خط لوله نفت عربستان که هدف حمله پهپادی قرار گرفت، هفتهها از مدار خارج خواهد بود
در پی تشدید حملات حوثیها به مسیرهای کشتیرانی و زیرساختهای نفتی عربستان، نگرانیها درباره اختلال بیشتر در صادرات نفت این کشور و پیامدهای آن برای عرضه جهانی نفت افزایش یافته است؛ همزمان، پیشروی حوثیها در سواحل دریای سرخ و تنگه بابالمندب، گزینههای ریاض برای انتقال نفت به بازارهای آسیایی را محدودتر کرده است.
بخش خبر
یک سرباز اماراتی از یک هواپیمای نظامی، عبور یک کشتی از تنگه باب المندب را تماشا میکند ـ ۱۰ اوت ۲۰۱۸ ـ عکس از خبرگزاری فرانسه
دو مقام منطقهای به آسوشیتدپرس گفتند یک خط لوله حیاتی نفت عربستان سعودی که در حملهای هدف قرار گرفته است، برای تعمیر خسارتهای وارده عمدتاً طی چند هفته از مدار خارج خواهد بود. این حمله همزمان با آن صورت گرفت که شورشیان حوثی یمن، در تازهترین ضربه به صادرات نفت عربستان، کنترل جزایر بیشتری را در مسیرهای کشتیرانی دریای سرخ بهدست گرفتهاند.
قیمت نفت در بحبوحه نگرانیهای فزاینده درباره عرضه جهانی نفت و تأثیر تحولات جدید بر توانایی بزرگترین صادرکننده نفت جهان برای رساندن نفت خام خود به بازار، بیش از ۲ درصد افزایش یافت. جنگ ایران، عربستان را ناچار کرده است مسیر صادرات نفت خود را از خلیج فارس تغییر دهد؛ زیرا حملات ایران، رفتوآمد کشتیها در این آبراه و تنها خروجی آن، تنگه هرمز، را مختل کرده است.
از این رو، عربستان به خط لوله «شرق ـ غرب» متکی شده است؛ خط لولهای به طول ۱۲۰۰ کیلومتر که سراسر کشور را از شرق تا غرب طی میکند و نفت خام تولیدشده در بنادر خلیج فارس را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند. نفت از آنجا میتواند با نفتکشها صادر شود. اما مقامهای سعودی پس از حمله روز پنجشنبه، که عربستان آن را به پهپادهای شبهنظامیان مورد حمایت ایران در عراق نسبت داد، ناچار به توقف فعالیت این خط لوله شدند.
دو مقام آگاه از موضوع گفتند تعمیر خسارتها، از جمله آسیب واردشده به یک تأسیسات بزرگ پمپاژ، ممکن است سه تا پنج هفته طول بکشد. یکی از این مقامها گفت خط لوله ممکن است در جریان تعمیرات بهصورت محدود به کار خود ادامه دهد، اما مشخص نیست چه میزان نفت از آن عبور خواهد کرد.
این دو مقام به دلیل نداشتن مجوز برای ارائه اطلاعات به رسانهها، به شرط فاش نشدن نامشان سخن گفتند.
بر اساس تحلیلی که شرکت تحقیقاتی نروژی «ریستاد انرژی» روز دوشنبه منتشر کرد، این خط لوله از اواخر ماه اوت روزانه بهطور متوسط بین ۲.۶ تا ۴ میلیون بشکه نفت را منتقل کرده است؛ حجمی که در صورت توقف کامل جریان خط لوله، از عرضه موجود در بازار حذف خواهد شد. این شرکت اعلام کرد افزایش قیمت نفت برنت تا ۱۰۹ دلار «نشانه روشنی است که بازار بهطور فزایندهای احتمال کاهش قابلتوجه عرضه را در قیمتها لحاظ میکند.»
تصرف جزایر توسط حوثیها، کنترل آنها بر مسیر مهم خروجی دریای سرخ را تقویت میکند
همزمان، حوثیها در یمن با تصرف جزایر راهبردی حَنیِش بزرگ و حَنیِش کوچک، تهدید علیه مسیرهای کشتیرانی عربستان در خروجی دریای سرخ را افزایش دادند. مقامهای دولت یمن و حوثیها روز دوشنبه این خبر را اعلام کردند.
این جزایر در حدود ۱۶۰ کیلومتری شمال تنگه بابالمندب قرار دارند. بابالمندب یک گلوگاه راهبردی است که دریای سرخ را به آبهای آزاد و بازارهای مهم آسیایی عربستان متصل میکند.
پیشروی حوثیها همچنین آنها را در فاصله تنها ۳۲ کیلومتری پایگاه نظامی آمریکا در جیبوتی، کشور کوچک واقع در شاخ آفریقا، قرار داده است؛ پایگاهی که در سوی دیگر تنگه بابالمندب واقع شده است.
حوثیها بیش از یک ماه است که زیرساختهای نفتی و کشتیرانی عربستان در دریای سرخ را هدف قرار میدهند؛ اقدامی که فشار بر قیمت جهانی نفت را افزایش داده و اهرم فشار ایران را در جنگ با آمریکا تقویت کرده است.
پیشروی حوثیها ظاهراً با مقاومت چندانی از سوی نیروهای دولت یمن، که از حمایت عربستان برخوردارند، روبهرو نشده است. بهگفته دو مقام دولت یمن و یک مقام حوثی، پس از عقبنشینی صدها نیروی متحد دولت از مجمعالجزایر حنیِش، نیروهای حوثی در این جزایر مستقر شدند.
حوثیها هفته گذشته شهر بندری المخا و جزیره پریم (میون) را که در داخل تنگه بابالمندب قرار دارد، تصرف کردند.
