تداوم ماجراهای صبح جمعه تهران: از «جانفدا» تا دویی که دادستانی برایش پرونده ساخت
صبح جمعه ۲۷ شهریور، تهران تقریبا همزمان میزبان دو برنامه رسمی بود: رزمایش ۳۱۳ هزار نفری «جانفدایان ایران» در مرکز شهر و مسابقه ۱۰ کیلومتر تهران با حضور ۱۵۰۰ زن و مرد در بوستان ولایت. انتشار تصاویر زنانی بدون روسری در مسابقه دوم، ظرف کمتر از یک روز پای دادستانی را به ماجرا باز کرد. مقامهای ورزشی میگویند مسابقه با مجوز شورای تأمین برگزار شده و از شرکتکنندگان تعهد رعایت حجاب گرفته بودند؛ سخنگوی وزارت کشور نیز ضمن دفاع از ضرورت «نشاط اجتماعی» گفت مشکل دیگر، اساسا همزمانی مسابقه با رزمایش «جانفدا» بوده است. مجموعه این واکنشها اختلاف دستگاههای حکومت بر سر شکل، زمان و حدود حضور مردم در فضای عمومی را آشکار کرده است.
بخش جامعه
ساعت پنجونیم صبح جمعه ۲۷ شهریور، حدود ۵۰۰ زن در بوستان ولایت تهران مسابقه ۱۰ کیلومتر را آغاز کردند. بخش مردان با حدود هزار شرکتکننده ساعت هفت شروع شد. مسابقه در دو نوبت جداگانه برگزار شد و برگزارکنندگان پیش از آن تیشرت، روسری و تجهیزات مسابقه را میان شرکتکنندگان توزیع کرده بودند. هدف اعلامشده از برگزاری آن نیز «ایجاد شور و نشاط اجتماعی و ترویج فرهنگ ورزش و سلامت» بود.
این رقابت، برخلاف عنوان «ماراتن» که بعدتر در سخنان مقامها و گزارش برخی رسانهها به کار رفت، یک مسابقه ۱۰ کیلومتری بود.
تقریبا همزمان، در محور میدان امام حسین تا میدان انقلاب، رزمایش «جانفدایان ایران» برگزار شد؛ برنامهای که رسانههای حکومتی از آن با عنوان رزمایش «۳۱۳ هزار نفری» یاد کردند. گردانهای بسیج، گروههای سازمانیافته و شرکتکنندگان دیگر در آن حضور داشتند و بخشی از تجهیزات و توانمندیهای نظامی نیز به نمایش گذاشته شد. مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری، از جمله حاضران این برنامه بود. سازمان بسیج یک روز بعد اعلام کرد موجهای بعدی این رزمایش در دیگر نقاط کشور نیز برگزار خواهد شد.
تصاویر زنان بدون روسری؛ آغاز واکنشها
چند ساعت پس از مسابقه بوستان ولایت، آنچه بیش از نتایج ورزشی بازتاب پیدا کرد تصاویر تعدادی از زنان شرکتکننده بدون روسری بود. تصاویر به سرعت در شبکههای اجتماعی و رسانهها منتشر شد و بار دیگر بحث پوشش زنان در مسابقات عمومی دو را به موضوعی سیاسی و قضایی تبدیل کرد.
غلامرضا کریمی، رئیس هیأت دوومیدانی استان تهران، در واکنش گفت مسابقه «تمام مجوزهای لازم» را داشته است. به گفته او، پیش از مسابقه از شرکتکنندگان تعهد کتبی برای رعایت حجاب و «شئونات اسلامی» گرفته شده و روسری نیز در اختیار آنان قرار داده شده بود.
کریمی همچنین تأیید کرد که در ابتدای رقابت، مسابقه به دلیل نحوه پوشش برخی زنان برای مدتی متوقف شده و به آنان تذکر داده شده است. او در عین حال گفت تصاویر زیادی از زنان با پوشش مورد نظر برگزارکنندگان وجود دارد و نحوه انتخاب و انتشار تصاویر را عامل شکلگیری حاشیه دانست.
