خبر از ابعاد وسیع موج اعدام میدهد
دستکم ۱۲ اعدام مستند در شش روز
بررسی گزارشهای اسمی سازمان حقوق بشر ایران نشان میدهد که تنها در فاصله ۱۸ تا ۲۳ شهریور دستکم ۱۲ اعدام مستند شده است. یازده نفر از این زندانیان با اتهامات مرتبط با مواد مخدر و یک نفر در پرونده «قتل عمد» و بر اساس قانون قصاص اعدام شدهاند.
در زندان دستگرد اصفهان، شاهرخ پوراسماعیلی و حسین قاسمزاده به صورت مخفیانه اعدام شدند و محمدیوسف عیسیزهی، شهروند بلوچ، نیز در همان زندان به دار آویخته شد. در زندان یزد، محمدرضا نیرنگ با حکم قصاص اعدام شد.
روزهای بعد، یوسف آبیل، بلوچ، و فرزاد احمدپور، کُرد اهل سقز، در زندان جیرفت اعدام شدند؛ محمد موسیزهی در ایرانشهر و اصغر پیشآهنگ در زاهدان به دار آویخته شدند و هاشم رخشانی و امانالله نظرخانی نیز در زندان زابل اعدام شدند. هوشنگ سلطانی روز ۲۲ شهریور و عبدالرحیم نارویی روز ۲۳ شهریور در زندان دستگرد اصفهان اعدام شدند.
سازمان حقوق بشر ایران تا پایان اوت ۲۰۲۶ دستکم ۵۳۲ اعدام را از ابتدای سال میلادی ثبت کرده بود که ۸۲ مورد آن تنها در ماه اوت انجام شده بود. این سازمان تأکید کرده است که بخش بزرگی از اعدامها هرگز از سوی منابع رسمی اعلام نمیشوند.
صد معترض دیماه در معرض اعدام
همزمان با انتشار بیانیه این هفته کارزار، سازمان حقوق بشر ایران گزارش تازهای درباره سرنوشت بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ منتشر کرد. بر اساس این گزارش، دستکم ۱۰۰ معترض در ۱۳ استان به اعدام محکوم شدهاند؛ پنج نفر از آنها هنگام وقوع جرم ادعایی کمتر از ۱۸ سال داشتهاند و پنج زن نیز در میان محکومان دیده میشوند.
این سازمان میگوید از ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون ۳۱ معترض اعدام شدهاند که ۲۹ نفر از آنان از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه و دو نفر از معترضان «زن، زندگی، آزادی» بودهاند. تنها پنج پرونده از ۱۰۰ پرونده ثبتشده را منابع رسمی جمهوری اسلامی اعلام کردهاند.
این تصویر کلی، اهمیت پروندههایی را که در بیانیه این هفته برجسته شدهاند بیشتر میکند.
علیرضا سپاهی بادجانی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در اصفهان و متهم پرونده موسوم به «میدان علیخانی»، بار دیگر از بند عمومی زندان دستگرد به سلول انفرادی منتقل شده است؛ اقدامی که در پروندههای اعدام معمولا نشانه افزایش خطر اجرای حکم است. حکم اعدام او تأیید شده و پیشتر اجرای آن پس از بروز مشکل حاد قلبی متوقف شده بود.
در تهران نیز محمدرضا مجیدیاصل با خطر اجرای حکم روبهرو است. اطلاعات منتشرشده نشان میدهد شعبه نهم دیوان عالی کشور فرجامخواهی او را رد کرده است. مجیدیاصل، تعمیرکار تلفن همراه، شامگاه ۱۹ دی همراه با همسرش بیتا همتی و چند تن دیگر در یک ساختمان در خیابان شیخ هادی تهران بازداشت شد. شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب پیشتر او، همسرش و دو متهم دیگر را به اعدام محکوم کرده بود. دیوان عالی سپس احکام مجیدیاصل و همتی را نقض و پرونده را به شعبه همعرض فرستاد. متن رأی تازه و جزئیات کامل رسیدگی مجدد هنوز منتشر نشده است؛ اما آنچه با اطمینان میتوان گفت، رد فرجامخواهی و افزایش خطر اجرای حکم برای اوست.