نیروهای دولتی اکنون تلاش میکنند نیروهای خود را سازماندهی کرده و ضدحمله کنند. ارتش یمن روز یکشنبه اعلام کرد مواضع حوثیها را در المخا، شهر ساحلی ذُباب و مناطق دیگری در استان تعز هدف حملات هوایی قرار داده است.
سخنگوی حوثیها نیز گفت این گروه دهها موشک و پهپاد به سمت پایگاه هوایی ملک خالد در شهر جنوبی خمیس مشیط عربستان شلیک کرده و آشیانههای هواپیما، تأسیسات راداری و انبارهای مهمات را هدف قرار داده است. این بیانیه که روز دوشنبه از سوی سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیها، منتشر شد، مشخص نکرد این حملات چه زمانی انجام شدهاند. حوثیها معمولاً با چند ساعت یا حتی چند روز تأخیر مسئولیت حملات خود را بر عهده میگیرند.
سرلشکر ترکی المالکی، سخنگوی ارتش عربستان، گفت این حملات مناطق غیرنظامی در خمیس مشیط و چند شهر دیگر در نزدیکی آن را هدف قرار داده و ۱۳ غیرنظامی زخمی و چند خانه و خودرو نیز آسیب دیدهاند. او نگفت که آیا پایگاه هوایی مورد اصابت قرار گرفته است یا نه.
حملات، گزینههای عربستان برای صادرات نفت را محدودتر میکند
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، تولید نفت عربستان در پی جنگ ایران کاهش چشمگیری یافته و از نزدیک به ۱۰ میلیون بشکه در روز در سپتامبر سال گذشته، به حدود ۶ میلیون بشکه در روز در ماه اوت رسیده است.
بهگفته ریستاد انرژی، پس از آغاز جنگ، خط لوله شرق ـ غرب بخش عمده صادرات نفت عربستان را منتقل میکرد. هنگامی که حملات حوثیها در تنگه بابالمندب در اواخر ژوئیه آغاز شد، بیشتر نفتکشهایی که از بندر ینبع حرکت میکردند، در دریای سرخ به سمت شمال تغییر مسیر دادند و محمولههای خود را از طریق کانال سوئز یا یک خط لوله در مصر منتقل کردند.
این تغییر مسیر، زمان و هزینه انتقال نفت به مشتریان اصلی عربستان در آسیا را بهشدت افزایش داد. حوثیها همچنین هدف قرار دادن کشتیهای سعودی در بخش شمالی دریای سرخ را نیز آغاز کردند.
توقف خط لوله اکنون تهدیدی جدی برای جریان صادرات نفت عربستان در یک دوره طولانیتر محسوب میشود.
ریستاد انرژی اعلام کرد تعطیلی یکماهه خط لوله اختلال «بزرگی» ایجاد خواهد کرد و باعث میشود انتقال نفت خام زمان بیشتری ببرد و هزینه آن افزایش یابد. این شرکت گفت بازار «در ابتدا ممکن است بتواند با این وضعیت کنار بیاید»، اما تعطیلی طولانیتر «نیازمند بازتخصیص گسترده جریان نفت خام در سراسر جهان خواهد بود.»
هزاران یمنی از جنگ فرار میکنند
درگیریها در یمن، این کشور فقیر را پس از آتشبسی که از سال ۲۰۲۲ عمدتاً آرامش را حفظ کرده بود، بار دیگر به سمت یک جنگ داخلی تمامعیار سوق میدهد. حوثیها همزمان با پیشروی در امتداد دریای سرخ، حملات خود را در مناطق داخلی یمن نیز تشدید کردهاند؛ بهویژه در استان تعز که سالها یکی از اصلیترین میدانهای نبرد بوده است.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد تنها در هفته گذشته بیش از ۵۰۰ نفر در یمن کشته شدهاند؛ این رقم یک هفته پیش از آن نزدیک به ۲۰۰ نفر بود.
حوثیها در پیشرویهای سریع خود دستاوردهای راهبردی بهدست آورده و مناطقی را که پیشتر در اختیار نیروهای دولت بهرسمیت شناختهشده بینالمللی بود، تصرف کردهاند. درگیریها همچنین نزدیک به ۹۴ هزار نفر را آواره کرده است.
خانزاد شاه، سرپرست سازمان امدادرسانی «ریلیف اسلامی» در این منطقه، گفت: «بسیاری از آنها غذای کافی یا آب ندارند، زیرا مجبور شدهاند با هر آنچه میتوانستهاند حمل کنند، بگریزند. گزارش شده است که در برخی مناطق، روستاهای کامل خالی شدهاند.»
بسمه علوش، معاون مدیر ارتباطات «کمیته بینالمللی نجات»، یک سازمان امدادرسان، گفت حدود ۲۰۰ مدرسه در جنوبغربی یمن به پناهگاه تبدیل شدهاند تا بتوانند موج ورود خانوادههای آواره را اسکان دهند.
این درگیریها خطر شعلهور شدن دوباره جنگی را افزایش دادهاند که بیش از یک دهه فاجعهای برای یمن بههمراه داشته، بیش از ۱۵۰ هزار نفر را کشته و این کشور را تا آستانه قحطی پیش برده است.
حوثیها از سال ۲۰۱۴ کنترل شمال یمن، از جمله پایتخت، صنعا، و بخش بزرگی از مناطق غربی و پرجمعیت کشور را در اختیار دارند.
دولت یمن که از سوی جامعه بینالمللی بهرسمیت شناخته میشود و از حمایت مجموعهای از شبهنظامیان متفاوت برخوردار است، مناطق جنوبی و شرقی کشور، از جمله بندر مهم عدن در جنوب، را کنترل میکند.
نظرها
نظری وجود ندارد.