حبیب ستودهنژاد، مدیرکل ورزش و جوانان استان تهران، نیز روز شنبه اعلام کرد مجوز برگزاری مسابقه را شورای تأمین استان تهران صادر کرده و از نظر قانونی مانعی برای اصل برگزاری وجود نداشته است. به گفته او، عوامل اجرایی و نیروهای حراست در مسیر حضور داشتند، به شرکتکنندگان تذکر میدادند و حتی از ادامه حضور برخی افراد جلوگیری کردند.
ستودهنژاد گفت حدود ۹۵ درصد شرکتکنندگان ضوابط تعیینشده را رعایت کردهاند و «در بدبینانهترین حالت» پنج درصد به گفته او «در فضای دیگری حرکت میکردند». او همچنین از برخورد «قانونی و انضباطی» با ورزشکارانی که «خاطی» تشخیص داده شوند خبر داد.
دفاع مقامهای ورزشی از قانونی بودن برگزاری مسابقه مانع ورود دستگاه قضایی نشد.
مرکز رسانه قوه قضاییه شنبه ۲۸ شهریور اعلام کرد دادستانی تهران علیه عوامل و دستاندرکاران مسابقه به دلیل «رعایت نشدن موازین قانونی و شرعی» اعلام جرم کرده و پرونده قضایی تشکیل شده است. در اطلاعیه منتشرشده نام متهمان، تعداد آنان و عنوان دقیق اتهام اعلام نشده است.
بنابراین در فاصله کمتر از ۲۴ ساعت، مسابقهای که مدیرکل ورزش استان میگوید شورای تأمین برای آن مجوز صادر کرده بود، موضوع پرونده قضایی شد؛ در حالی که رئیس هیأت دوومیدانی نیز میگوید برگزارکنندگان پیشاپیش از زنان تعهد کتبی گرفته، روسری توزیع کرده و در جریان مسابقه به پوشش آنان تذکر داده بودند.
وزارت کشور: نشاط لازم است، اما نه همزمان با «جانفدا»
واکنش علی زینیوند، سخنگوی وزارت کشور، وجه دیگری از اختلاف را آشکار کرد. او شنبه گفت ابعاد اتفاقات بوستان ولایت همچنان در حال بررسی است و پس از روشنشدن جزئیات درباره آن اطلاعرسانی خواهد شد.
زینیوند در عین حال گفت نباید به دلیل چنین اتفاقهایی اصل برگزاری برنامههای اجتماعی را کنار گذاشت. به گفته او، دستگاهها باید به ایجاد «نشاط بیشتر»، انسجام و احساس مشارکت در جامعه کمک کنند و به جای «پاک کردن صورت مسئله»، این برنامهها را با رعایت قوانین و عرف کشور قاعدهمند کنند.
اما سخنگوی وزارت کشور ایراد دیگری هم به برنامه داشت: زمان برگزاری آن.
او گفت وقتی رزمایش «جانفدا» در تهران برگزار میشد، مسابقه دو نباید همزمان با آن برگزار میشد و دستگاهها باید پیشاپیش مانع چنین همزمانیای میشدند. زینیوند همچنین به اختلاف میان نهادهای حکومتی اشاره کرد و گفت مردم نباید احساس کنند «استاندار و دستگاه قضایی و امام جمعه هر کدام یک حرفی میزنند».
او در همین زمینه به تجربه کرمان اشاره کرد؛ جایی که مسابقه «ماهانران» قرار بود در مسافتهای پنج، ۱۰ و ۲۱ کیلومتر برگزار شود، اما پس از مخالفت حوزه علمیه کرمان و صادر نشدن مجوز لغو شد. زینیوند گفت اگر در جایی حساسیتی وجود دارد باید با تفکیک یا تغییر زمانبندی مسئله را حل کرد، نه اینکه اصل چنین برنامههایی متوقف شود.
مسابقه تهران نخستین مورد از این دست نبود. آذر ۱۴۰۴، انتشار تصاویر زنان بدون روسری در ماراتن کیش نیز به تشکیل پرونده قضایی انجامید و یک روز بعد دو نفر از مسئولان برگزاری آن بازداشت شدند.
نظرها
نظری وجود ندارد.