در پروندهای دیگر، دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی ارغوان فلاحی، زندانی سیاسی محبوس در اوین، را رد کرده است. او پیشتر با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شده و حکم او در دیوان عالی تأیید شده بود.
احکام تازه؛ از شاندیز تا بندرعباس و دانشگاه تهران
طی همین هفته حکم اعدام حسین رسولینسب، از بازداشتشدگان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی در شاندیز، نیز منتشر شد. دادگاه انقلاب مشهد او را با اتهام «محاربه» و اتهاماتی مربوط به تخریب و آتشزدن اماکن عمومی و مذهبی به اعدام محکوم کرده است. رسولینسب، متأهل و پدر دو فرزند، در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود.
در بندرعباس نیز سودا (مرضیه) ابراهیمی شمسآبادی به اعدام محکوم شده است. بر اساس گزارش هرانا، این زن ۳۲ ساله با اتهام «افساد فیالارض» و اتهاماتی از جمله فعالیت رسانهای، اقدام اطلاعاتی به نفع دولتهای متخاصم و تصویربرداری از یک محل نظامی محاکمه شده است. در بیانیه کارزار نام او را در کنار بازداشتشدگان اعتراضات دیماه آورده شده است، اما منابع حقوقبشری پرونده او را به بازداشت در ۹ فروردین ۱۴۰۵ و تحولات امنیتی مرتبط با جنگ نسبت میدهند. حکم او در مرحله بدوی است.
پرونده محمدپارسا گلچین نیز به فهرست نگرانیها افزوده شده است. گلچین، دانشجوی ادبیات دانشگاه تهران و دارنده مدال طلای المپیاد ادبی، بنا بر گزارش «دانشجویان متحد» با اتهام «عضویت در گروه باغی» روبهرو شده است. «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی» و «اقدام تبلیغی برخلاف امنیت ملی» از دیگر عناوین اتهامی اوست. عنوان اتهامی مرتبط با بغی میتواند او را در معرض مجازات مرگ قرار دهد.
از سالگرد ژینا تا فشار بر نهادهای بینالمللی
بیانیه هفته ۱۳۸ همچنین به تجمعهای برگزارشده به مناسبت سالگرد خیزش ۱۴۰۱ در پاریس، کلن و لندن و حمایت شرکتکنندگان از کارزار اشاره کرده است. به گفته کارزار، تجمعی نیز همزمان با اعتصاب سهشنبه در برابر مقر سازمان ملل در وین برنامهریزی شده است. بیانیه همچنین از فراخوان اعتصاب عمومی در کردستان برای چهارشنبه و گزارشهایی درباره تهدید کسبه، از جمله در سقز، خبر داده است.
در سطح بینالمللی، جاوید رحمان، گزارشگر ویژه پیشین سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، هفته گذشته حمایت خود را از کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» اعلام و با زندانیان محکوم به مرگ و خانوادههای آنان ابراز همبستگی کرد.
کارزار اکنون از مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره ایران، دیگر سازوکارهای حقوق بشری و بهویژه کمیته سوم مجمع عمومی خواسته است که از محکومیت لفظی فراتر روند و برای توقف اعدامها بر جمهوری اسلامی فشار وارد کنند.
هشتاد و یکمین دوره مجمع عمومی سازمان ملل از ۸ سپتامبر آغاز شده، اما نشستهای کمیته سوم، مسئول امور اجتماعی، بشردوستانه و حقوق بشر، طبق تقویم رسمی از اول اکتبر تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ برگزار میشود.
اعتصاب غذای صدوسیوهشتمین هفته کارزار نه به اعدام در شرایطی در ۶۲ زندان برگزار میشود که شاهد صدور و تثبیت احکام مرگ برای شمار بزرگی از بازداشتشدگان اعتراضات، انتقال محکومان به انفرادی و گسترش استفاده قضایی از اتهاماتی همچون «محاربه»، «افساد فیالارض» و «بغی» هستیم.
مجازات اعدام همچنان یکی از ابزارهای اصلی دستگاه قضایی و امنیتی برای مواجهه با اعتراض سیاسی و اجتماعی در ایران است.
نظرها
نظری وجود ندارد.